Μια κρίσιμη συμβουλευτική επιτροπή του Κογκρέσου εξέδωσε την προηγούμενη Δευτέρα προειδοποίηση σχετικά με τις ραγδαία αναπτυσσόμενες θαλάσσιες δυνατότητες της Κίνας, προτρέποντας το Πεντάγωνο να διατηρήσει την υποθαλάσσια “υπεροχή” του. Το γεγονός υπογραμμίζει τις αυξανόμενες εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, λίγες εβδομάδες πριν από μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής τον επόμενο μήνα.
Επισημάνθηκε ότι η Κίνα έχει επενδύσει μαζικά σε υποβρύχια, υποθαλάσσια καλώδια και εξόρυξη πυθμένα της θάλασσας, απειλώντας ενδεχομένως το αμερικανικό προβάδισμα στον υποθαλάσσιο πόλεμο. “Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτός ο τομέας παραμένει πηγή δύναμης και αποτροπής, όχι ευπάθειας”, δήλωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών και Ασφάλειας ΗΠΑ-Κίνας (USCC), Ράνταλ Σράιβερ. Παρόλο που οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντικά πλεονεκτήματα ως θαλάσσια δύναμη, η θέση και τα πλεονεκτήματά τους κινδυνεύουν να διαβρωθούν, καθώς ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα εντείνεται.
Η USCC, μια ανεξάρτητη επιτροπή που ιδρύθηκε το 2000, κάλεσε την προηγούμενη Δευτέρα μάρτυρες από το Ναυτικό των ΗΠΑ και think tanks της Ουάσινγκτον να αναλύσουν τη μείωση του χάσματος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας στις υποθαλάσσιες δυνατότητες.
Ο διοικητής των Ναυτικών Υποβρυχίων Δυνάμεων, Ρίτσαρντ Σάιφ, ανέφερε ότι το Πολεμικό Ναυτικό της Λαϊκής Απελευθερωτικής Αρμίας της Κίνας έχει εκσυγχρονίσει συνεχώς τόσο τις πυρηνικές όσο και τις συμβατικές υποβρύχιες δυνάμεις του. Τα νέα πυρηνοκίνητα υποβρύχια πλοία καθοδηγούμενων πυραύλων SHANG III και Type 095, για παράδειγμα, είναι “επιβλητικά” σκάφη που αντιπροσωπεύουν “σημαντικές προόδους” στις δυνατότητες και συνιστούν “πολυδιάστατη απειλή” για τις ΗΠΑ και τα συμφέροντά τους στον Ινδο-Ειρηνικό.
Ο Μάικ Μπρουκς, διοικητής στο Γραφείο Ναυτικής Πληροφοριών, επισήμανε επίσης την “εντυπωσιακή” εγχώρια ικανότητα παραγωγής υποβρυχίων της Κίνας. Μέχρι το 2035, η συνεχής επέκταση θα μπορούσε να επιτρέψει στην Κίνα να παράγει περίπου 80 υποβρύχια, τα μισά από τα οποία θα είναι πυρηνοκίνητα. “Η Κίνα κατανοεί ότι υστερεί και αναζητά κάθε πλεονέκτημα για να μειώσει αυτό το προβάδισμα που έχουμε”, δήλωσε ο Μπρουκς. Ο Σάιφ συνέστησε την αύξηση της χωρητικότητας και ετοιμότητας των αμερικανικών υποβρυχίων μέσω της αύξησης της παραγωγής νέων και της συντήρησης των υπαρχόντων, ώστε να διασφαλιστεί ότι είναι “έτοιμα για μάχη”.
Οι μάρτυρες έδωσαν επίσης έμφαση στην πρόοδο της Κίνας στα μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα, καθώς και στην κβαντική τεχνολογία αισθητήρων, που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση και παρακολούθηση υποβρυχίων. Ο Μάικλ Χόροβιτς, διευθυντής του Perry World House στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, δήλωσε: “Ανησυχώ εξαιρετικά για τον τρόπο με τον οποίο οι κινεζικές εξελίξεις σε δύο κατηγορίες, τα μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα και η πρωτοβουλία τους για ‘διαφανείς ωκεανούς’, ή οι επεκτάσεις στην ανίχνευση, θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την ισορροπία δυνάμεων στο Ναυτικό στον Ινδο-Ειρηνικό”.
Το χάσμα μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας στη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και κβαντικής τεχνολογίας στα υποβρύχια είναι ασαφές, αλλά οι ΗΠΑ δεν μπορούν να διακινδυνεύσουν να μείνουν πίσω. “Νομίζω ότι είναι ένας αγώνας, και δεν είμαστε σίγουροι πού βρισκόμαστε σε αυτόν τον αγώνα, πέρα από το γεγονός ότι επενδύουν τρομερά ποσά σε αυτόν”, είπε ο Σάιφ. “Και αν δεν είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε ή δεν θέλουμε να ανταποκριθούμε, τότε βρισκόμαστε σε μειονεκτική θέση.”
Οι μάρτυρες επισήμαναν επίσης την ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων από την Κίνα και τις προσπάθειές της να εξορύξει ορυκτά από τον βυθό της θάλασσας ως πιθανές απειλές για την ασφάλεια των ΗΠΑ. Ο Τζέισον Χσου, ανώτερος συνεργάτης στο Hudson Institute, προειδοποίησε ότι η ηπειρωτική Κίνα θα μπορούσε να παραλύσει την Ταϊβάν στοχεύοντας τα υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου της, και ότι οι ΗΠΑ έχουν ένα “παραμικρό περιθώριο” να ενισχύσουν την αποτροπή έναντι αυτών που η Ταϊβάν αποκαλεί τακτικές “γκρίζας ζώνης” της ηπειρωτικής Κίνας. Αυτές οι τακτικές στοχεύουν στην υπονόμευση των αμυνών χωρίς να προκαλέσουν πόλεμο πλήρους κλίμακας, χρησιμοποιώντας, για παράδειγμα, πολιτική ανάμειξη και κυβερνοεπιθέσεις. Η Ταϊβάν έχει κατηγορήσει επανειλημμένα το Πεκίνο για τέτοιες “προκλήσεις γκρίζας ζώνης”. “Αν η Κίνα εισέβαλε αύριο, θα μπορούσε απλώς να κόψει τρεις ομάδες καλωδίων, και αυτό θα βύθιζε το νησί σε πλήρες σκοτάδι”, είπε ο Χσου. Το Πεκίνο βλέπει την Ταϊβάν ως μέρος της Κίνας που πρέπει να επανενωθεί με τη βία αν χρειαστεί. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η Ουάσινγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε προσπάθεια κατάληψης του αυτοδιοικούμενου νησιού με τη βία.
Ο υποθαλάσσιος τομέας αναδεικνύεται ως σημαντικό πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού, σύμφωνα με τους μάρτυρες. Αυτό συμβαίνει καθώς οι ΗΠΑ προσπαθούν να διασφαλίσουν την πρόσβασή τους σε κρίσιμα ορυκτά, αφού το Πεκίνο περιόρισε πέρυσι τις εξαγωγές σπάνιων γαιών σε απάντηση στον κλιμακούμενο εμπορικό πόλεμο του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ο Σίβερ Γουάνγκ, διευθυντής κλίματος και ενέργειας στο Breakthrough Institute, δήλωσε ότι η εξερεύνηση ορυκτών του βυθού της θάλασσας θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας των ΗΠΑ για τέσσερα κρίσιμα ορυκτά, συμπεριλαμβανομένου του νικελίου, του κοβαλτίου, του μαγγανίου και του χαλκού. “Ο τομέας των ορυκτών του βυθού της θάλασσας μπορεί να αναδειχθεί σε μια νέα διάσταση στην οποία οι ΗΠΑ και η Κίνα ανταγωνίζονται για να ασκήσουν γεωπολιτική επιρροή και να διεκδικήσουν de facto έλεγχο σε ωκεάνιες περιοχές και θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας”, ανέφερε ο Γουάνγκ.
Η USCC τον προηγούμενο μήνα κάλεσε την κυβέρνηση Τραμπ να συγκαλέσει μια σύνοδο κορυφής ηγετών μεταξύ του Τετραμερούς Διαλόγου Ασφαλείας, που περιλαμβάνει την Αυστραλία, την Ιαπωνία και την Ινδία, προκειμένου να αυξηθεί η διαπραγματευτική δύναμη των ΗΠΑ για τη συνάντηση μεταξύ του Τραμπ και του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο στα τέλη Μαρτίου. Αυτό ακολούθησε την ετήσια έκθεσή της για το 2025 που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο, η οποία πρότεινε στις ΗΠΑ να δημιουργήσουν μια “ενοποιημένη οντότητα οικονομικής κρατικής διαχείρισης” για την αντιμετώπιση της τεχνολογικής πρόκλησης της Κίνας.
