Στη Γερμανία, ένα θεατρικό έργο προκάλεσε έντονες και βίαιες αντιδράσεις το Σαββατοκύριακο, οδηγώντας σε επεισόδια και απόπειρα εισβολής στη σκηνή. Ο πρωταγωνιστής, ενσαρκώνοντας έναν ακροδεξιό ακτιβιστή, δέχτηκε φραστική επίθεση, του πετάχτηκαν φρούτα και η παράσταση διακόπηκε βίαια.
Το περιστατικό συνέβη κατά την γερμανική πρεμιέρα του έργου “Catarina, or The Beauty of Killing Fascists” του Πορτογάλου θεατρικού συγγραφέα Tiago Rodrigues, στην πόλη Bochum της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Το βραβευμένο έργο, γραμμένο το 2020, πραγματεύεται την ιστορία μιας οικογένειας με μια μακάβρια ετήσια παράδοση: εκδίκηση για τη δολοφονία της Catarina Eufémia, μιας πραγματικής μάρτυρος της αντίστασης που σκοτώθηκε το 1954 κατά τη δικτατορία του Salazar. Για τον σκοπό αυτό, η οικογένεια απαγάγει κάθε χρόνο έναν “φασίστα” για να τον εκτελέσει σε ένα οικογενειακό δείπνο.
Η πλοκή του έργου φέρνει αντιμέτωπους δύο γενιές: τους αιμοδιψείς γονείς και την πιο διστακτική ενήλικη κόρη τους, σχετικά με τα μέσα που δικαιολογούνται για την υπεράσπιση της δημοκρατίας. Στο τέλος της τελευταίας πράξης, ο φετινός επιλεγμένος “στόχος”, ένας υπάλληλος ακροδεξιού κόμματος, εκφωνεί ένα μονόλογο 15 λεπτών, παρουσιάζοντας μια εφιαλτική εξτρεμιστική ατζέντα.
Καθώς ο ηθοποιός Ole Lagerpusch ξεκίνησε τον εμπρηστικό λόγο, το κοινό έγινε ολοένα και πιο ανήσυχο, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του θεάτρου, Alexander Kruse. Αρχικά, ακούστηκαν σφυρίγματα και φωνές, με τους θεατές να προσβάλλουν τον Lagerpusch και να τον προτρέπουν να σταματήσει. Ένα πορτοκάλι εκτοξεύτηκε προς τον ηθοποιό, αποφεύγοντάς τον την τελευταία στιγμή.
Ο Kruse ανέφερε ότι ορισμένοι από το κοινό σηκώθηκαν από τις θέσεις τους. “Επιπλέον, δύο θεατές ανέβηκαν στη σκηνή, προφανώς με σκοπό να σύρουν τον ηθοποιό έξω από τη σκηνή, κάτι που αποτράπηκε”, δήλωσε, χαρακτηρίζοντας την επίθεση “εντελώς απαράδεκτη”.
Ο Martin Krumbholz, από τον πολιτιστικό ιστότοπο Nachtkritik.de, ο οποίος βρισκόταν στο Bochum Schauspielhaus για να παρακολουθήσει την παράσταση, δήλωσε ότι ο Lagerpusch επέμεινε παρά την εχθρική αντίδραση και κατάφερε να εκφωνήσει την ανατριχιαστική του τελευταία φράση: “Το μέλλον ανήκει σε εμάς”.
Η αναγνωρισμένη Σλοβένα σκηνοθέτης του έργου, Mateja Koležnik, δήλωσε τηλεφωνικά από τη Ljubljana ότι ήταν “απίστευτα περήφανη” για τον Lagerpusch και καταδίκασε την “ανοησία” και τη βαρβαρότητα της επίθεσης των θεατών. “Για μένα ήταν πραγματικό σοκ – περιμέναμε ανθρώπους να φωνάξουν, ακόμα και να διαμαρτυρηθούν, γιατί, φυσικά, ο τελευταίος μονόλογος είναι μια πρόκληση”, ανέφερε.
Η Koležnik περιέγραψε τον Lagerpusch ως “τραυματισμένο” και εξήγησε ότι ήταν τόσο αποτελεσματικός στο ρόλο του επειδή μιλούσε ήρεμα, σχεδόν φιλικά, μεταφέροντας το μίσος και το διχαστικό του μήνυμα. “Αλλά εξεπλάγην από την ανοησία, πραγματικά. Ποτέ δεν σκέφτηκα – κανείς μας δεν το σκέφτηκε – ότι κάποιος από το κοινό θα πηδήξει στη σκηνή και θα προσπαθήσει να χτυπήσει τον ηθοποιό… Θα το περίμενα αυτό από ανθρώπους κατά των οποίων ψηφίζουμε, αλλά όχι από ανθρώπους που υποτίθεται ότι είναι με το μέρος μας.”
Η Koležnik τόνισε ότι η πρόθεσή της με την παραγωγή δεν ήταν να κάνει την “φιλελεύθερη, μικροαστική κοινωνία στην Ευρώπη να αισθανθεί καλά” πάνω σε μια συναίνεση καταδίκης της μισαλλοδοξίας, αλλά να τους τρομάξει. “Το επόμενο κύμα φασισμού, δεν θα αποτελείται από τέρατα. Θα αποτελείται από φυσιολογικούς, ωραίους ανθρώπους”, σημείωσε.
Ο κριτικός Christoph Ohrem, από τον περιφερειακό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέακα WDR, παρακολούθησε την πρεμιέρα και διέθεσε μια σύντομη ηχογράφηση του αναβρασμού, ο οποίος, όπως είπε, θύμιζε εποχές Σαίξπηρ. Σημείωσε ότι το έργο του Rodrigues είχε συχνά προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από το κοινό και κατέληξε ότι ήταν ένα “καλό έργο” που έβγαζε τους θεατές από τη ζώνη άνεσής τους. “Είναι πραγματικά εκπληκτικό ότι ένα θεατρικό έργο μπορεί ακόμα να προκαλέσει τέτοιες αντιδράσεις το 2026”, ανέφερε. Ο Rodrigues έχει δηλώσει ότι σκόπευε να προκαλέσει αίσθηση με το έργο.
Στην κριτική του, ο Krumbholz απέδωσε την ευθύνη για την αναταραχή στους θεατές. “Μέρη του κοινού του Bochum, που θα πίστευε κανείς ότι είναι από τα πιο θεατρόφιλα στη χώρα, είναι προφανώς υπερβολικά ανόητα, για να το πούμε ευθέως, για να διακρίνουν μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας”, δήλωσε.
Στη σελίδα του θεάτρου στο Instagram, εκφράστηκε υποστήριξη, με έναν σχολιαστή να σημειώνει ότι μια επόμενη παράσταση με αυξημένα μέτρα ασφαλείας και έκκληση για ηρεμία από την αναπληρώτρια διευθύντρια Angela Obst, κύλησε χωρίς επεισόδια. Άλλος θεατής δήλωσε ότι είχε “σοκαριστεί από το πόσο ανεύθυνοι μπορούν να είναι κάποιοι άνθρωποι στο θέατρο” όταν “ο ηθοποιός απλώς έκανε τη δουλειά του”. Ένας τρίτος χαρακτήρισε “τρομακτικό” το γεγονός ότι “υποτιθέμενοι αντιφασίστες θεατρόφιλοι εισβάλλουν στη σκηνή και επιτίθενται στους ηθοποιούς. Αυτή είναι ουσιαστικά μια φασιστική στάση απέναντι στην τέχνη και το θέατρο και, κατά τη γνώμη μου, δεν πρέπει ποτέ να συμβεί”.
Το έργο του Rodrigues έχει αποσπάσει πολλά βραβεία, συμπεριλαμβανομένου του βραβείου καλύτερης ξένης παράστασης στα ιταλικά βραβεία Ubu και του αντίστοιχου βραβείου από την Ένωση Κριτικών της Γαλλίας.
