Ένας κινηματογραφιστής τόσο μοναδικός όσο ο David Lynch θα δυσκολευόταν να αναδειχθεί στο σημερινό Χόλιγουντ, λόγω των μειωμένων χρονικών ορίων προσοχής του κοινού και της επίδρασης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ικανότητα συγκέντρωσης, σύμφωνα με συνεργάτες του σκηνοθέτη.
Ο Lynch, ο οποίος απεβίωσε τον Ιανουάριο του 2025 και θα έκλεινε τα 80 του την Τρίτη, τιμήθηκε για τα σύνθετα, αστεία και ανησυχητικά φιλμ και τηλεοπτικά έργα του, συμπεριλαμβανομένων των Twin Peaks, Eraserhead και Mulholland Drive, όλα δημιουργημένα στο ξεχωριστό «Lynchian» στυλ του.
Η Mary Sweeney, η οποία συνεργάστηκε με τον Lynch ως μοντέρ, υπήρξε για μικρό διάστημα σύζυγός του και έχει έναν γιο μαζί του, δήλωσε ότι θα δυσκολευόταν αν ξεκινούσε την καριέρα του σήμερα. «Είχε τη δική του λογική και τον δικό του τρόπο αφήγησης: ήταν πολύ αστείο, πολύ τρομακτικό και βαθιά συνδετικό ως προς την ψυχολογία και το συναίσθημα με το κοινό», είπε. «Πιστεύω ότι η διάχυση της συγκέντρωσής μας και ο τρόπος που ο ψηφιακός κόσμος έχει διαπεράσει τις ζωές των ανθρώπων, είτε σε εκπαιδευτικό, συναισθηματικό, κοινωνικό ή σεξουαλικό επίπεδο – αυτό είναι λειτουργικά διαφορετικό ως προς τη γνωστική μας λειτουργία και δεν ξέρω αν ο David, ο οποίος ήταν τόσο σταθερά εδραιωμένος στη δική του φαντασία, θα πετύχαινε.»
Η Sweeney πρόσθεσε ότι για να αγκαλιάσει κανείς κινηματογραφιστές όπως ο Lynch, είναι σημαντικό να είναι περισσότερο σε επαφή με την «αναλογική του ζωή και την αισθητηριακή του ζωή», παρά με την ψηφιακή.
Ο Lynch ξεκίνησε με το σουρεαλιστικό του πρώτο έργο, το Eraserhead, και στη συνέχεια δημιούργησε περισσότερες βραβευμένες και εξωπραγματικές ταινίες, όπως το Blue Velvet και το Wild at Heart, με την τελευταία να κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών το 1990. Έλαβε τρεις υποψηφιότητες για Όσκαρ καλύτερης σκηνοθεσίας (για τα Blue Velvet, The Elephant Man και Mulholland Drive), και του απονεμήθηκε ένα τιμητικό Όσκαρ για τη συνολική του προσφορά το 2019.
Δεν άρεσε σε όλους η δουλειά του. Οι κριτικοί Gene Siskel και Roger Ebert έδωσαν στην ταινία Lost Highway του 1997 την καταστροφική βαθμολογία “δύο αντίχειρες προς τα κάτω”, την οποία ο Lynch χρησιμοποίησε στη συνέχεια σε διαφημιστικές αφίσες γύρω από το Λος Άντζελες.
Αναμφισβήτητα, η πιο δημοφιλής του δουλειά ήταν η εμβληματική τηλεοπτική σειρά Twin Peaks, η οποία προβλήθηκε για πρώτη φορά το 1990, πριν ο Lynch επαναφέρει τη σειρά με το Twin Peaks: The Return το 2017. Ήταν υποστηρικτής της υπερβατικής διαλογισμού, ιδρύοντας το David Lynch Foundation for Consciousness-Based Education and World Peace το 2005.
Συχνά, το νόημα των έργων του Lynch ήταν ακατανόητο, γεγονός που οδήγησε πολλούς θαυμαστές να εμμονάζονται με το “λύσιμο” των γρίφων του. Η Sabrina Sutherland, η οποία συνεργάστηκε με τον Lynch στα Twin Peaks και Inland Empire, δήλωσε ότι τα μυστήρια στην καρδιά των ταινιών προορίζονταν να είναι ανοιχτά σε ερμηνεία. “Ο David το άφηνε ανοιχτό στον θεατή να έρθει και να διαμορφώσει τις δικές του ιδέες, και ό,τι σημαίνει για εσάς είναι το νόημα του έργου,” είπε. “Κανείς δεν έχει την απάντηση.”
Ο Lynch, ο οποίος ήταν καπνιστής καθ’ όλη τη ζωή του, απεβίωσε μετά τη διάγνωσή του με εμφύσημα. Η Sweeney, η οποία έγραψε το The Straight Story και είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια, δήλωσε ότι εκείνη και ο γιος τους, Riley, προσπάθησαν πολλές φορές να τον πείσουν να σταματήσει το κάπνισμα. «Λίγες εβδομάδες πριν πεθάνει, κάναμε Zoom με τον David και ξαφνικά είπε: ‘Ξέρετε, προσπαθήσατε να με κάνετε να σταματήσω και δεν σας άκουσα.’ Ήταν συγκλονιστικό.»
Οι ταινίες του Lynch γιορτάζονται σε μια νέα σεζόν στο British Film Institute, η οποία ονομάζεται David Lynch: The Dreamer και περιλαμβάνει προβολές των Lost Highway, Inland Empire και Eraserhead. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η Clare Binns, δημιουργική διευθύντρια των Picturehouse Cinemas, ενθάρρυνε τους σκηνοθέτες να κάνουν μικρότερες ταινίες, προκειμένου να δημιουργήσουν καλύτερες εμπειρίες για το κοινό. Πρόσφατες ταινίες που έλαβαν κριτική αναγνώριση έχουν ξεπεράσει τις τρεις ώρες, όπως το Killers of the Flower Moon (206 λεπτά) του Martin Scorsese και το The Brutalist (215 λεπτά) του Brady Corbet. «Μιλάω με παραγωγούς για αυτό και λέω: ‘Πείτε στον σκηνοθέτη ότι φτιάχνετε την ταινία για ένα κοινό, όχι για τους σκηνοθέτες’», είπε.
