Σε μια κρίσιμη ηλικία, στα 15, γεμάτη αμηχανία και την αγωνιώδη προσπάθεια να κατανοήσει ποια είναι, ποια θέλει να γίνει και πού ανήκει στον κόσμο, η συγγραφέας βίωνε μια συνεχή αίσθηση “ενδιάμεσης” ύπαρξης. Με καταγωγή από δύο κόσμους – μισή λευκή, μισή μαύρη, μισή Βρετανίδα, μισή από την Καραϊβική – βρισκόταν διαρκώς στο κατώφλι μιας σύγκρουσης αντιλήψεων.
Μια βραδιά του 2008, ο πατέρας της την πήγε να παρακολουθήσει τη συναυλία των Pentangle στο Royal Festival Hall του Λονδίνου. Το συγκρότημα, γνωστό για την ένωση βρετανικών φολκ μελωδιών με μπλουζ και τζαζ ρυθμούς, είχε αναδειχθεί στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Η παρουσία της, με τα μεγάλα σκουλαρίκια και τα μαλλιά της κολλημένα πίσω, σίγουρα ξεχώριζε ανάμεσα στο κοινό. Παρόλο που στην αρχή πήγε διστακτικά, η εμπειρία της συναυλίας τη μετέβαλε ριζικά.
Τα παλιά φολκ τραγούδια που άκουσε από τους Pentangle εκείνο το βράδυ φάνταζαν στοιχειωμένα και αρχαία, αλλά ταυτόχρονα προσέφεραν μια παράξενη παρηγοριά. Εκφράζανε μια ανείπωτη λαχτάρα που φαινόταν να χάνεται στα βάθη του χρόνου. Ιδιαίτερη εντύπωση της έκανε η εκδοχή τους στο “The Cuckoo”, μια θλιβερή μπαλάντα του 18ου αιώνα για το μεταναστευτικό πτηνό που σηματοδοτεί την έλευση του καλοκαιριού. Μόλις επέστρεψε σπίτι, το κατέβασε και βυθίστηκε στο τραγούδι, νιώθοντας να την μεταφέρει πίσω στον χρόνο, όχι μόνο στα τέλη της δεκαετίας του ’60, αλλά σε μια μαγεμένη βρετανική ιστορία.
Η εκτέλεση του “The Cuckoo” από τους Pentangle υπήρξε η πύλη εισόδου της στον βρετανικό φολκ πολιτισμό, πυροδοτώντας μια εμμονή με αρχαία πέτρινα μνημεία, μύθους, δρυΐδες, παγανιστές και παραδοσιακά έθιμα που ασκούνταν σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Έμαθε για το “wassailing”, τον “morris dancing” και τις “mummers’ plays”, για τη ουαλική “Mari Lwyd”, το φολκλορ των υψιπέδων και τα αρχαία λαϊκά τραγούδια της χώρας. Αυτά τα τραγούδια, οι ιστορίες και τα έθιμα προσέφεραν μια εναλλακτική ιστορία του έθνους, αφηγημένη από τη βάση της κοινωνίας. Φάνταζαν να προέρχονται από μια διαφορετική Βρετανία, αντίθετη από εκείνη που επικαλούνταν ύμνοι όπως το “Rule, Britannia!” ή η βρετανική σημαία. Είχαν ελάχιστη σχέση με τη μοναρχία, το στρατό ή την αυτοκρατορία, αντ’ αυτού σκιαγραφούσαν μια εικόνα Βρετανίας μαγικής, ανατρεπτικής και παράξενης: μια Βρετανία στην οποία ένιωθε ότι μπορούσε να ανήκει.
Για καιρό, κρατούσε αυτή τη φολκ εμμονή κρυφή, θεωρώντας την κάπως παράξενη. Ωστόσο, καθώς μεγάλωνε, άρχισε να διακρίνει συνδέσεις μεταξύ βρετανικών παραδόσεων και αυτών που είχε ακούσει στην Καραϊβική. Όπως το “Shakespeare Mas” της Carriacou, όπου καρναβαλιστές με φανταχτερά κοστούμια απαγγέλλουν μονολόγους του Σαίξπηρ στους δρόμους, ο χορός του Μαΐου στην Τζαμάικα, και τα ναυτικά τραγούδια (sea shanties) που ταξίδευαν μπρος-πίσω μεταξύ Βρετανίας και Νέου Κόσμου μέσω των εμπορικών δρόμων της δουλείας, απορροφώντας ρεφρέν call-and-response. Ακόμα και το καρναβάλι του Notting Hill, που θεωρείται από πολλούς μια ξεκάθαρα καραϊβική παράδοση, στην αρχική του μορφή είχε υιοθετήσει στοιχεία από παλιές αγγλικές γιορτές (fayre). Αυτά τα συγχωνευμένα έθιμα μιλούσαν για έναν τόπο συνάντησης εντός της. Ήταν προϊόντα της σκοτεινής και περίπλοκης αποικιακής ιστορίας της Βρετανίας, αλλά ταυτόχρονα εκφράσεις δημιουργικότητας, αντίστασης και ανταλλαγής: νέα άνθη, που αναδύθηκαν από τις στάχτες της αυτοκρατορίας.
Με τα χρόνια, έχει συναντήσει αμέτρητους άλλους ανθρώπους, από όλα τα κοινωνικά στρώματα, που έλκονται από τις ριζοσπαστικές δυνατότητες του φολκλορ και την ικανότητά του να μας ενώνει. Η παρέλαση στους δρόμους με αυτοσχέδια κοστούμια, η συγκέντρωση για να αφηγηθούν ιστορίες που μεταδόθηκαν από τους προγόνους, και η ανατολή του ήλιου για να γιορτάσουν τους κύκλους του. Αυτές οι απλές πράξεις είναι τα θεμελιώδη στοιχεία που μας συνδέουν, διαμέσου των πολιτισμών και του χρόνου. Μιλούν σε ένα πρωτόγονο κομμάτι μας που λαχταρά αφήγηση, τελετουργία, κοινότητα και σύνδεση με τη γη κάτω από τα πόδια μας, όπου κι αν στεκόμαστε.
Όλα αυτά βρίσκονταν στη μουσική των Pentangle, αν το σκεφτεί κανείς τώρα – στη σύντηξη παλιών αγγλικών φολκ τραγουδιών και συγκοπτόμενων τζαζ ρυθμών, που έφτασαν στη Βρετανία, μέσω της Αμερικής, από τη δυτική Αφρική, όπως ακριβώς και ο κούκος, που κάθε χρόνο ταξιδεύει ανάμεσα στις δύο χώρες από τις οποίες κατάγονται οι πρόγονοί της. Θα είναι για πάντα ευγνώμων στους Pentangle για εκείνη τη μεταμορφωτική συναυλία.
