Το ντεμπούτο μυθιστόρημα της Madeleine Dunnigan, “Jean”, παρουσιάζεται ως μια ιστορία ενηλικίωσης, τοποθετημένη σε ένα ζεστό καλοκαίρι της δεκαετίας του ’70. Ωστόσο, από τις πρώτες σελίδες, το έργο ξεχωρίζει, βυθίζοντας τον αναγνώστη στην ψυχοσύνθεση του αμφιλεγόμενου πρωταγωνιστή. Η γραφή της Dunnigan είναι αναπάντεχη, χαρακτηρίζεται από μια αφοβότητα τόσο ως προς την αισθησιακή εξερεύνηση όσο και ως προς τις ξαφνικές εκρήξεις βίας.
Ο Jean, ο ομώνυμος ήρωας, βρίσκεται στο κατώφλι των O-levels, σε ασυνήθιστα μεγάλη ηλικία για την εποχή. Η ιστορία του αποκαλύπτει μια προηγούμενη ιστορία βίας και πολλαπλές σχολικές αποβολές, που υποδηλώνουν μια δυσκολία στην εκμάθηση. Ως Εβραίος σε ένα κυρίως μη εβραϊκό σχολείο, γιος μονογονεϊκής μητέρας και υπότροφος σε ένα περιβάλλον ευνοημένων συμμαθητών, ο Jean μοιάζει να αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις. Ωστόσο, το μυθιστόρημα δεν επικεντρώνεται στην πάλη ενός “queer” εξωτερικού ατόμου σε ένα καταπιεστικό περιβάλλον. Αντίθετα, το σχολείο του, γνωστό ως “The House of Nutters”, βρίσκεται στα Sussex Downs και φιλοξενεί πολύχρωμους μη συμμορφούμενους. Το αυστηρό αλλά αντισυμβατικό καθεστώς του, σε συνδυασμό με την απομόνωση και το αποκλειστικά αντρικό του κοινό, δημιουργεί ένα μικρόκοσμο, ένα “πετρί” που σφύζει από πειράματα αρρενωπότητας.
Η χρονική τοποθέτηση του μυθιστορήματος το καλοκαίρι του 1976 προσδίδει επιπλέον βαρύτητα στα γεγονότα. Η Dunnigan εκμεταλλεύεται την ατμόσφαιρα αλλαγής και αναταραχής της περιόδου, συνδέοντας προσωπικές και πολιτικές συνδηλώσεις. Ο αγώνας του Jean να επιτύχει στα O-levels, κάτι που θα έπρεπε να έχει ολοκληρώσει νωρίτερα, συγχρονίζεται με τις αμήχανες προσπάθειές του να κατανοήσει τις επιθυμίες του. Αυτές οι επιθυμίες εκφράζονται ως εφήμερες και ταυτόχρονα ώριμες, μια δυαδικότητα που η Dunnigan αποδίδει εξαιρετικά μέσα από την ευμετάβλητη ροή της γραφής της. Οι προτάσεις της, όπως και το σώμα του Jean, ζουν έντονα τις σωματικές πραγματικότητες, ενώ ο νους του, όπως και η γραφή, επιδιώκει ψύχραιμα τη σημασία τους.
Η ιστορία του Jean θα αγγίξει όσους παλεύουν να κατανοήσουν τον εαυτό τους ως φορέα ενός “queer” σώματος σε έναν επικίνδυνο κόσμο. Η σπίθα που πυροδοτεί την αλλαγή στον Jean είναι ανεπαίσθητη: ένα αμφίσημο βλέμμα με τον συμμαθητή του, Tom. Σύντομα, όμως, η ανεξέλεγκτη επιθυμία του Jean ξεσπά, αποκαλύπτοντας σταδιακά μυστικά της πλοκής. Ο θάνατος, η εγκατάλειψη και η σεξουαλική κακοποίηση έχουν διαμορφώσει τον Jean, και η πορεία του από την ακατανόητη λαγνεία προς την αυτογνωσία καταγράφεται σε δυναμικές σκηνές. Η πρώτη του σεξουαλική εμπειρία πλαισιώνεται από τη βίαιη σφαγή ενός σφαγίου, ενώ η βασικότερη παιδική του ανάμνηση συνδέεται με την ολοκληρωτική καταστροφή ενός σπιτιού γεμάτου γυαλιά.
Όπως κάθε αξιόλογο μυθιστόρημα ενηλικίωσης, το βιβλίο κινείται ανάμεσα σε δύο αντίρροπες αφηγηματικές δυνάμεις: την απογοήτευση και την ανακάλυψη. Η απογοήτευση έρχεται όταν ο Tom, το αγόρι για το οποίο ο Jean αναπτύσσει ισχυρά αισθήματα, αποδεικνύεται προδότης. Αυτή η προδοσία, ωστόσο, επιτρέπει την ανάκτηση μιας χαμένης, αλλά κρίσιμης παιδικής ανάμνησης, η οποία εξηγεί στον αναγνώστη και στον ίδιο τον Jean την ιστορία της αυτοκαταστροφής του. Μέσα από αυτή την ανάμνηση, η Dunnigan απελευθερώνει την εσωτερική μουσική του ήρωα, οδηγώντας σε ένα φωτεινό, ελπιδοφόρο τέλος.
Το “Jean” είναι ένα εντυπωσιακό και ολοκληρωμένο ντεμπούτο, που θα βρει απήχηση σε αναγνώστες που αναζητούν την κατανόηση του εαυτού τους σε έναν δύσκολο κόσμο, καθώς και σε όσους θυμούνται πόσο υπέροχο –και επικίνδυνο– ήταν κάποτε να νιώθεις ότι κατέχεις μια πλήρως λειτουργική καρδιά.
Το “Jean” της Madeleine Dunnigan κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Daunt (£10.99).
