Η ιστορική δίκη του “Blue Boy” το 1965 αποτέλεσε κομβικό σημείο για την ορατότητα των τρανς ατόμων στην Ιαπωνία. Σήμερα, αυτή η υπόθεση μετατρέπεται σε μια σημαντική ταινία, σκηνοθετημένη από τον Kasho Iizuka, έναν τρανς άνδρα και έναν από τους ελάχιστους LGBTQ+ δημιουργούς που δραστηριοποιούνται στην εμπορική ιαπωνική κινηματογραφική βιομηχανία.
Η αρχική νομική υπόθεση αφορούσε έναν γιατρό που διώχθηκε ποινικά για τη διενέργεια επεμβάσεων επαναπροσδιορισμού φύλου σε τρανς γυναίκες. Η αστυνομία αντιμετώπιζε δυσκολίες στο να διώξει ποινικά τρανς εργαζόμενες του σεξ που παρουσιάζονταν ως γυναίκες, λόγω της νομικής τους κατάστασης ως άνδρες. Ο γιατρός κρίθηκε ένοχος για παραβίαση των νόμων περί ευγονικής της Ιαπωνίας, οι οποίοι απαγόρευαν επεμβάσεις που οδηγούσαν σε στείρωση, αν κρίνονταν μη απαραίτητες. Ο όρος “Blue Boy” ήταν αργκό για τα τρανς άτομα που είχαν ανατεθεί στο αρσενικό φύλο κατά τη γέννησή τους, και η απόφαση στην ουσία απαγόρευσε τις επεμβάσεις επαναπροσδιορισμού φύλου στην Ιαπωνία μέχρι το 1998. Παρόλα αυτά, η υπόθεση ανέδειξε το εγχώριο προφίλ των τρανς ατόμων.
“Η δίκη έχει πέσει στη λήθη στην Ιαπωνία, αλλά εγώ την γνώριζα από τότε που συνειδητοποίησα την ταυτότητά μου”, δηλώνει ο Iizuka. “Σήμερα στην Ιαπωνία μπορείτε να ακούσετε τον όρο LGBTQ+ στην καθημερινή συζήτηση. Τη δεκαετία του ’60, όταν δεν υπήρχαν τέτοιοι όροι, υπήρχαν άνθρωποι που έζησαν γενναία ανοιχτά [queer] ζωές. Ένιωσα ότι οι σημερινοί Ιάπωνες έπρεπε να γνωρίζουν ότι αυτοί οι άνθρωποι υπήρξαν.”
Ο Iizuka έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο το 2011, αλλά οι προτάσεις του για τρανς ιστορίες ήταν αρχικά κατά κύριο λόγο ανεπιτυχείς. Αργότερα, η δεκαετία είδε τις ταινίες για τρανς άτομα να γίνονται ένα είδος τάσης, με φιλμ όπως το “Close-Knit” της Naoko Ogigami και το “Midnight Swan” του Eiji Uchida να εστιάζουν στα ζητήματα που αντιμετωπίζει η τρανς κοινότητα. “Υπήρχε ένα πρόβλημα με αυτήν την τάση”, παραδέχεται ο Iizuka. “Η τραγωδία των τρανς χρησιμοποιήθηκε ως ψυχαγωγία, και η ύπαρξή τους απεικονίστηκε με μονοδιάστατο, ‘άλλο’ τρόπο.” Παρ’ όλα αυτά, η επιτυχία αυτών των ταινιών σήμανε την πράσινη κάρτα για το “Blue Boy Trial”. Διανεμημένο από το μεγάλο στούντιο Nikkatsu, αποτελεί μια ορόσημη ιαπωνική ταινία.
Σε αντίθεση με τις εγχώριες προηγούμενες, οι οποίες ανέθεταν ρόλους σε cisgender άνδρες σε αρχετυπικούς transfeminine ρόλους, το “Blue Boy Trial” διαθέτει τρανς ηθοποιούς – πολλοί μη επαγγελματίες – σε τρανς ρόλους, και επιδιώκει να αναπαραστήσει ένα ευρύ φάσμα εμπειριών. “Οι χαρακτήρες είναι εξίσου εμπνευσμένοι από τις σημερινές τρανς γυναίκες και εκείνες της δεκαετίας του 1960”, αναφέρει ο Iizuka. Υπήρχε περιορισμένο αρχειακό υλικό προς διαβούλευση, με τον Iizuka να καταφεύγει σε εβδομαδιαία περιοδικά και εφημερίδες για να κατανοήσει το σύνολο των χαρακτήρων. “Καθώς ερευνούσα, διαπίστωσα ότι οι τρανς γυναίκες της δεκαετίας του 1960 είχαν παρόμοιες ποικίλες στάσεις απέναντι στις ταυτότητές τους. Κάποιες ήταν ανοιχτές· κάποιες αντιμετώπιζαν την τρανς ταυτότητά τους ως μυστικό.”
Ο Iizuka επισημαίνει ότι υπήρχαν σημαντικές διαφορές στον τρόπο που αντιμετώπιζαν την κοινωνία. “Οι τρανς γυναίκες στην Ιαπωνία της δεκαετίας του 1960 τείνουν να υπερ-εκφράζουν τη θηλυκότητά τους για να γίνουν αποδεκτές ως γυναίκες”, λέει. “Αλλά ήταν σημαντικό για εμάς να τονίσουμε την κοινότητα μεταξύ τότε και τώρα.”
Ο Iizuka και οι συν-σεναριογράφοι του ενδιαφέρθηκαν εξίσου για εκείνους που αντιτίθενται στα τρανς άτομα, και η βαθύτερη έρευνά τους υπέδειξε την πολεμική εμπειρία της Ιαπωνίας ως πιθανή αιτία της αντίδρασης. “Οι άνδρες πρέπει να είναι άνδρες και δυνατοί – εσωτερίκευσαν αυτές τις αξίες”, λέει ο Iizuka. “Δεν πιστεύω ότι η ευθύνη βαραίνει το άτομο, πιστεύω ότι ήταν ένα ευρύτερο πρόβλημα.”
Ο Iizuka ελπίζει ότι η ταινία του θα εμπνεύσει περαιτέρω αλλαγές, και είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε ότι το “Blue Boy Trial” ενδέχεται να μην είναι μια μεμονωμένη περίπτωση στην Ιαπωνία. Μια βιογραφική ταινία της τρανς τηλεοπτικής προσωπικότητας Ai Haruna, το “This Is I”, προβάλλεται αυτήν τη στιγμή στο Netflix. Ο σκηνοθέτης του, Yusaku Matsumoto, δεν είναι ο ίδιος τρανς, αλλά συμβουλεύτηκε queer φωνές για να διασφαλίσει την ευαισθησία και την ακρίβεια. “Πραγματικά πιστεύω ότι είναι ένα κύμα”, λέει ο Iizuka. “Έχω λάβει προτάσεις για νέα έργα που θα χρησιμοποιούν τρανς ηθοποιούς. Υπάρχει δυναμική.”
Αυτή η πολιτισμική δυναμική ενισχύεται σημαντικά από τις εγχώριες εξελίξεις στα τρανς δικαιώματα. Το 2023, η υποχρεωτική στείρωση για άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως τρανς κρίθηκε αντισυνταγματική από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ιαπωνίας. “Οι αποφάσεις του 2023 ήταν ορόσημα για την τρανς κοινότητα, αλλά αντιμετωπίσαμε αντίδραση”, αναφέρει ο Iizuka. “Υπήρξαν φόβοι για το πώς διατηρούμε την ασφάλεια για τους γυναικείους χώρους, και υπάρχουν δυσκολίες στην αλλαγή των δεικτών φύλου στα οικογενειακά μητρώα. Βρισκόμαστε σε μια μεταβατική φάση. Το ‘Blue Boy Trial’ είναι η χειρονομία μου ως τρανς καλλιτέχνης. Ελπίζω αυτή η ταινία να βοηθήσει την κοινωνία να αλλάξει προς μια θετική κατεύθυνση.”
