Οι κινεζικές ρυθμιστικές αρχές έχουν βάλει στο στόχαστρο μία από τις μεγαλύτερες ταξιδιωτικές πλατφόρμες παγκοσμίως, ερευνώντας την για πιθανές αντικανονικές πρακτικές. Η έρευνα αυτή, που εστιάζει σε καταγγελίες για ζημία σε ταξιδιώτες και ταξιδιωτικούς πράκτορες στην τεράστια τουριστική αγορά της Κίνας, αναμένεται να προκαλέσει εξελίξεις.
Σε αντίθεση με τις ευρείες νομικές ενέργειες που είχαν στοχοποιήσει κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας και φροντιστήρια πριν από πέντε χρόνια, η έρευνα κατά του Trip.com θεωρείται μια σχετικά μεμονωμένη περίπτωση, αν και θα μπορούσε να προηγηθεί άλλων. Η αφορμή δόθηκε από ζητήματα σχετικά με προμήθειες, αποκλειστικότητα και τη σύνθετη χρήση αλγορίθμων τιμολόγησης.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί, “εάν μια πλατφόρμα δεν περιορίζεται πλέον απλώς στην αντιστοίχιση αγοραστών και πωλητών, αλλά ουσιαστικά αποφασίζει τον τρόπο λειτουργίας ενός κλάδου, η ρυθμιστική λογική μετατοπίζεται από τη διόρθωση της συμπεριφοράς στην αποτροπή της ‘ιδιωτικοποίησης’ της διακυβέρνησης της αγοράς”. Οι τρέχουσες ενέργειες εστιάζουν κυρίως στη συμμόρφωση και την απόδειξη, στοχεύοντας συγκεκριμένες εταιρείες και πρακτικές, αντί να σηματοδοτούν μια γενικευμένη “επίθεση” στις πλατφόρμες.
Στις 14 Ιανουαρίου, η Κρατική Διοίκηση για την Αγοραία Ρύθμιση (SAMR) δήλωσε ότι το Trip.com – που διαχειρίζεται τη δική του πλατφόρμα κρατήσεων, καθώς και τις Skyscanner, Ctrip, Qunar και Travix – έκανε κατάχρηση της “κυρίαρχης θέσης του στην αγορά” και προέβη σε “μονοπωλιακές πρακτικές”.
Το Trip.com ιδρύθηκε στην Κίνα ως Ctrip το 1999, προτού αποκτήσει άλλες εταιρείες και μετονομαστεί με την τρέχουσα επωνυμία του το 2019.
Η έρευνα ήρθε ως απάντηση σε καταγγελίες ετών σχετικά με διακρίσεις τιμών βάσει δεδομένων και αυξανόμενες προμήθειες, με τις σχετικές φωνές να γίνονται πιο “οργανωμένες” και “δημόσιες”. Επαγγελματικοί φορείς κατηγόρησαν το Trip.com για “κατάχρηση της θέσης του στην αγορά” μέσω παρεμβάσεων τιμών που καθοδηγούνται από αλγορίθμους και επιβολής αποκλειστικότητας, μια πρακτική που υποχρεώνει τους εμπόρους να πωλούν μόνο σε μία πλατφόρμα.
Η Ένωση Βιομηχανίας Τουρισμού και Οικοτροφείων της Επαρχίας Yunnan, για παράδειγμα, εξέδωσε τον Νοέμβριο δήλωση, αναφέροντας ότι το Trip.com είχε επιβάλει μια “άδικη” ρήτρα αποκλειστικότητας και αύξησε τις προμήθειες “μονομερώς”, δεσμευόμενη να προχωρήσει σε δικές της “αντιμονοπωλιακές ενέργειες”.
Ο Brian Linden, συνιδρυτής των ξενοδοχείων Linden Centre στη νοτιοδυτική επαρχία Yunnan, ανέφερε ότι το Trip.com παραμένει βασική πηγή εσόδων, αλλά ταυτόχρονα είναι “το μοναδικό στην περιοχή και ελέγχει την πρόσβαση σε τόσους πολλούς ταξιδιώτες”. Πρόσθεσε ότι η εταιρεία εκτιμούσε ανέκαθεν τη συνεργασία με το Trip.com, “αλλά ταυτόχρονα υπάρχουν κάποιες περιπλοκές λόγω του τεράστιου μεγέθους τους”.
Το Trip.com σταδιακά εδραίωσε τον ρόλο του ως κύρια πύλη για εγχώριες αεροπορικές και ξενοδοχειακές κρατήσεις, καθιστώντας όλο και πιο δύσκολη την είσοδο σε νέους ανταγωνιστές, σύμφωνα με τον Bian Siyu, βοηθό ερευνητή στο think tank Anbound του Πεκίνου.
Η αδύναμη καταναλωτική δαπάνη άφησε τα ξενοδοχεία και άλλες επιχειρήσεις από την πλευρά της προσφοράς να εξαρτώνται περισσότερο από τις πλατφόρμες, πρόσθεσε ο Bian. Το Trip.com ανέφερε καθαρό εισόδημα 29,1 δισεκατομμυρίων γιουάν (4,1 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2025. Συγκριτικά, το συνδυασμένο κέρδος περίπου 1.600 ξενοδοχείων στο Πεκίνο την ίδια περίοδο ήταν μόλις 1,2 δισεκατομμύρια γιουάν, εκτιμά ο Bian.
Η έρευνα – με την οποία το Trip.com δήλωσε ότι θα “συνεργαστεί ενεργά” – ξεκίνησε καθώς οι ρυθμιστικές αρχές αισθάνθηκαν την ανάγκη να ελέγξουν τις τιμές απέναντι στην αδύναμη καταναλωτική δαπάνη, όπως επεσήμαναν οι ειδικοί. “Πρόσφατα σήματα πολιτικής φαίνεται να υποδεικνύουν ότι η SAMR θα έχει τη δυνατότητα να αναλάβει πιο επιθετικές ενέργειες κατά εταιρειών φέτος”, δήλωσε ο Christopher Beddor, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας της Κίνας στην Gavekal Dragonomics στο Χονγκ Κονγκ. “Φαίνεται να υπάρχει μια προσωρινή συγχώνευση της επιβολής του αντιμονοπωλιακού νόμου με την εκστρατεία κατά της ‘αντι-εξέλιξης’ (anti-involution)”, πρόσθεσε, αναφερόμενος στις εξαντλητικές τιμές που έχουν καταδικαστεί από κορυφαίους αξιωματούχους. “Μια αντιμονοπωλιακή έρευνα θα υποδείκνυε ότι υπάρχει πολύ λίγος ανταγωνισμός, αλλά φαίνεται να είναι μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για τον περιορισμό οποιουδήποτε είδους ανταγωνισμού που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θεωρούν ανεπιθύμητο”.
Η Κίνα αναθεώρησε τους Νόμους κατά του Αθέμιτου Ανταγωνισμού πέρυσι, προσθέτοντας ρήτρες που εστιάζουν στις μεγαλύτερες διαδικτυακές πλατφόρμες της χώρας. Οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, οποιαδήποτε κατάχρηση “πλεονεκτικής θέσης” από μεγάλες επιχειρήσεις. Το Κρατικό Συμβούλιο ανακοίνωσε επίσης στις αρχές Ιανουαρίου μια έρευνα ανταγωνισμού στην αγορά για πλατφόρμες παράδοσης τροφίμων. Το Trip.com δήλωσε σε ανακοίνωση ότι θα “συνεχίσει να συνεργάζεται με τους ενδιαφερόμενους του κλάδου για την προώθηση ενός υγιούς και βιώσιμου περιβάλλοντος αγοράς”.