Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) βρίσκεται στο επίκεντρο του επιστημονικού προγράμματος της Κίνας, με το ετήσιο νομοθετικό συνέδριο και το επερχόμενο πενταετές σχέδιο να αναδεικνύουν τη σημασία της. Η χώρα ακολουθεί μια διαφορετική πορεία από τις ΗΠΑ στον τομέα της AI, γεγονός που δημιουργεί ανταγωνισμό μεταξύ των τεχνολογικών τους οικοσυστημάτων.
Πριν από λίγο καιρό, η κινεζική startup DeepSeek κυκλοφόρησε ένα μοντέλο AI ανοιχτού κώδικα που άλλαξε την αντίληψη για τις δυνατότητες και τις φιλοδοξίες της χώρας στον τομέα. Οι κινεζικές εταιρείες έχουν υιοθετήσει μια προσέγγιση ανοιχτού κώδικα για την ανάπτυξη AI, η οποία έχει οδηγήσει σε ταχεία κλιμάκωση της χρήσης των μοντέλων τους παγκοσμίως και έχει επιταχύνει την υιοθέτηση της AI σε εγχώριους κλάδους, όπως η υγεία, η ενέργεια και οι μεταφορές.
Αντίθετα, οι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ ακολουθούν κατά κύριο λόγο μια κλειστή, επί πληρωμή προσέγγιση, η οποία ενδέχεται να περιορίσει την ενσωμάτωση αυτών των μοντέλων στην καθημερινή ζωή και να επιβραδύνει την υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών που βασίζονται στην AI.
Πρόσφατα, η Anthropic κατηγόρησε την DeepSeek, μαζί με άλλες κινεζικές εταιρείες AI, όπως η Moonshot και η MiniMax, για εξαγωγή δυνατοτήτων από το μοντέλο της Claude, προκειμένου να βελτιώσουν τα δικά τους μοντέλα. Η εταιρεία δήλωσε ότι οι εν λόγω εταιρείες δημιούργησαν εκατομμύρια αλληλεπιδράσεις με το Claude, χρησιμοποιώντας χιλιάδες λογαριασμούς για να εκτελέσουν «απόσταξη» – μια τεχνική εκπαίδευσης ενός λιγότερο ικανού μοντέλου με τη χρήση των αποτελεσμάτων ενός πιο ικανού.
Ενώ η κατηγορία εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αξία των κινεζικών μοντέλων AI, η ίδια η απόσταξη δεν είναι παράνομη. Για πολλούς, η κατάσταση ανέδειξε μια υποκρισία στο οικοσύστημα της AI, καθώς τα μοντέλα AI εκπαιδεύονται κατά κύριο λόγο χρησιμοποιώντας τεράστιες ποσότητες δεδομένων που συλλέγονται από το διαδίκτυο, ενδεχομένως συμπεριλαμβανομένου υλικού που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα, χωρίς άδεια.
Ο πρόεδρος της Κίνας, Xi Jinping, έχει δηλώσει ότι η επιτάχυνση της καινοτομίας και της κατανάλωσης, ιδιαίτερα στην AI, αποτελεί ουσιαστικό καθήκον για τη χώρα. Στις συστάσεις για το 15ο πενταετές σχέδιο της Κίνας, που δημοσιεύθηκαν τον Οκτώβριο, το Πεκίνο ανέφερε ότι «πρέπει να τεθούν προοπτικά σχέδια για τις βιομηχανίες του μέλλοντος», συμπεριλαμβανομένης της ενσωματωμένης AI – της ενσωμάτωσης της AI σε παράγοντες όπως ρομπότ που αλληλεπιδρούν στον πραγματικό κόσμο.
Το πλήρες κείμενο του πενταετούς σχεδίου, που θα χρησιμεύσει ως οδικός χάρτης για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της Κίνας από το 2026 έως το 2030, θα εγκριθεί και θα αποκαλυφθεί κατά τις «δύο συνεδρίες». Οι ετήσιες αυτές κοινοβουλευτικές συναντήσεις είναι όπου τα δύο κύρια πολιτικά σώματα της χώρας αποκαλύπτουν τα σχέδια πολιτικής που αφορούν την οικονομία, τη διπλωματία, το εμπόριο, τον στρατό και την επιστήμη και την τεχνολογία. Οι συστάσεις του πενταετούς σχεδίου κάλεσαν επίσης για την προώθηση της Πρωτοβουλίας AI Plus, μιας εθνικής στρατηγικής που τέθηκε σε εφαρμογή το 2024, με στόχο την ενσωμάτωση της AI σε όλους τους κοινωνικούς και οικονομικούς τομείς.
Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να επιβραδύνουν την τεχνολογική ανάπτυξη της Κίνας, συμπεριλαμβανομένης της AI, κυρίως μέσω του αποκλεισμού της εξαγωγής προηγμένων τσιπ που χρησιμοποιούνται για την τροφοδοσία της AI. Μια έκθεση προς το Κογκρέσο ανέφερε ότι «όποιος ηγείται στην κβαντική (και την τεχνητή νοημοσύνη) θα ελέγχει την κρυπτογράφηση της ψηφιακής οικονομίας, θα επιτρέπει σημαντικές προόδους σε υλικά, ενέργεια και ιατρική, και θα αποκτά ασύμμετρο και πιθανώς διαρκές πλεονέκτημα στην πληροφορία και τη στόχευση». Η έκθεση πρόσθεσε ότι «το Κογκρέσο αναγνωρίζει ότι τα αυτόνομα συστήματα – συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπόμορφων ρομπότ, της βιομηχανικής αυτοματοποίησης και των μη επανδρωμένων συστημάτων – αντιπροσωπεύουν τη φυσική ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και έναν κρίσιμο τομέα όπου η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας προοδεύει ταχέως».
Παρά τις προσπάθειες περιορισμού από τις ΗΠΑ, ορισμένα μοντέλα ανοιχτού κώδικα της Κίνας έχουν φτάσει στο ίδιο επίπεδο με τα αμερικανικά αντίστοιχα, τόσο σε δυνατότητες όσο και σε υιοθέτηση. Το μέλλον της ανάπτυξης της AI αντιμετωπίζει αρκετά πιεστικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των ορίων στην υπολογιστική ισχύ, της τεράστιας ενεργειακής ζήτησης, της έλλειψης δεδομένων εκπαίδευσης, καθώς και ανησυχιών για την ασφάλεια και την αξιοπιστία.
Η Κίνα έχει καταβάλει προσπάθειες για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης συνθετικών δεδομένων εκπαίδευσης που μπορούν να μιμηθούν πραγματικά δεδομένα. Το pipeline έρευνας ανοιχτού κώδικα SynthSmith, που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Tsinghua και της Microsoft, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων ζητημάτων σπανιότητας πραγματικών δεδομένων για τη βελτίωση των μοντέλων AI. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου και την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών αποκάλυψαν πρόσφατα το μικρότερο και ενεργειακά αποδοτικότερο τρανζίστορ στον κόσμο, το οποίο θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη τσιπ AI επόμενης γενιάς.
Παρόλα αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν πιεστικά ζητήματα προς αντιμετώπιση, όπως η αξιοπιστία των συστημάτων AI, ειδικά καθώς ενσωματώνονται όλο και περισσότερο σε πραγματικά σενάρια εργασίας. Δυτικοί ηγέτες έχουν πλαισιώσει τον ανταγωνισμό AI ΗΠΑ-Κίνας ως έναν αγώνα για τη δημιουργία των μεγαλύτερων, πιο έξυπνων μοντέλων, αλλά αυτό χάνει τον «πραγματικό καθοριστικό παράγοντα δύναμης», ο οποίος είναι η ικανότητα ανάπτυξης της AI σε κλίμακα, σύμφωνα με έκθεση του αμερικανικού think tank Stimson Centre. Η Κίνα «ενδέχεται ήδη να προηγείται κατά χρόνια» σε αυτό το μέτωπο, ενώ εταιρείες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη έχουν μείνει πίσω στην ενσωμάτωση της AI στις ροές εργασίας τους.
