Η Ταϊβάν κατάφερε να εξασφαλίσει μια συμφωνία με τις ΗΠΑ για μείωση των εξαγωγικών δασμών στο 15%, έπειτα από διαπραγματεύσεις εννέα μηνών. Η Ταϊπέι πανηγυρίζει το αποτέλεσμα ως «home run», δηλώνοντας ότι η συμφωνία φέρνει το νησί σε ισότιμη θέση με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα.
Ωστόσο, παρατηρητές και κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν εκφράσει έντονες ανησυχίες σχετικά με τη δέσμευση της Ταϊβάν να επενδύσει έως και 500 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στις Ηνωμένες Πολιτείες, ως αντάλλαγμα για τη μείωση των δασμών. Υπάρχει ο φόβος ότι η συμφωνία μπορεί να αποδυναμώσει τη βιομηχανική βάση της Ταϊβάν, ειδικά τον κρίσιμο τομέα των ημιαγωγών, ενώ θα προσφέρει δυσανάλογα οφέλη στην Ουάσινγκτον.
Το Πεκίνο έχει αντιδράσει σθεναρά, δηλώνοντας ότι «η κινεζική πλευρά αντιτίθεται σταθερά και σθεναρά σε χώρες που έχουν διπλωματικές σχέσεις με την Κίνα να συνάπτουν οποιεσδήποτε συμφωνίες με την περιοχή της Ταϊβάν». Το Γραφείο Υποθέσεων Ταϊβάν του Πεκίνου χαρακτήρισε την αναμενόμενη συμφωνία «οικονομική εκμετάλλευση» του νησιού και συνωμοσία για την άντληση της ζωτικής δύναμης της βιομηχανίας του. Επίσης, κατέκρινε το κυβερνών Δημοκρατικό Προοδευτικό Κόμμα της Ταϊβάν για υποταγή στην πίεση των ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι αυτό «θα καταστρέψει μόνο τις προοπτικές ανάπτυξης της Ταϊβάν και θα βλάψει τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του λαού της Ταϊβάν».
Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας, που πρέπει να επανενωθεί, ακόμη και με τη βία αν χρειαστεί. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η Ουάσινγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε απόπειρα κατάληψης του αυτοδιοικούμενου νησιού με τη βία και δεσμεύεται να του παρέχει όπλα.
Η συμφωνία με τις ΗΠΑ, που ανακοινώθηκε την Πέμπτη, μειώνει τους δασμούς από 20% σε 15%, ευθυγραμμίζοντας την Ταϊβάν με άλλους μεγάλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι αξιωματούχοι της Ταϊβάν δήλωσαν ότι η συμφωνία εξασφαλίζει επίσης προνομιακή μεταχείριση βάσει πιθανών μελλοντικών δασμών των ΗΠΑ Section 232 σε ημιαγωγούς και άλλα ευαίσθητα προϊόντα.
Η αντιπρόεδρος της Ταϊβάν, Τσενγκ Λι-τσουν, η οποία ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι οι διαπραγματεύσεις πέτυχαν «τέσσερις βασικούς στόχους», μεταξύ των οποίων η ισοτιμία δασμών, η προνομιακή μεταχείριση για ημιαγωγούς και τα παράγωγά τους, καθώς και ένα ευέλικτο πλαίσιο επενδύσεων, που ονομάστηκε «μοντέλο Ταϊβάν». Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, οι εταιρείες της Ταϊβάν θα σχεδίαζαν και θα εκτελούσαν άμεσες επενδύσεις στις ΗΠΑ ύψους έως 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η κυβέρνηση της Ταϊβάν θα παρείχε πιστωτικές εγγυήσεις, επιτρέποντας στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να χορηγήσουν επιπλέον 250 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρηματοδότηση.
Η Τσενγκ τόνισε ότι οι εγγυήσεις δεν συνιστούν άμεση κρατική δαπάνη και ότι οι εταιρείες θα διατηρούσαν την αυτονομία τους στις επενδυτικές αποφάσεις. «Αυτή δεν είναι βιομηχανική μετατόπιση, αλλά επέκταση και ανάπτυξη των βιομηχανιών υψηλής τεχνολογίας της Ταϊβάν», δήλωσε, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς ότι η συμφωνία ισοδυναμούσε με αποδυνάμωση της οικονομίας της Ταϊβάν.
Ο ηγέτης της Ταϊβάν, Ουίλιαμ Λάι Τσινγκ-τε, επανέλαβε αυτό το μήνυμα, λέγοντας ότι η συμφωνία θα ενισχύσει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ταϊβάν και θα εμβαθύνει τη συνεργασία υψηλής τεχνολογίας με την Ουάσινγκτον. Ο πρωθυπουργός Τσο Τζουνγκ-τάι πήγε ένα βήμα παραπέρα, χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα «μια όμορφη home run» που έδειξε ότι η Ουάσινγκτον θεωρούσε την Ταϊβάν στρατηγικό εταίρο.
Ωστόσο, οι δηλώσεις του υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λούτνικ, έχουν προκαλέσει αντιπαράθεση στην Ταϊβάν. Ο Λούτνικ δήλωσε στο CNBC ότι ο στόχος υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ήταν «να φέρουμε το 40% της συνολικής αλυσίδας εφοδιασμού και παραγωγικής ικανότητας [ημιαγωγών] της Ταϊβάν στις ΗΠΑ». Προειδοποίησε ότι οι εταιρείες που δεν θα κατασκεύαζαν εργοστάσια στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν δασμούς έως και 100%.
Αυτό προκάλεσε συναγερμό στα κόμματα της αντιπολίτευσης της Ταϊβάν, τα οποία υποστηρίζουν ότι η συμφωνία αντανακλά άνιση διαπραγματευτική δύναμη και όχι μια συνεργασία ίσων. Το κύριο αντιπολιτευόμενο κόμμα Kuomintang (KMT) κατηγόρησε την κυβέρνηση Λάι ότι «ντύνει ένα επιζήμιο αποτέλεσμα ως θρίαμβο». Βουλευτές του KMT δήλωσαν ότι ένα «ποσοστό δασμών 15% απλώς ταιριάζει με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα», χαρακτηρίζοντάς το ως ένα βασικό αποτέλεσμα παρά ως επίτευγμα, ενώ οι επενδυτικές δεσμεύσεις «αντιπροσωπεύουν ένα άνευ προηγουμένου βάρος σε σχέση με το οικονομικό μέγεθος της Ταϊβάν».
Η πρόεδρος του KMT, Τσενγκ Λι-βουν, δήλωσε ότι η απαίτηση για μεταφορά έως και 40% της παραγωγικής ικανότητας τσιπ της Ταϊβάν στο εξωτερικό θα στερούσε από το νησί τα βασικά στρατηγικά του περιουσιακά στοιχεία. «Αν η επένδυση στις ΗΠΑ ήταν πραγματικά ελκυστική, οι εταιρείες θα είχαν πάει χωρίς γεωπολιτική πίεση», είπε, κατηγορώντας την κυβέρνηση του DPP ότι «πουλάει το ασημικό της οικογένειας» για να ευχαριστήσει την Ουάσινγκτον.
Το μικρότερο κόμμα Taiwan People’s Party (TPP) εξέφρασε παρόμοιες ανησυχίες, λέγοντας ότι υποστηρίζει στενότερες ανταλλαγές Ταϊβάν-ΗΠΑ, αλλά αντιτίθεται σε αυτό που χαρακτήρισε «μονομερείς παραχωρήσεις που έγιναν χωρίς επαρκή δημοκρατική εποπτεία». «Η χρήση δημοσίων πιστωτικών εγγυήσεων για την υποστήριξη επενδύσεων στις ΗΠΑ θα μπορούσε να αφήσει τους φορολογούμενους της Ταϊβάν εκτεθειμένους σε περίπτωση αποτυχίας έργων», προειδοποίησε μια δήλωση του TPP.
Ο καθηγητής οικονομικών Ντάχραν Γου προειδοποίησε ότι η διοχέτευση επενδύσεων σε τέτοια κλίμακα στις ΗΠΑ θα εκτόπιζε αναπόφευκτα τις κεφαλαιουχικές δαπάνες της Ταϊβάν, έναν βασικό μοχλό ανάπτυξης του νησιού. Μόλις η επένδυση και το ταλέντο μετακινηθούν, ο αντίκτυπος δεν θα είναι βραχυπρόθεσμος. «Τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, η οικονομική ανάπτυξη, η εγχώρια κατανάλωση, ακόμη και η αγορά κατοικίας θα μπορούσαν να επηρεαστούν».
Ο Λιου Ντα-νιεν, διευθυντής του Κέντρου Μελετών Περιφερειακής Ανάπτυξης, επισήμανε ότι ενώ οι εντυπωσιακοί αριθμοί επενδύσεων φαίνονται παρόμοιοι με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, οι δεσμεύσεις της Ταϊβάν επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στην προηγμένη κατασκευή τσιπ, σε αντίθεση με τα πιο διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια τους. «Αυτή η συγκέντρωση αξίζει στενή εξέταση».
Ο Χουάνγκ Κουέι-μπο, καθηγητής διπλωματίας, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν τους δεσμούς της αλυσίδας εφοδιασμού τους με την Ταϊβάν σε περίπτωση σύγκρουσης. «Μόλις οι προηγμένες αλυσίδες εφοδιασμού ημιαγωγών καθιερωθούν στις ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον μπορεί να πιέσει για τη μεταφορά μέρους της παραγωγής εκτός Ταϊβάν ως απάντηση σε κινδύνους», είπε. «Σε συνδυασμό με την εκροή ταλέντων και κεφαλαίων, αυτό θα προσθέσει σημαντική αβεβαιότητα στην οικονομική προοπτική της Ταϊβάν».
