Το Πακιστάν πρόκειται να παραχωρήσει στην Εθνική Λιβυκή Στρατιωτική Δύναμη (LNA) πολεμικά αεροσκάφη που ανέπτυξε από κοινού με την Κίνα. Αναλυτές εκτιμούν πως αυτή η κίνηση μπορεί να λειτουργήσει ως “εισιτήριο” για το Πεκίνο, προκειμένου να αυξήσει την επιρροή του στη Βόρεια Αφρική.
Στο πλαίσιο μιας από τις μεγαλύτερες συμφωνίες πώλησης στρατιωτικού υλικού στην ιστορία του Πακιστάν, 16 αεροσκάφη JF-17 “Thunder” περιλαμβάνονται σε στρατιωτικό εξοπλισμό αξίας άνω των 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που πωλήθηκε στις δυνάμεις υπό τον Χαλίφα Χάφταρ, οι οποίες ελέγχουν το ανατολικό τμήμα της Λιβύης. Η συμφωνία, η οποία προβλέπει την παράδοση του εξοπλισμού εντός 2,5 ετών, περιλαμβάνει επίσης 12 εκπαιδευτικά αεροσκάφη Super Mushak για τη βασική εκπαίδευση πιλότων, καθώς και άλλο υλικό για ξηρά, θάλασσα και αέρα.
Το μοντέλο JF-17 έχει πωληθεί στο παρελθόν στη Μιανμάρ, τη Νιγηρία και το Αζερμπαϊτζάν. Παρόλο που οι περισσότερες προηγούμενες πωλήσεις έγιναν μέσω του Πακιστάν, η τελευταία έκθεση του Πενταγώνου για την κινεζική στρατιωτική ισχύ αναφέρει το JF-17 ως το “best-selling” κινεζικής σχεδίασης αεροσκάφος σταθερής πτέρυγας παγκοσμίως.
“Η συμφωνία αυτή αποτελεί τρόπο επέκτασης της γεωπολιτικής επιρροής της Κίνας μέσω αμυντικών-βιομηχανικών συνεργασιών”, δήλωσε η Liselotte Odgaard, μη κάτοικος ανώτερη συνεργάτης στο Hudson Institute. “Επιτρέπει στην Κίνα να εδραιώσει παρουσία στην αγορά, πίσω από το πέπλο των πακιστανικών εξαγωγών.”
Το JF-17 είναι ένα αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων, τέταρτης γενιάς, με έναν κινητήρα, το οποίο αναπτύχθηκε από κοινού από την Chengdu Aircraft Corporation και την Pakistan Aeronautical Complex. Ο επικεφαλής σχεδιαστής του ήταν ο Yang Wei, από την κινεζική εταιρεία, ο οποίος ηγήθηκε επίσης του σχεδιασμού του κινεζικού μαχητικού stealth πέμπτης γενιάς, J-20. Η μαζική παραγωγή του JF-17, γνωστό στην Κίνα ως FC-1, ξεκίνησε το 2007. Η τελευταία έκδοση Block III, που παρουσιάστηκε τη δεκαετία του 2020, είναι εξοπλισμένη με ραντάρ ενεργού ηλεκτρονικού σάρωσης συστοιχίας (AESA) και προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα.
Το αεροσκάφος αυτό προσέφερε στο Πακιστάν μια οικονομικά αποδοτική εναλλακτική λύση στο στόλο των F-16, ενώ ταυτόχρονα αντιπροσώπευε την πρώτη σημαντική ώθηση της Κίνας για εξαγωγή προηγμένων συστημάτων μάχης και για παγκόσμιο ανταγωνισμό μέσω μοντέλου κοινοπραξίας. Σύμφωνα με την Odgaard, το JF-17 είναι ελκυστικό για έθνη με περιορισμένους προϋπολογισμούς ή με πολιτικές τριβές με τη Δύση. Αν και είναι σημαντικά ανώτερο από απαρχαιωμένα αεροσκάφη της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, είναι πολύ φθηνότερο από κορυφαία δυτικά αεροσκάφη, όπως το αναβαθμισμένο αμερικανικό F-16V ή το γαλλικό Dassault Rafale.
Το πιο σημαντικό είναι ότι οι συμφωνίες μέσω του Πακιστάν αποφεύγουν τη γεωπολιτική παρακολούθηση που συνοδεύει τις συμφωνίες όπλων στις ΗΠΑ, τη Ρωσία ή την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με την κινεζική υποστήριξη, το Πακιστάν προσφέρει πλέον βιώσιμα αεροσκάφη, εκπαίδευση και συντήρηση, κάτι που θα μπορούσε να θέσει ένα προηγούμενο για παρόμοιες συμφωνίες στην Αφρική ή τη Μέση Ανατολή, δήλωσε η Odgaard.
Η συμφωνία με την LNA περιλαμβάνει επίσης συμφωνίες για περαιτέρω πωλήσεις όπλων, εκπαίδευση και κοινή παραγωγή, σύμφωνα με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της δύναμης. Πολλά κρίσιμα μέρη του αεροσκάφους, όπως το ραντάρ και οι πυραύλοι αέρος-αέρος PL-15E μεγάλου βεληνεκούς, κατασκευάζονται στην Κίνα, όπως ανέφερε ο πρώην εκπαιδευτής της κινεζικής δύναμης πυραύλων, Song Zhongping.
“Η συμφωνία είναι κατά κύριο λόγο θετική για την Κίνα. Η αυξημένη ξένη χρήση θα μπορούσε να βοηθήσει στην επικύρωση και επίδειξη των δυνατοτήτων των κινεζικών μαχητικών”, είπε. Η Μιανμάρ απέκτησε 16 JF-17 το 2015, η Νιγηρία αγόρασε τρία το 2016 και το Αζερμπαϊτζάν παρήγγειλε 40 νωρίτερα φέτος. Το Πακιστάν φέρεται επίσης να διαπραγματεύεται συμφωνία με το Ιράκ. Ο Song πρόσθεσε ότι το JF-17 δεν χρησιμοποιείται από τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό και δεν συγκαταλέγεται στις πιο προηγμένες πλατφόρμες της Κίνας, διασφαλίζοντας ότι ο κινεζικός στρατός διατηρεί τεχνολογικό πλεονέκτημα στην αγορά εξαγωγών.
Η Λιβύη βρίσκεται υπό εμπάργκο όπλων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (UNSC) από το 2011, αλλά αυτό έχει αγνοηθεί ουσιαστικά από πολλά κράτη που συνέχισαν να προμηθεύουν διάφορες παρατάξεις στον εμφύλιο πόλεμο. Κινέζικα drones Wing Loong II, που φέρονται να έχουν παρασχεθεί στην LNA μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως στη σύγκρουση.
Η Odgaard δήλωσε ότι εάν η πώληση των πολεμικών αεροσκαφών στις δυνάμεις του Χάφταρ καταγραφόταν ως πακιστανική συμφωνία, η Κίνα θα μπορούσε να μετριάσει τη ζημιά στην εικόνα της ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και να μειώσει τους νομικούς κινδύνους από την παραβίαση του εμπάργκο όπλων. “Ενώ η συμφωνία εγείρει ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με την ηθική στάση της Κίνας και την ακεραιότητα των εμπάργκο του UNSC, η Κίνα διατηρεί επαρκή απόσταση για να προστατευθεί από άμεση διπλωματική αντίδραση”, είπε. Η εστίαση στο Πακιστάν θα βοηθούσε επίσης με τις επιπτώσεις από άλλους βασικούς παίκτες στην περιοχή, όπως η Τουρκία, πρόσθεσε.
