Η αναδρομική έκθεση του Euan Uglow στο MK Gallery, με τίτλο “An Arc from the Eye”, παρουσιάζει πάνω από 70 έργα που αναδεικνύουν την αξιοσημείωτη τεχνική του δεινότητα, αλλά αφήνουν πολλούς θεατές ψυχρούς. Ο Uglow, γνωστός ως “καλλιτέχνης των καλλιτεχνών”, επέδειξε την ικανότητά του να αποτυπώνει με ακρίβεια τη μορφή, την προοπτική και τις αναλογίες, χρησιμοποιώντας σύνθετες μεθόδους όπως μικρές γραμμές, σταυρούς και γεωμετρικά πλέγματα. Ωστόσο, για όσους αναζητούν στην τέχνη την έμπνευση και τη συναισθηματική μεταφορά, τα έργα του, παρά την τεχνική τους αρτιότητα, στερούνται δυναμισμού.
Η έκθεση, που ξεκινά με μια “παραπλανητική” επιλογή έργων, όπου μόνο δύο από τα επτά εκτιθέμενα ανήκουν στον ίδιο τον Uglow, μας εισάγει σταδιακά στο καλλιτεχνικό του ταξίδι. Μετά τις σπουδές του στην Camberwell School of Arts and Crafts και τη Slade, ο Uglow επηρεάστηκε από τον Paul Cézanne και τον Alberto Giacometti. Η περίοδος που αρχίζει να εδραιώνει το δικό του στυλ, με την εντατική παρατήρηση και την επίπονη δημιουργική διαδικασία, έρχεται στο προσκήνιο από το 1959, όταν ενοικίασε ατελιέ στο Battersea του Λονδίνου. Σε αυτά τα πρώιμα έργα, διακρίνονται “φωτεινές στιγμές ζωής”, όπως οι σφαιρικές χάντρες στο λαιμό της φίλης του Gloria Ceccone ή οι έντονες αντιθέσεις στο πορτρέτο της Marigold.
Ωστόσο, η επαφή με τις μεγάλες σε μέγεθος γυμνές συνθέσεις του Uglow αφήνει μια αίσθηση αποστασιοποίησης. Σε αντίθεση με τους σύγχρονούς του στο Λονδίνο, όπως ο Frank Auerbach, ο Francis Bacon και ο Lucian Freud, οι γυναικείες μορφές του Uglow θυμίζουν περισσότερο “σκελετούς” παρά “σάρκες”, με τα οστά να προεξέχουν σε αφύσικες γωνίες. Η κεντρική αίθουσα, αφιερωμένη σε γυμνά σε ύπτια και όρθια στάση, προσφέρει μια “παγωμένη” εικόνα της γυναικείας μορφής, όπου ακόμα και ένα στήθος παρουσιάζεται “άκαμπτο”.
Όπως και ο Freud, ο Uglow απαιτούσε τεράστιο χρόνο από τα μοντέλα του, παρατηρώντας τα επί ημέρες, εβδομάδες, μήνες, ακόμη και χρόνια. Το έργο “Three in One” (1967-68), για παράδειγμα, χρειάστηκε τη συνεργασία τριών μοντέλων, ενώ η “The Diagonal” (1971-77), μια εικόνα γυναίκας τεντωμένης σαν σανίδα, ολοκληρώθηκε σε έξι χρόνια. Αυτές οι χρονοβόρες διαδικασίες οδήγησαν συχνά τα μοντέλα να εγκαταλείπουν τη συνεργασία. Ακόμη και η Cherie Blair, σημερινή σύζυγος του πρώην πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, πόζαρε για τον Uglow, αλλά δεν ολοκλήρωσε την παραμονή της, αφήνοντας πίσω της ένα ημιτελές πορτρέτο.
Παρά ταύτα, υπάρχουν “στιγμές λαμπρότητας”. Η ροζ σόλα του ποδιού στο “Pepe’s Painting” (1984-85) είναι τρυφερή, ενώ το αταλάντευτα λυγισμένο πόδι στο “The Diagonal” εκπέμπει χαρακτήρα. Ωστόσο, σε άλλα έργα, όπως το “Zagi” (1981-82), τα πόδια της μοντέλου μοιάζουν σαν να βγήκαν από ένα υπερβολικά ζεστό μπάνιο, ενώ το “Nuria” (1998-2000) θυμίζει τη Sarah Lucas χωρίς το χιούμορ.
Το πρόβλημα με τον Uglow, όπως επισημαίνεται, είναι η υπερβολική σοβαρότητα με την οποία αντιμετώπιζε την τέχνη του. Οι δηλώσεις του, όπως “Θέλω ο εγκέφαλος να παρεμβαίνει μεταξύ της παρατήρησης και της πινελιάς” ή “Το σωστό θέμα ενός πίνακα είναι η ζωγραφική η ίδια”, υποδηλώνουν μια προσέγγιση που εστιάζει στη διαδικασία παρά στο αποτέλεσμα. Αυτή η μεθοδικότητα, αν και εντυπωσιακή στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, συχνά “απορροφά” τη ζωή από την τέχνη.
Η έκθεση κλείνει με νεκρές φύσεις, όπως ένα όμορφο μαργαρίτα, ένα πλαστικό κέικ, ένα ψεύτικο φοινικόδεντρο και ένα “πεσμένο” ροδάκινο. Το έργο “Mouse Loaf” (1991-92), στο οποίο ο Uglow εργάστηκε για πάνω από ένα χρόνο, ενώ το ψωμί τρωγόταν από τρωκτικά, καταλήγοντας να γεμιστεί με γύψο για να διατηρηθεί, μοιάζει με μια “ψυχρή” ματιά στη ζωή. Η έκθεση Euan Uglow: An Arc from the Eye πραγματοποιείται στο MK Gallery, Milton Keynes, από 14 Φεβρουαρίου έως 31 Μαΐου.
