Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική στον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ σχετικά με τη συμφωνία παραχώρησης κυριαρχίας στο Αρχιπέλαγος Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι η συμφωνία μπορεί να δημιουργήσει στρατηγικά ευάλωτα σημεία, εν μέσω ανησυχιών για τις αυξανόμενες σχέσεις της Κίνας με τη Μαυρίκιο.
Η συμφωνία, η οποία οριστικοποιήθηκε το 2025 μεταξύ της Βρετανίας και της Μαυρίκιου, προβλέπει τη μεταβίβαση της κυριαρχίας των νησιών στη Μαυρίκιο, ενώ η Βρετανία θα εξασφαλίσει μίσθωση 99 ετών για να διατηρήσει πλήρη λειτουργική δικαιοδοσία στη μικτή στρατιωτική βάση ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου στο Ντιέγκο Γκαρσία.
Σε εκτενή ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία μίσθωσης “επίφοβη, στην καλύτερη περίπτωση” και κάλεσε τον Στάρμερ να μην προχωρήσει, υποστηρίζοντας ότι οι μισθώσεις δεν είναι αξιόπιστες για κυρίαρχο έδαφος.
“Ο πρωθυπουργός Στάρμερ χάνει τον έλεγχο αυτού του σημαντικού Νησιού λόγω αιτημάτων οντοτήτων που ουδέποτε γνωρίζαμε στο παρελθόν,” έγραψε ο Τραμπ. “Κατά την άποψή μας, είναι φανταστικής φύσης.” Κατέληξε εμφατικά: “ΜΗΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΤΕ ΤΟ ΝΤΙΕΓΚΟ ΓΚΑΡΣΙΑ!”
Η συμφωνία περιλαμβάνει, σύμφωνα με αναφορές, πληρωμή από τη Βρετανία προς τη Μαυρίκιο περίπου 47 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ για τη διάρκεια της μίσθωσης.
Ο Τραμπ, ο οποίος στο παρελθόν είχε εκφράσει ανάμεικτες απόψεις για τη συμφωνία, περιλαμβάνοντας χαρακτηρισμούς όπως “η καλύτερη” που θα μπορούσε να πετύχει ο Στάρμερ σε προηγούμενες δηλώσεις, έχει πρόσφατα αλλάξει στάση.
Την Τετάρτη, χαρακτήρισε τις μισθώσεις αναξιόπιστες για ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και εδάφους, ισχυριζόμενος ότι ο Στάρμερ “κάνει ένα μεγάλο λάθος” προχωρώντας.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, που ακολουθεί την πολιτική “πρώτα η Αμερική”, αναδεικνύουν μακροχρόνιες ανησυχίες στην Ουάσινγκτον ότι οι όλο και βαθύτερες οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις της Μαυρίκιου με το Πεκίνο θα μπορούσαν να θέσουν κινδύνους για την ασφάλεια της στρατηγικά ζωτικής αμερικανο-βρετανικής στρατιωτικής βάσης.
Ο Τραμπ επισήμανε επίσης την κρίσιμη στρατιωτική σημασία της βάσης, προτείνοντας ότι μπορεί να χρειαστεί για πιθανές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, εάν αποτύχουν οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις.
“Στην περίπτωση που το Ιράν αποφασίσει να μην κάνει συμφωνία, μπορεί να είναι απαραίτητο για τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν το Ντιέγκο Γκαρσία… για να εξαλείψουν μια πιθανή επίθεση από ένα εξαιρετικά ασταθές και επικίνδυνο καθεστώς – μια επίθεση που δυνητικά θα μπορούσε να γίνει κατά του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και άλλων φιλικών χωρών,” δήλωσε.
Το Ντιέγκο Γκαρσία αποτελεί από καιρό βασικό κόμβο για στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας στον Ινδικό Ωκεανό και τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης αποστολών στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, καθώς και για προσπάθειες αντιτρομοκρατίας.
Η κυριαρχία των Νήσων Τσάγκος αμφισβητείται εδώ και δεκαετίες, μετά την αναγκαστική απομάκρυνση των ιθαγενών Τσαγκόσιων τη δεκαετία του 1960 για να δημιουργηθεί η βάση.
Διεθνή δικαστήρια, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Δικαστηρίου της Δικαιοσύνης, έχουν αποφανθεί υπέρ των διεκδικήσεων της Μαυρίκιου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμφωνία του 2025 που επιλύει τη μακροχρόνια διαμάχη.
