Η υπογραφή βιβλίων από τον Τζεφ Κίνεϊ είναι σαν να παρακολουθεί κανείς ένα περίτεχνο έργο performance art. Στα παρασκήνια ενός θεάτρου στο Chester, όπου ο συγγραφέας συνεχίζει την περιοδεία του στο Ηνωμένο Βασίλειο, τρία αναδιπλούμενα τραπέζια λυγίζουν κάτω από το βάρος χιλιάδων αντιτύπων. Ο Κίνεϊ περιστρέφεται γύρω από το τραπέζι με μια περιστρεφόμενη καρέκλα, υπογράφοντας καθώς προχωρά. Απεικονίζει απόλυτη συγκέντρωση.
Σήμερα, ο Κίνεϊ υπογράφει αντίτυπα του “Partypooper”, του 20ου βιβλίου της εκρηκτικής σειράς του “Diary of a Wimpy Kid” (Ημερολόγια ενός Σπασίκλα). Κάθε αντίτυπο φέρει τη φράση “Over 300 million books sold” (Πάνω από 300 εκατομμύρια βιβλία πωλήθηκαν). Για να γίνει κατανοητό, ο Κίνεϊ έχει πουλήσει περισσότερα βιβλία από όσα άλμπουμ έχουν πουλήσει οι Led Zeppelin. Αν είχατε – ή ήσασταν – παιδί αναγνωστικής ηλικίας σε οποιοδήποτε σημείο των τελευταίων δύο δεκαετιών, ο Κίνεϊ είναι ένα ροκ σταρ. Και πουθενά αυτό δεν είναι πιο εμφανές από ό,τι στην εκδήλωσή του με sold-out εισιτήρια αργότερα εκείνο το βράδυ, καθώς δέχεται μια τούρτα στο πρόσωπο ενώ ένα πλήθος 800 παιδιών και γονέων φωνάζει από ενθουσιασμό.
Οι παραστάσεις του Κίνεϊ απέχουν πολύ από τις συνηθισμένες ήρεμες υπογραφές βιβλίων. Πρόκειται για μια παράσταση, με χαρακτήρες που εισέρχονται στη σκηνή και συμμετοχή του κοινού τόσο ενθουσιώδη που μια ατυχής μητέρα σχεδόν έσκισε τον εαυτό της προσπαθώντας να κάνει σπαγγάτο. Είναι εντυπωσιακό υλικό, ειδικά αφού ο Κίνεϊ ισχυρίζεται ότι δεν είναι φυσικά εξωστρεφής. «Δεν είμαι ο τύπος του ανθρώπου που χρειάζεται να βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος», επιμένει στα παρασκήνια. «Είμαι συγγραφέας. Επέλεξα αυτό το επάγγελμα επειδή είμαι εσωστρεφής. Οπότε είναι περίεργο να είμαι στη σκηνή, αλλά στις μέρες μας, αν είσαι συγγραφέας παιδικών βιβλίων, πρέπει επίσης να μάθεις να είσαι και ένας διασκεδαστής».
Πρώην μηχανικός λογισμικού, ο Κίνεϊ δημιούργησε αρχικά το “Wimpy Kid” – για τις διάφορες περιπέτειες του ομώνυμου μαθητή γυμνασίου, Γκρεγκ Χέφλεϊ – για τον ιστότοπο παιχνιδιών περιηγητή Funbrain. Τρία χρόνια αργότερα, κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο και έγινε αμέσως αίσθηση, ενθουσιάζοντας τα παιδιά με τους σχετικούς χαρακτήρες και την πυκνότητα των αστείων. Τα βιβλία “Wimpy Kid” διαβάζονται σαν εξαιρετικά καλοφτιαγμένες ρουτίνες παρατηρητικής κωμωδίας, κάτι που προσελκύει παιδιά που διστάζουν να ασχοληθούν, για παράδειγμα, με ογκώδεις, πλούσιες σε lore σειρές φαντασίας.
Τώρα, στα 54 του χρόνια, με τα μαλλιά να γκριζάρουν στους κροτάφους, ο Κίνεϊ είναι ταυτόχρονα πολύ ψηλός και εξαιρετικά ευγενικός. Και, για κάποιον που υποτίθεται ότι είναι πλουσιότερος από τον Θεό, παραμένει ατάραχα φυσιολογικός. Θα μπορούσε εύκολα να περάσει για έναν φιλικό δάσκαλο, ή κάποιον που διατηρεί μια μικρή επιχείρηση κεραμικής.
Ωστόσο, σε αυτό το σημείο της καριέρας του, ο Κίνεϊ αισθάνεται άτρωτος. Κάθε νέο βιβλίο “Wimpy Kid” είναι ένα γεγονός και ενώ η πίεση της διατήρησης μιας τόσο αγαπημένης σειράς για τόσο καιρό θα μπορούσε να επηρεάσει κάποιους συγγραφείς, ο Κίνεϊ την κουβαλάει ελαφρά. «Έχω έναν ολόκληρο κόσμο για τον οποίο νιώθω υπεύθυνος, και υπαλλήλους που έχω. Οι άνθρωποι έχουν καριέρες που προκύπτουν από αυτή τη μηχανή, οπότε σίγουρα πρέπει να κρατήσω τον κινητήρα σε λειτουργία. Το γνωρίζω αυτό, αλλά δεν θα το ονόμαζα πίεση. Είναι ένα ευχάριστο μέρος να βρίσκεσαι».
Παρ’ όλο που η σειρά υπάρχει από το 2007, το “Partypooper” είναι εξίσου αστείο και δυναμικό με οποιοδήποτε από τα προηγούμενα βιβλία του, με μια χαρούμενη σκοτεινότητα που διαχέεται στις άκρες. Ο Γκρεγκ Χέφλεϊ παραμένει πιθανώς ο πιο αγαπητός ψυχοπαθής στην παιδική λογοτεχνία. Μια σκηνή στο νέο βιβλίο τον δείχνει να σβήνει ένα κηροπήγιο κηδείας σε μια μανιώδη προσπάθεια να εκπληρωθεί μια ευχή.
«Κάθε χρόνο θέτω τα μεγάλα ερωτήματα», λέει. «Τι κάνω; Γιατί το κάνω αυτό; Τρεις μέρες πριν προσπαθούσα να δηλώσω τους στόχους μου. Η συνέπεια και η μακροβιότητα σε υψηλό επίπεδο στην κωμωδία είναι ο τρέχων στόχος μου. Σκέφτομαι πολύ τον Bob Dylan. Σίγουρα δεν προσπαθώ να συγκριθώ με τον Bob Dylan, αλλά αυτός απλώς προχωρά. Και νομίζω ότι αυτό είναι ένα ωραίο μοντέλο».
Ο Κίνεϊ έχει γίνει ο θεματοφύλακας ενός ολόκληρου franchise. Εκτός από τα βιβλία και τις ξεκαρδιστικές παραστάσεις που παρουσιάζει σε όλο τον κόσμο (μόλις τελειώσει η παράσταση στο Chester, πετάει για μια σειρά παραστάσεων στη Γερμανία), γράφει επίσης τα σενάρια για όλες τις ταινίες “Wimpy Kid” της Disney (η τελευταία, “The Last Straw”, κυκλοφόρησε στις αρχές Δεκεμβρίου). Αποδίδει την ικανότητά του να διατηρεί τα βιβλία φρέσκα στην εργασία του σε πολλά μέσα.
«Τα πρώτα μου βιβλία είναι απλώς μια συλλογή αστείων», χαμογελάει. «Δεν με ένοιαζε πολύ να πω μια καλή ιστορία. Αλλά όταν αυτά τα βιβλία μεταφέρθηκαν στην οθόνη, άρχισα να μαθαίνω για τη δομή. Δεν ήταν παρά στο βιβλίο εννέα που προσπάθησα καν να πω μια καλή ιστορία. Και δεν ήταν παρά στο βιβλίο δώδεκα που άρχισα να το πιάνω. Το πρώτο βιβλίο για το οποίο είμαι περήφανος ως αφήγηση είναι το 19ο βιβλίο μου, το οποίο κυκλοφόρησε μόλις πέρυσι».
Αν αυτό δεν ήταν αρκετό για να διαχειριστεί, ο Κίνεϊ έχει επίσης μια παράλληλη δραστηριότητα ως πολεοδόμος. Όταν τα βιβλία του άρχισαν να γνωρίζουν επιτυχία, χρησιμοποίησε μέρος των κεφαλαίων για να ανοίξει ένα βιβλιοπωλείο – το An Unlikely Story – στην πατρίδα του, στο Plainville της Μασαχουσέτης. Και όταν το κατάστημα γνώρισε επιτυχία, αποφάσισε να επεκταθεί και να εφαρμόσει την ίδια συνταγή σε ολόκληρη την περιοχή.
«Το κέντρο της πόλης είναι πολύ καταθλιπτικό», λέει. «Η βιομηχανία έχει φύγει, και τώρα μένει μια πόλη όπου ζουν όλοι, αλλά δεν έχουν τίποτα να κάνουν. Οπότε αυτό που κάνουμε είναι ότι χτίζουμε. Μόλις ολοκληρώσαμε έναν χώρο μπύρας, και τώρα θα βάλουμε ένα εστιατόριο πίτσας, και μετά θα δημιουργήσουμε ένα δημόσιο χώρο πρασίνου και μερικά άλλα πράγματα επίσης».
Όταν μια σειρά έχει γνωρίσει τέτοια μακροχρόνια επιτυχία όπως το “Wimpy Kid”, ορισμένοι συγγραφείς μπορεί να αρχίσουν να αισθάνονται ανήσυχοι. Ο Κίνεϊ έχει πειραματιστεί με τα περιθώρια του σύμπαντός του τα τελευταία χρόνια, με μια spin-off σειρά για τον καλύτερο φίλο του Χέφλεϊ και μια συλλογή διηγημάτων. Τον ρωτώ αν έχει έναν τελικό στόχο, έναν αριθμό βιβλίων που θα ήθελε να φτάσει πριν προχωρήσει.
«Αυτή τη στιγμή, κοιτάζω πραγματικά τον ορίζοντα», απαντά, αργά στην αρχή. «Είχα δύο στόχους που ήθελα να φτάσω. Ο ένας ήταν το βιβλίο 20, και ο άλλος ήταν τα 300 εκατομμύρια βιβλία σε κυκλοφορία. Ποτέ δεν σκέφτηκα πέρα από αυτά. Και τώρα πρέπει να πω, τι ακολουθεί;»
Για μια στιγμή, ανησυχώ ότι ετοιμάζεται να μου δώσει μια δυσάρεστη αποκλειστικότητα και να ανακοινώσει την αποχώρησή του. Αλλά όχι. «Όταν κοιτάς τι έχω δημιουργήσει εδώ, δεν είναι τόσο πολύ ένας λογοτεχνικός χαρακτήρας όσο ένας χαρακτήρας κινουμένων σχεδίων», συνεχίζει. «Οι χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων τείνουν να διαρκούν για πολύ καιρό. Δεν ντρέπομαι γι’ αυτό. Ξέρεις, ο Charles Schulz έκανε το Peanuts για 50 χρόνια».
Ένας ήρεμος λογικός άνθρωπος, γράφει τα βιβλία του με μια περίτεχνη διαδικασία που περιλαμβάνει σχολαστική τήρηση ημερολογίων και στη συνέχεια τη χρήση μιας πρακτικής που προέρχεται από τη μηχανική, την Συστηματική Εφευρετική Σκέψη, για να αντλήσει αστεία από τα ημερολόγια. Και αυτή η συνταγή θα επιτρέψει στο “Wimpy Kid” να συνεχίσει για πολύ.
«Είναι απλώς τέτοιο προνόμιο να έχεις μια μακροχρόνια σειρά, γιατί, ξέρεις, είναι δύσκολο να αναδειχθείς ως συγγραφέας», λέει. «Συνειδητοποιώ απόλυτα πόσο τυχερός είμαι που δεν χρειάζεται να συστήνομαι στο κοινό όταν έχω ένα νέο βιβλίο. Είμαι πλέον περισσότερο ένα είδος “κληρονομιάς”, και αυτό μου αρέσει περισσότερο. Ξέρεις όταν βλέπεις φωτογραφίες του Schulz ή του Dr Seuss και είναι γέροι; Φαίνονται λίγο σκυφτοί με τα γυαλιά τους. Εγώ κατευθύνομαι προς τα εκεί. Κατευθύνομαι προς την τελική μου μορφή».
Το “Diary of a Wimpy Kid: Partypooper” του Jeff Kinney εκδίδεται από την Puffin. Για να υποστηρίξετε τον Guardian, παραγγείλτε το αντίτυπό σας στο guardianbookshop.com. Ενδέχεται να ισχύουν χρεώσεις αποστολής.
