Με αφορμή την εκατοστή επέτειο από την πρεμιέρα του συγκλονιστικού πολιτικού δράματος του Seán O’Casey, η νέα παραγωγή του Abbey Theatre ανοίγει έναν δρόμο για πιο χαλαρούς, πειραματικούς τρόπους σκηνοθεσίας. Το τραγικομικό έργο, που προκάλεσε επεισόδια το 1926, έχει πλέον καθιερωθεί στον ιρλανδικό θεατρικό κανόνα.
Η υπόθεση διαδραματίζεται στους φτωχογειτονιές του Δουβλίνου, κατά την περίοδο που προηγείται της Εξέγερσης του Πάσχα του 1916. Οι χαρακτήρες του O’Casey βρίσκονται παγιδευμένοι σε γεγονότα που ξεπερνούν τον έλεγχό τους. Η νεόνυμφη Nora Clitheroe (Kate Gilmore), παρά τις προσπάθειές της, αδυνατεί να πείσει τον σύζυγό της Jack (Eimhin Fitzgerald Doherty) να μείνει σπίτι αντί να συμμετάσχει σε συγκέντρωση του Ιρλανδικού Στρατού των Πολιτών. Επίσης, δεν μπορεί να κρατήσει τον εξωτερικό κόσμο μακριά, καθώς οι γείτονές της, η παράλογα υποχόνδρια Mrs Gogan (Kate Stanley Brennan) και η αλκοολική Ενωτική Bessie Burgess (Mary Murray), εισβάλλουν συνεχώς, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για ιδιωτικότητα.
Ο σκηνοθέτης Tom Creed αποδίδει μια φαρσική έμφαση στο εναρκτήριο δράμα, το οποίο εκτυλίσσεται μπροστά σε έναν λεπτό τοίχο από κόντρα πλακέ, στο εκπληκτικά λιτό σκηνικό του Jamie Vartan. Η κωμωδία κυριαρχεί και στην σκηνή της παμπ, καθώς ο νευρικός Young Covey (Thommas Kane Byrne) μπερδεύει την πόρνη Rosie Redmond (Caitríona Ennis) με μαρξιστικά συνθήματα, ενώ οι γυναίκες που καυγαδίζουν πρέπει να απομακρυνθούν από τον χώρο από τον μπάρμαν (Michael Tient).
Με άνεση στην ποιητικά πλούσια διάλεκτο του O’Casey, το ταλαντούχο καστ καταφέρνει να μεταβεί από τον τόνο της κωμωδίας στη συγκίνηση και την τραγωδία, καθώς η πόλη βομβαρδίζεται, επικρατεί σύγχυση και η μικροψυχία εξατμίζεται. Από το να φωνάζει “Rule, Britannia!” από ένα παράθυρο, με το κεφάλι της να λικνίζεται σαν τρελό μαριονέτα, η Bessie καταλήγει να σώζει την εξαφανισμένη Nora, φροντίζοντάς την κατά τη διάρκεια της ψυχικής της κατάρρευσης.
Ως ένας ταλαντούχος σκηνοθέτης όπερας, ο Creed υιοθετεί εδώ την χαλαρή προσέγγιση της όπερας ως προς τις χρονικές λεπτομέρειες: οι τοίχοι από κόντρα πλακέ παραπέμπουν σε φθηνά, κακοφτιαγμένα διαμερίσματα της εποχής μας, χαρακτήρα και πρόχειρα. Το τελικό δράμα ξεδιπλώνεται σε μια εντελώς γυμνή σκηνή, με ένα παιδικό φέρετρο και δύο κεριά στην προορχή, με τη Nora να στέκεται απέναντι από τον άδειο πίσω τοίχο, σαν να αντιμετωπίζει ένα εκτελεστικό απόσπασμα. Αυτή η απομάκρυνση από την οικεία στενή σοφίτα δημιουργεί μια στοιχειωτικά απόκοσμη και συγκινητική εικόνα. Η απόρριψη των ξεθωριασμένων γεωργιανών περιβαλλόντων απο-ρομαντικοποιεί τη φτώχεια και την στέρηση, φέρνοντάς την στο παρόν – κάτι που φαίνεται ως ένας ταιριαστός τρόπος για να αντικατοπτριστεί η σοσιαλιστική, αντι-ηρωική οπτική του O’Casey.
Το Abbey Theatre, Δουβλίνο, έως 30 Απριλίου.
