Η Mary Ocher, καλλιτέχνιδα με ρίζες στη Μόσχα και το Τελ Αβίβ, νιώθει ότι η εποχή μας φέρει ανησυχητικές ομοιότητες με την περίοδο της Βαϊμάρης στη Γερμανία. Μετακομίζοντας στο Βερολίνο πριν από 19 χρόνια, έβλεπε μια πολιτιστική αναβίωση, αλλά πλέον παρατηρεί την άνοδο επικίνδυνων τάσεων, όπως η απέλαση πολιτών της ΕΕ που συμμετείχαν σε διαδηλώσεις υπέρ της Παλαιστίνης. Αυτές οι εξελίξεις την οδήγησαν στη δημιουργία του νέου της άλμπουμ “Weimar”, μια προσπάθεια να συνδέσει την άνοδο του φασισμού του 1930 με τη σημερινή πραγματικότητα, μέσα από τις δικές της βιωματικές εμπειρίες ως καλλιτέχνιδα με μεταναστευτικό υπόβαθρο.
Η Ocher δεν θεωρεί την πολιτική έκφραση επιλογή, αλλά αναγκαιότητα. Γεννημένη στη Μόσχα από Εβραίους-Ουκρανούς γονείς και κάτοχος ισραηλινής υπηκοότητας, μεγάλωσε στο Τελ Αβίβ, όπου βίωσε έναν έντονο εθνικισμό που την αποστρεφόταν. “Μισούσα τα πάντα γύρω μου”, δηλώνει η 39χρονη, περιγράφοντας τα εφηβικά της χρόνια στο Ισραήλ, μια περίοδο χωρίς λογοδοσία και δυνατότητα αλλαγής. Έβλεπε τους μετανάστες να ενσωματώνονται στην κοινωνία, υιοθετώντας μια ρητορική μίσους αντί να ασκούν κριτική.
Αντί να στρατευτεί στον ισραηλινό στρατό (IDF), κάτι που αρνήθηκε, έφυγε για το Βερολίνο το 2007 με το industrial folk συγκρότημά της Mary and the Baby Cheeses. Εγκαταστάθηκαν σε κοινοτική στέγη και βυθίστηκαν στην πειραματική κουλτούρα του Βερολίνου, επηρεασμένοι από καλλιτέχνες όπως η Nina Hagen, οι Einstürzende Neubauten και οι Faust. Παρόλο που τα μέλη του συγκροτήματος επέστρεψαν στο Ισραήλ, η Ocher παρέμεινε αποφασισμένη να μην επιστρέψει. Ξεκίνησε τη σόλο καριέρα της με avant-pop μουσική, κυκλοφορώντας το ντεμπούτο της “War Songs” το 2011, πουλώντας τα CD της η ίδια στους δρόμους. Έκτοτε, έχει κυκλοφορήσει επτά στούντιο άλμπουμ, όλα εμπνευσμένα από κοινωνικοπολιτικά θέματα και συνοδευόμενα από εκτενή δοκίμια. Το 2023, το EP “Power and Exclusion from Power” εξετάζει την μετασοβιετική ανισότητα, ενώ το άλμπουμ “Approaching Singularity: Music for the End of Time” εμβαθύνει στον μετα-ανθρωπισμό.
Το “Weimar” βασίζεται στο πιάνο, ένα όργανο που η Ocher άρχισε να παίζει μετά την αγορά του πρώτου της πιάνου το 2022, παρά τις προειδοποιήσεις του πατέρα της ότι δεν θα τα κατάφερνε. Σε αντίθεση με τον συνήθη μεγαλομανή ήχο της, το “Weimar” διακρίνεται για την στιλπνότητα και την ωμότητά του. Συμπεριλαμβάνει επαναδιατυπώσεις παλαιότερων τραγουδιών, όπως το “On the Streets of Hard Labor” από το “War Songs”, που ταιριάζει θεματικά με την εικόνα της κατάρρευσης της κοινωνικής τάξης.
Ένα βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη (AI) για ένα από τα τραγούδια, δημιουργημένο από τον Boris Eldagsen, αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις. Η Ocher, που έχει ήδη ασχοληθεί με το θέμα της AI στο “Approaching Singularity”, δηλώνει περίεργη για τις νέες τεχνολογίες. Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι δεν χρησιμοποιεί AI για να δημιουργήσει τη δική της τέχνη, αναγνωρίζοντας παράλληλα την πιθανή χρησιμότητα αλλά και τους κινδύνους της, απορρίπτοντας τις ακραίες θέσεις.
Στο συνοδευτικό δοκίμιο του “Weimar”, η Ocher μιλάει για το “ηθικό της καθήκον” να θίγει την πολιτική, ειδικά τον κίνδυνο του ισραηλινού εθνικισμού. Αντιμετωπίζει την αποδοκιμασία από τον γερμανικό τύπο, ο οποίος της ζητά να “ησυχάσει και να κάνει τη μουσική της”. Θεωρεί ότι η ντροπή και το τραύμα από το Ολοκαύτωμα, κοινό στοιχείο με την εβραϊκή ιστορία, μπορεί να οδηγεί σε αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων.
Ως καλλιτέχνιδα με πολιτικές ρίζες, η Ocher επικρίνει έντονα την ιδέα της “απολιτικής τέχνης”. Πιστεύει ότι οι καλλιτέχνες μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην πολιτική συζήτηση, ξεπερνώντας τα προσωπικά αφηγήματα και ενώνοντας τους ανθρώπους ενάντια στις κοινές αδικίες.
