Την περασμένη χρονιά, ένας μεγάλος αριθμός κινεζικών δορυφόρων και διαστημικών απορριμμάτων ανάγκασαν τον στόλο δορυφόρων Starlink της SpaceX να εκτελέσει έναν σημαντικό αριθμό ελιγμών αποφυγής σύγκρουσης. Και οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορήθηκαν για προκλήσεις ασφάλειας που προκύπτουν από τους αντίπαλους “μεγα-δορυφορικούς” σχηματισμούς για παροχή ίντερνετ.
Ο μεγαλύτερος “ενόχος” φάνηκε να είναι ο κινεζικός δορυφόρος Honghu-2 της Hongqing Technology, ο οποίος απαίτησε 1.143 τέτοιους ελιγμούς. Ο πειραματικός δορυφόρος εκτοξεύτηκε με τον πύραυλο Zhuque 2 Y-3 της LandSpace τον Δεκέμβριο του 2023. Αυτοί οι ελιγμοί καταναλώνουν καύσιμα και μειώνουν τη διάρκεια ζωής ενός δορυφόρου.
Σύμφωνα με έκθεση της SpaceX προς την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC), που υποβλήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου, οι δορυφόροι Starlink πραγματοποίησαν 148.696 ελιγμούς αποφυγής σύγκρουσης μεταξύ 1ης Ιουνίου και 30ής Νοεμβρίου πέρυσι. Από τα 20 αντικείμενα στο διάστημα που προκάλεσαν τους περισσότερους ελιγμούς, επτά προέρχονταν από την Κίνα και προκάλεσαν 3.732 ελιγμούς.
Ένας ακόμη δορυφόρος, μέρος του διαστημικού σχηματισμού Yunyao-1 της Yunyao Aerospace, που εκτοξεύτηκε τον Ιανουάριο του 2023, προκάλεσε 431 ελιγμούς. Τέσσερα ξεχωριστά κομμάτια διαστημικών απορριμμάτων, προερχόμενα από την εκτόξευση ενός κρατικού πυραύλου Long March 6A τον Νοέμβριο του 2022, συνδέθηκαν με 1.748 ελιγμούς, ενώ ένα κομμάτι από δοκιμή αντιδορυφορικού πυραύλου της Κίνας το 2007, προκάλεσε άλλους 410.
Από την άλλη πλευρά, πέντε δορυφόροι αμερικανικής προέλευσης και κομμάτια διαστημικών απορριμμάτων προκάλεσαν 2.371 κινήσεις, ενώ τέσσερις αργεντινοί δορυφόροι, που πλέον διαχειρίζονται από εταιρεία με έδρα τις ΗΠΑ, οδήγησαν σε πάνω από 2.000 κινήσεις.
Οι δορυφόροι Starlink είναι σχεδιασμένοι να αποφεύγουν αυτόνομα άλλα αντικείμενα μέσω συστημάτων εσωτερικής λειτουργίας και προωθητήρων Hall-effect. Η SpaceX, ωστόσο, επισημαίνει ότι η αποτελεσματική αποφυγή συγκρούσεων στο διάστημα απαιτεί συνεχή ανταλλαγή δεδομένων και αξιόπιστη επικοινωνία μεταξύ των χειριστών διαστημικών σκαφών, κάτι που δεν συμβαίνει πάντα. Ειδικά με κινεζικούς και ρωσικούς φορείς, που συχνά δεν μοιράζονται δεδομένα τροχιάς ή στοιχεία επικοινωνίας, παρά το γεγονός ότι διαχειρίζονται ένα σημαντικό ποσοστό των δορυφόρων που μπορούν να κινηθούν.
Τον Δεκέμβριο, το Πεκίνο εξέφρασε την ανησυχία του ότι ο στόλος των περίπου 10.000 δορυφόρων Starlink δημιουργεί κινδύνους ασφάλειας και “συνωστίζει” τους κοινούς τροχιακούς πόρους, αυξάνοντας τον κίνδυνο συγκρούσεων. Η SpaceX, από την πλευρά της, έχει σχέδια να εκτοξεύσει συνολικά 42.000 δορυφόρους.
Κινέζικοι κρατικοί φορείς και εμπορικές εταιρείες στοχεύουν επίσης στην ανάπτυξη δικών τους τεράστιων διαστημικών σχηματισμών για παροχή ίντερνετ. Αρκετοί κινεζικοί φορείς έχουν ανακοινώσει σχέδια για εκτόξευση πάνω από 200.000 δορυφόρων ίντερνετ. Η Hongqing Technology, για παράδειγμα, φιλοδοξεί να αναπτύξει έναν σχηματισμό 10.000 δορυφόρων με την ονομασία Honghu-3.
Όσο αυξάνεται η πυκνότητα αντικειμένων σε χαμηλή γήινη τροχιά, αυξάνεται και ο κίνδυνος εμφάνισης του φαινομένου Kessler, όπου οι συγκρούσεις μπορούν να πυροδοτήσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις, δημιουργώντας ακόμη περισσότερα απορρίμματα. Μια μελέτη από ερευνητές της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Aerospace, προειδοποιεί ότι οι ελιγμοί αποφυγής σύγκρουσης μπορούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές συγκρούσεις και να μειώσουν τη διάρκεια ζωής των δορυφόρων.
Η SpaceX έχει θέσει ένα πολύ αυστηρό κριτήριο για την ενεργοποίηση ελιγμών: όταν ο κίνδυνος σύγκρουσης είναι μεγαλύτερος από τρεις στις 10 εκατομμύρια, ξεπερνώντας κατά πολύ το βιομηχανικό πρότυπο. Στις αρχές του τρέχοντος μήνα, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα χαμηλώσει την τροχιά περισσότερων από 4.400 δορυφόρων φέτος, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος συγκρούσεων, μεταφέροντας τους σε περιοχές με λιγότερα απορρίμματα και άλλους προγραμματισμένους δορυφόρους.
Τον Νοέμβριο, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Zhejiang και το Τεχνολογικό Ινστιτούτο του Πεκίνου δημοσίευσαν μελέτη που πρότεινε τη χρήση μιας διανεμημένης στρατηγικής παρεμβολών, με χιλιάδες drones ηλεκτρονικού πολέμου, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κατά των Starlink σε μια περιοχή τόσο μεγάλη όσο η Ταϊβάν.
