Η πρόσφατη επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα έχει φέρει στο προσκήνιο ευρύτερες στρατηγικές ανησυχίες στη Νότια Αμερική, συμπεριλαμβανομένου του ανταγωνισμού ΗΠΑ-Κίνας σε χώρες όπως το Περού. Το Περού αποτελεί έναν κεντρικό κόμβο για τις εξαγωγές ορυκτών προς τις ασιατικές αγορές, αλλά έχει προσπαθήσει να διατηρήσει μια ισορροπία μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον.
Η Κίνα είχε χρηματοδοτήσει ένα στρατηγικά σημαντικό λιμάνι στην ακτή του Ειρηνικού του Περού, ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, η χώρα έχει παραμείνει «ευρέως ευθυγραμμισμένη» με τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον θεωρεί επίσης το Περού μέρος της «αυλής του δυτικού ημισφαιρίου» όταν πρόκειται για επιχειρήσεις επιβολής του νόμου και κατά των ναρκωτικών.
Παρά την ολοένα και πιο χαοτική πολιτική σκηνή στο Περού, διπλωματικοί παρατηρητές επισημαίνουν ότι υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές με τη Βενεζουέλα που μειώνουν την πιθανότητα εξωτερικής παρέμβασης. Ο Jiang Shixue, διευθυντής του Κέντρου Λατινοαμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Σαγκάης, δήλωσε ότι η πιθανότητα το Περού να γίνει μια «δεύτερη Βενεζουέλα» παραμένει χαμηλή. «Η Λίμα δεν έχει υιοθετήσει μια έντονα αντι-αμερικανική στάση και είναι απίθανο να το κάνει», ανέφερε.
Μετά την απαγωγή του Nicolás Maduro και της συζύγου του, Cilia Flores, το Περού κάλεσε για μια «άμεση πολιτική λύση και δημοκρατική μετάβαση» στη Βενεζουέλα, αποφεύγοντας, ωστόσο, άμεση κριτική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Diego Barnuevo, αναλυτής αγοράς στην Ebury, μια εταιρεία fintech με έδρα το Λονδίνο, τόνισε: «Ενώ η κυβέρνηση Trump μπορεί να ασκήσει πίεση σε άλλα εχθρικά λατινοαμερικανικά καθεστώτα, όπως η Κούβα, το Περού ξεχωρίζει ως μια ανθεκτική, αν και ατελής, δημοκρατία με λειτουργικούς θεσμούς και μια κυβέρνηση ευρέως ευθυγραμμισμένη με τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον. Αυτό τεκμηριώνεται από την πρόθεση του Trump να ορίσει το Περού ως μεγάλο σύμμαχο εκτός NATO».
Εν τω μεταξύ, η οικονομική παρουσία της Κίνας στο Περού είναι αισθητή αλλά ελεγχόμενη, σύμφωνα με την Alicia Garcia‑Herrero, επικεφαλής οικονομολόγο για την Ασία-Ειρηνικό στην Natixis. Η στρατηγική της δεν στοχεύει σε πλήρη διείσδυση, αλλά επικεντρώνεται «στην εξόρυξη και τις υποδομές», όπως ανέφερε. Η Garcia‑Herrero σημείωσε επίσης ότι το εμπόριο μεταξύ Περού και Κίνας παραμένει σχετικά μικρό – περίπου 35 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ το 2024 – και η στρατηγική του προτεραιότητα είναι πολύ χαμηλότερη από αυτήν χωρών όπως το Μεξικό, το οποίο κατέγραψε περίπου 120 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ την ίδια χρονιά.
Κινεζικές εταιρείες κατείχαν το 95,5% της αγοράς εξαγωγών σιδηρομεταλλεύματος του Περού το 2022, με σωρευτικές επενδύσεις που υπερέβαιναν τα 15 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, σύμφωνα με το Fundacion Andres Bello. Η κορυφαία επένδυση της Κίνας στη χώρα είναι το λιμάνι Chancay, που κατασκευάστηκε από την Cosco Shipping Ports της Κίνας και την Volcan του Περού, με συνολική επένδυση περίπου 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ και εγκαινιάστηκε τον Νοέμβριο 2024.
Η Garcia‑Herrero χαρακτήρισε το έργο ως «μια πολύ σημαντική εξέλιξη» που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις θαλάσσιες διαδρομές του Ειρηνικού. «Για κάποιους, θα μπορούσε ακόμη και να χρησιμοποιηθεί στρατιωτικά. Είμαι σίγουρη ότι οι ΗΠΑ ανησυχούν επειδή μειώνει τη σημασία των παλαιών κόμβων», δήλωσε, αλλά προέβλεψε ότι δεν θα υπήρχαν «ανησυχίες για το τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια».
Ο R. Evan Ellis, καθηγητής έρευνας Λατινικής Αμερικής στο US Army War College Strategic Studies Institute, ανέφερε σε έκθεση ότι το λιμάνι Chancay δεν αποτελεί άμεση στρατιωτική απειλή και είναι απίθανο να προκαλέσει οποιαδήποτε ενέργεια από τις ΗΠΑ βραχυπρόθεσμα. Μια μελέτη του 2025 από το Shanghai Institutes for International Studies σημείωσε επίσης ότι το Chancay είναι ένα εμπορικό λιμάνι χωρίς στρατιωτική λειτουργία, και ότι το έργο είναι απίθανο να αλλάξει τη στρατηγική στάση των ΗΠΑ στον Ειρηνικό βραχυπρόθεσμα.
Η οικονομική ανάπτυξη του Περού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές ορυκτών και είναι εξαιρετικά εξωστρεφές, καθιστώντας το ευαίσθητο σε εξωτερικές χρηματοοικονομικές, πολιτικές πιέσεις και πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Κατέχει μερικά από τα πιο σημαντικά αποθέματα χαλκού και ασημιού στον κόσμο και, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας και της Κεντρικής Τράπεζας του Περού, τα ορυκτά αποτελούν πάνω από το 60% των συνολικών εξαγωγών της χώρας. Το think tank Royal United Services Institute έχει εντοπίσει αυτά τα αποθέματα ως μία από τις βασικές πηγές της Νότιας Αμερικής που γίνονται κεντρικοί τομείς ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Η Garcia-Herrero δήλωσε ότι το Περού διαφέρει θεμελιωδώς από τη Βενεζουέλα, παρόλο που η διαφθορά έχει επιδεινωθεί και η πολιτική κατάσταση έχει γίνει πιο ασταθής. Η χώρα είχε επτά προέδρους από το 2016: τρεις απομακρύνθηκαν από το Κογκρέσο, δύο παραιτήθηκαν για να αποφύγουν παρόμοιες τύχες, και ένας ολοκλήρωσε μια ενδιάμεση θητεία. «Στο Περού, η εξόρυξη πόρων γίνεται στη νόμιμη αγορά. Η Βενεζουέλα υπόκειται σε ενεργές κυρώσεις, οπότε τα πάντα εκεί είναι σε μια γκρίζα ζώνη», είπε. «Ακόμη και με ολοένα και πιο λαϊκιστικές κυβερνήσεις, το Περού παραμένει δημοκρατία και επομένως η Κίνα πρέπει να παίξει με ορισμένους κανόνες».
Το Περού υποφέρει από αδύναμη διακυβέρνηση και επίμονη πολιτική αναταραχή, σύμφωνα με τον Bertelsmann Transformation Index, μια διετή αξιολόγηση της δημοκρατίας, των αγοραίων μεταρρυθμίσεων και της απόδοσης της κυβέρνησης από ένα γερμανικό think tank. Όμως, σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, οι κρατικοί του θεσμοί συνεχίζουν να λειτουργούν, κρατώντας τη χώρα μακριά από συστημική κατάρρευση. Ο Zhou Mi, ανώτερος ερευνητής στην κινεζική Ακαδημία Διεθνούς Εμπορίου και Οικονομικής Συνεργασίας, με την υποστήριξη της κυβέρνησης, δήλωσε επίσης ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ Περού και Βενεζουέλας σε τομείς όπως οι πόροι, η οικονομική ανάπτυξη και η διακυβέρνηση.
«Από την οπτική γωνία των ΗΠΑ, οι πολιτικές της προς τη Βενεζουέλα και το Περού είναι, κατά συνέπεια, εντελώς διακριτές», είπε. Ο Zhou πιστεύει ότι το Περού είναι «σχετικά ανοιχτό και δίκαιο προς όλους τους οικονομικούς του εταίρους». Πρόσθεσε, όμως: «Η ικανότητα του Περού να διατηρήσει αυτήν την ισορροπία εξαρτάται από μια ευρέως αποδεκτή διεθνή τάξη, όπου οι χώρες σέβονται τους βασικούς κανόνες. Εάν ορισμένα έθνη χρησιμοποιούν μη εμπορικές δυνάμεις, όπως η στρατιωτική ισχύς, για να πιέσουν άλλους να προσαρμόσουν τη στάση τους, αυτό ξεφεύγει από τα συνηθισμένα όρια».
