Η Lynette Yiadom-Boakye είναι μια ζωγράφος με τη φαντασία ενός μεγάλου μυθιστοριογράφου. Η συνεισφορά της στην έκθεση του Barbican για τον Παναφρικανισμό στην τέχνη και τον πολιτισμό είναι τόσο ουσιαστική που θα άξιζε ακόμη και το βραβείο Booker. Στους πίνακές της δεν απεικονίζονται απλά πορτρέτα, αλλά μυθιστορηματικοί χαρακτήρες: μια νεαρή γυναίκα που διαβάζει με πάθος, ένας άνδρας μόνος με κοστούμι που θυμίζει Pierrot, ή κάποιος άλλος με ένα εντυπωσιακό πράσινο παλτό. Αναρωτιέσαι αν είναι αδέρφια, καθώς οι διαδρομές τους διασχίζουν τη σύγχρονη ζωή σαν να βγήκαν από βιβλίο της Zadie Smith ή του Jonathan Franzen.
Ωστόσο, η έκθεση με τίτλο Project a Black Planet, που φιλοξενείται στο Barbican του London από τις 11 Ιουνίου έως τις 6 Σεπτεμβρίου, αποτυγχάνει να απογειωθεί. Αντί να αφήσει τα έργα να «τραγουδήσουν», η επιμέλεια τα εγκλωβίζει σε έναν στεγνό ακαδημαϊκό λόγο. Κάθε ενότητα μοιάζει περισσότερο με δοκίμιο, όπου τα έργα τέχνης χρησιμοποιούνται απλώς για να τεκμηριώσουν θεωρητικά επιχειρήματα, όπως οι ιδέες του κοινωνιολόγου Stuart Hall, τις οποίες τα ίδια τα έργα συχνά δεν φαίνεται να υποστηρίζουν.
Η έκθεση επιδιώκει να δημιουργήσει την ουτοπική έννοια της «Παναφρικής», αλλά η προσέγγιση των επιμελητών είναι πεζή και βαριά. Αντί να μας ταξιδέψουν με τα φτερά της φαντασίας, σταματούν συνεχώς για να αναλύσουν τη δική τους θεωρητική «ηχοεντοπιστική μηχανή». Το αποτέλεσμα είναι ένα συνονθύλευμα από έργα του Ronald Moody, πίνακες της Marlene Dumas και αφίσες της ταινίας Do the Right Thing, που καταλήγει συχνά κουραστικό. Το χειρότερο είναι ότι, εμμονική με τον θεωρητικό Παναφρικανισμό, η έκθεση χάνει από το οπτικό της πεδίο την ίδια την πραγματική Αφρική.
Ευτυχώς, υπάρχουν στιγμές που διασώζουν την εμπειρία, όπως τα έργα καλλιτεχνών που απομακρύνονται από τις «μεγάλες ιδέες» και επιστρέφουν στη ζωή. Η Claudette Johnson εντυπωσιάζει με τα πορτρέτα της, γεμάτα καθαρότητα και ηλεκτρισμό, ενώ το βίντεο της Liz Johnson Artur για τη ζωή των Μαύρων στο Λονδίνο, με εικόνες από διαδηλώσεις, αγορές και μουσική, αποτελεί μια καθηλωτική αναφορά στην πραγματικότητα.
Είναι κρίμα που μια τόσο ενδιαφέρουσα ιδέα κατέληξε σε μια χαοτική συλλογή, όπου η τέχνη θυσιάστηκε στον βωμό των θεωρητικών αναζητήσεων. Όπως φαίνεται, η υπερβολική ανάγνωση μπορεί τελικά να καταστρέψει τη ζωντάνια μιας έκθεσης.
