Με την έναρξη της πανδημίας Covid-19, η συζήτηση επικεντρώθηκε στις μάσκες. Αυτό το γεγονός ώθησε τη φωτογράφο Lisl Ponger σε μια βαθύτερη εξερεύνηση του θέματος, πέρα από τα προσωρινά υφάσματα που φορούσαμε όλοι. Η έρευνά της εκτείνεται σε μεταμφιεσμένα πάρτι, μάσκες καρναβαλιού και την ιστορία των επιδημιών πανούκλας στη Βενετία, από τον 14ο αιώνα και μετά, καθώς και στις πανδημίες γενικότερα.
Το φωτογραφικό έργο “Danse Macabre”, εμπνευσμένο από την πανδημία, ενσωματώνει διακριτικά στοιχεία του ιού Covid-19 ανάμεσα στα χάρτινα φανάρια που κρέμονται από την οροφή. Στο κέντρο της σκηνής, ένας γιατρός με μάσκα πανούκλας – του τύπου που πωλείται ακόμη στο καρναβάλι της Βενετίας – χορεύει με το αρουραίο που πιστεύεται ότι προκάλεσε την επιδημία. Στα αριστερά, ένα ζευγάρι παραπέμπει στις κατηγορίες που αντιμετώπισε η τότε κυβέρνηση της Βραζιλίας υπό τον Bolsonaro, για αδικαιολόγητες απώλειες ιθαγενών κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ισχυρισμοί τους οποίους ο ίδιος αρνήθηκε. Η γυναίκα με το κίτρινο καπέλο συμβολίζει έναν ιθαγενή, ενώ ο άντρας δίπλα της φοράει μάσκα με το πρόσωπο του Pedro de Alvarado, Ισπανού κατακτητή υπεύθυνου για τη σφαγή ιθαγενών πληθυσμών στη Γουατεμάλα τον 16ο αιώνα. Έτσι, η σύνθεση αυτή θίγει θέματα αποικισμού.
Τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Στην Αυστρία, για άγνωστους λόγους, οι πολίτες καλούνταν να διατηρούν απόσταση ίση με αυτήν ενός μωρού ελέφαντα. Η Lisl Ponger, αφού βρήκε μια λίστα προτεινόμενων μετρήσεων από διάφορες χώρες, ανακάλυψε ότι στη Φλόριντα, οι πολίτες καλούνταν να φανταστούν ένα μωρό αλιγάτορα. Η προσθήκη ενός χαρακτήρα με μάσκα αλιγάτορα μετατρέπει την κίνηση κοινωνικής αποστασιοποίησης σε χορευτική. Ένας από τους χορευτές φέρει μάσκα με το σχέδιο του ιού, μια δική της δημιουργία που δημιουργήθηκε μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας, η οποία μάλιστα ζήτησε την άδεια για τη χρήση του σχεδίου της.
Η Lisl Ponger εισήλθε σε αυτό το είδος σκηνοθετημένης φωτογραφίας μέσω της μελέτης πινάκων ζωγραφικής και ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τον αποικισμό και τον μετα-αποικισμό, πεδία που διαμορφώνουν μεγάλο μέρος του έργου της. Το “Danse Macabre” αποτελεί το ήμισυ του δίπτυχου “Masquerade”. Το άλλο μισό, με τίτλο “Hidden Transcript”, παρουσιάζει χαρακτήρες από καρναβάλια διαφόρων χωρών: μια κυρία με κουδουνίστρα από περουβιανό καρναβάλι, έναν άνδρα με φέσι από το Mardi Gras της Νέας Ορλεάνης, μια κόκκινη μάσκα από την Ανδαλουσία και έναν χαρακτήρα Trinidadian devil mas, σαν μπλε δράκο. Χορεύουν πίσω από μια καθιστή γυναίκα με φόρεμα από πράσινο υλικό κουρτίνας, που θυμίζει αυτό που φορούσε η Scarlett O’Hara στη σκηνή του χορού στην ταινία “Όσα Παίρνει ο Άνεμος”. Οι δύο φωτογραφίες τραβήχτηκαν σε συνεχόμενες ημέρες, με τους ίδιους μοντέλους, στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Τεχνών της Βιέννης.
Η Lisl Ponger προτιμά να χρησιμοποιεί ηθοποιούς ή χορευτές στις φωτογραφίες της, καθώς διαθέτουν καλύτερη αίσθηση του σώματός τους και είναι πιο ικανοί στην κίνηση και τη διατήρηση στάσεων. Το καλοκαίρι του 2021, κατά τη διάρκεια της φωτογράφισης, η οποία εκτυλίχθηκε σε εσωτερικό χώρο υπό δυνατό φωτισμό, η θερμοκρασία ήταν εξαιρετικά υψηλή, καθιστώντας τη διαδικασία εξαντλητική, ειδικά για τη γυναίκα που υποδυόταν το αρουραίο. Ένα συμβάν με τον θόρυβο μιας γεννήτριας οδήγησε σε παράπονα γείτονα και την άφιξη της αστυνομίας, η οποία, αφού διαπίστωσε τη φύση της δραστηριότητας, επέτρεψε τη συνέχιση, με την παράκληση να μεταφερθεί ο εξοπλισμός σε άλλη θέση.
Η Ponger επισημαίνει ότι η πλήρης κατανόηση του νοήματος και της έρευνας που κρύβεται πίσω από τις φωτογραφίες της δεν είναι άμεση. Προσφέρει μια οπτικά ελκυστική επιφάνεια και έναν τίτλο που μπορεί να ανοίξει πόρτες για περαιτέρω διερεύνηση. Για να αιχμαλωτίσει το ενδιαφέρον του κοινού, το έργο πρέπει να είναι ταυτόχρονα έξυπνο και όμορφο.
