Η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που ανέτρεψε τους περισσότερους από τους επιβληθέντες δασμούς του Προέδρου Trump στο πλαίσιο του Διεθνούς Νόμου για τις Επείγουσες Οικονομικές Εξουσίες (IEEPA), αποτελεί όχι μόνο μια δίκαιη κίνηση, αλλά και μια ουσιαστική οικονομική ανακούφιση για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Σε μια απόφαση 6-3, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε τις ανησυχίες που εκφράζουν εδώ και μήνες πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά: η τακτική των δασμών δεν ήταν μόνο παράνομη, αλλά και αντιπαραγωγική και επιζήμια για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και την οικονομία.
Η σημερινή απόφαση ενισχύει όσα έλεγαν οι CEO για τους δασμούς καθ’ όλη τη διάρκεια. Τον τελευταίο χρόνο, κορυφαία στελέχη εξέφραζαν την ανησυχία τους, εκλιπαρώντας ουσιαστικά για την άρση των περιορισμών. Μεγάλες επιχειρήσεις έβλεπαν ομόφωνα τους δασμούς ως επιζήμιους, ανεξαρτήτως των όσων υποστήριζαν ο Howard Lutnick και ο Peter Navarro. Στο τελευταίο Συνέδριο Διευθυνόντων Συμβούλων του Yale στην Ουάσινγκτον DC, το 75% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι θεωρούσε τους δασμούς του IEEPA παράνομους. Παράλληλα, τα δύο τρίτα των κορυφαίων CEO που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ότι οι δασμοί είχαν αρνητικό αντίκτυπο στις επιχειρήσεις τους, με το 80% να δηλώνει ότι μέρος του κόστους μετακυλήθηκε στους καταναλωτές.
Όπως εξηγούσε ένας διευθύνων σύμβουλος μεγάλης βιομηχανίας, “Εάν η αμερικανική κυβέρνηση θέλει να προστατεύσει συγκεκριμένες βιομηχανίες, πρέπει να τις βοηθήσει να γίνουν επιτυχημένες. Δεν αρκεί απλώς να επιβάλλονται δασμοί και να υποθέτουμε ότι αυτές οι βιομηχανίες θα μεταφερθούν στις ΗΠΑ.” Ο ίδιος τόνισε την ανάγκη για “κίνητρα” στο σύστημα, καθώς οι καταναλωτές επιζητούν χαμηλές τιμές και προϊόντα όπως ηλεκτρικά εργαλεία, εργαλεία χειρός, ρούχα και αθλητικά παπούτσια θα μπορούσαν να παράγονται αλλού. “Έχει πραγματικά νόημα να παράγονται όλα αυτά στις Ηνωμένες Πολιτείες; Δεν πιστεύω. Πιστεύω ότι υπάρχουν ορισμένες βιομηχανίες όπου έχει νόημα… αλλά δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε από κάθε βιομηχανία στον κόσμο να παράγει προϊόντα στις ΗΠΑ για τις ΗΠΑ.”
Οι προειδοποιήσεις ότι οι δασμοί δεν αποτελούσαν τιμωρία για ξένους αντιπάλους, αλλά ουσιαστικά φορολόγηση των αμερικανικών επιχειρήσεων και καταναλωτών, ήταν κάτι παραπάνω από σαφείς, με το μήνυμα ότι αυτές οι πολιτικές ήταν θεμελιωδώς επιβλαβείς για την οικονομία. Πράγματι, στο προηγούμενο Συνέδριο Διευθυνόντων Συμβούλων του Yale, οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν αν σχεδίαζαν να επενδύσουν περισσότερο στην αμερικανική παραγωγή και υποδομές – και το 62% απάντησε αρνητικά.
Παρά τη σημερινή απόφαση, η αβεβαιότητα θα συνεχιστεί λόγω των συνεχών απειλών του Trump για επιβολή δασμών.
Δυστυχώς, παρά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι επιχειρήσεις δεν έχουν ξεφύγει πλήρως από τις παρορμητικές αποφάσεις του Trump για δασμούς, καθώς εισερχόμαστε σε μια νέα εποχή αυξημένης αβεβαιότητας. Όπως αποκαλύπτουμε στο νέο μας βιβλίο, “Trump’s Ten Commandments”, που εκδόθηκε από την Worth Books και διανέμεται από την Simon & Schuster, οι ενστικτώδεις αντιδράσεις του Trump είναι συχνά αναπάντεχα προβλέψιμες, καθώς τείνει να αντιδρά με συνεπείς τρόπους.
Όπως προειδοποιούμε στο “Trump’s Ten Commandments”, υπάρχουν ελάχιστα πράγματα που ο Trump μισεί περισσότερο από την ταπείνωση και το να του λένε δημόσια ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι. Η βασική του αντίδραση είναι να επιμένει και να αντεπιτίθεται όταν συμβαίνει αυτό, παλεύοντας, σχεδόν σαν πληγωμένο ζώο σε γωνία.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου αποτελεί μια δημόσια και ταπεινωτική απόρριψη για τον Trump. Μάλιστα, στην ομιλία του αμέσως μετά τη σημερινή απόφαση, ο Trump ήδη υπαινίχθηκε ότι θα επιμείνει, απειλώντας με μια σειρά νέων δασμών βάσει του Άρθρου 122 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974, προκειμένου να επιβάλει έναν προσωρινό παγκόσμιο δασμό 10% ενώ η κυβέρνησή του θα επιδιώκει άλλες, πιο μόνιμες εμπορικές εξουσίες, καθώς και νέες έρευνες βάσει του Άρθρου 301, οι οποίες συνήθως προηγούνται της επιβολής νέων δασμών. Αυτή η τακτική μπορεί να είναι νόμιμη, αλλά διαιωνίζει την ίδια επιζήμια αβεβαιότητα που παράλυσε τις επενδυτικές αποφάσεις τον περασμένο χρόνο.
Η επίδραση αυτής της αβεβαιότητας θα είναι πολύ πιο επιζήμια μακροπρόθεσμα από την αλλαγή των επιτοκίων κατά ένα κλάσμα της ποσοστιαίας μονάδας, όπως ο Trump προσπαθεί να επηρεάσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα. Οι περισσότεροι υπεύθυνοι CEO δεν μπορούν και δεν θα δεσμεύσουν κεφάλαια σε νέες εγκαταστάσεις ή εξοπλισμό εάν δεν μπορούν να προβλέψουν το κόστος, με τους δασμούς να παρουσιάζουν καθημερινές διακυμάνσεις.
Επιπλέον, όπως προειδοποιούμε στο Κεφάλαιο 6 του “Trump’s Ten Commandments”, μια άλλη από τις πιο προβλέψιμες αντιδράσεις του Trump είναι να προσπαθεί να πνίξει τα κακά νέα με αντιπερισπασμούς, προκαλώντας κύκλους ειδήσεων δικής του δημιουργίας για να εκτρέψει την προσοχή. Αυτό το πισωγύρισμα με τους δασμούς καθιστά πιο πιθανό ο Trump να επιδιώξει κάποια μορφή στρατιωτικής δράσης στο Ιράν στο πολύ άμεσο μέλλον, με τον Trump να είναι πρόθυμος να επανέλθει στον έλεγχο και να απομακρύνει την προσοχή του κοινού από αρνητικές ειδήσεις στις οποίες δεν θέλει να εστιάσει. Αυτό θα ακολουθούσε ένα παρόμοιο μοτίβο με προηγούμενες εξωτερικές εξωτερικής πολιτικής κρίσεις που προκάλεσε ο Trump, όπως η επίδειξη ισχύος άνευ λόγου για τη Γροιλανδία και η σύλληψη του Nicolas Maduro στη Βενεζουέλα, οι οποίες πιθανώς, όχι τυχαία, χρονικά συνέπεσαν με εσωτερικές πολιτικές αποτυχίες σχετικά με τη μετανάστευση (ICE) στη Μινεσότα, καθώς και την αναταραχή γύρω από τα αρχεία Epstein. Όπως επισημάναμε προηγουμένως, όταν ο Trump δημοσίευσε μια ρατσιστική επίθεση κατά των Obama στο Truth Social, μερικές φορές, ο Trump θα επιδιώκει ακόμη και να “πυροβολήσει το πόδι του” για να πνίξει άλλα κακά νέα.
Το ίδιο το Ανώτατο Δικαστήριο δεν είναι αθώο για την παραμένουσα αβεβαιότητα. Η γνωμοδότηση του Δικαστή Brett Kavanaugh, που διαφωνεί, βασίζεται στις περιπλοκές της επιστροφής των εσόδων από δασμούς που εισπράχθηκαν τους τελευταίους 10 μήνες. Αυτό οφείλεται, τουλάχιστον εν μέρει, στο ίδιο το Ανώτατο Δικαστήριο. Η αρχική αγωγή για τους δασμούς του IEEPA κατατέθηκε πριν από σχεδόν 10 μήνες, και η καθυστέρηση στην έκδοση απόφασης ήταν αποκλειστικά δική τους επιλογή. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει εκδώσει περίπου 25 αποφάσεις “σκιώδους δικαστηρίου” για έκτακτες ενέργειες σε θέματα πολύ μικρότερης σημασίας. Πολλοί αναλυτές περίμεναν από το Δικαστήριο να αποφανθεί για τους δασμούς γύρω στις Ημέρα των Ευχαριστιών ή τα Χριστούγεννα, αλλά αντ’ αυτού, προφανώς θεώρησαν πιο σημαντικό να αποφασίσουν υπέρ των απολύσεων του Elon Musk σχετικά με το DOGE, παρόλο που το DOGE είναι πλέον σε μεγάλο βαθμό ανενεργό, ή την απόφασή τους που επέτρεψε τις απολύσεις τρανς στρατιωτικού προσωπικού. Στα μάτια του Δικαστηρίου, αυτά ήταν προφανώς πολύ πιο επείγουσες άμεσες εθνικές προτεραιότητες από τους δασμούς αυτούς τους τελευταίους 10 μήνες.
Η σημερινή απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου δικαιώνει τις σοφές προειδοποιήσεις των CEO, οι οποίοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου δημόσια και ιδιωτικά εδώ και μήνες. Ωστόσο, αντί να απελευθερωθούν από την “Ημέρα της Απελευθέρωσης”, δυστυχώς, η προβλέψιμη αντίδραση του Trump μόνο επιδεινώνει την αβεβαιότητα και το χάος που προκαλούν οι δασμοί του, με συνεχιζόμενη, επιζήμια επίδραση στην εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και τις επενδύσεις.
