Οι τοπικές κυβερνήσεις στην Κίνα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αναπλήρωση των ταμείων τους, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι υποχρεώσεις τους προς τους πολίτες. Για αυτό τον λόγο, το Πεκίνο έχει θέσει ως πρωταρχικό στόχο για την περίοδο 2026-2030 την αύξηση των φορολογικών εσόδων μέσω μιας μεγάλης μεταρρύθμισης.
Σε αντίθεση με την προηγούμενη πενταετία, όπου η έμφαση δόθηκε στις “μειώσεις φόρων και τελών”, το προσχέδιο του 15ου πενταετούς πλάνου τονίζει τη σημασία της “διατήρησης ενός λογικού μακροοικονομικού φορολογικού βάρους”. Επιπλέον, το κείμενο δεσμεύεται να “ενισχύσει κατάλληλα την κεντρική κυβερνητική εξουσία και να αυξήσει το ποσοστό των κεντρικών δημοσιονομικών δαπανών, μειώνοντας παράλληλα τις κεντρικές δημοσιονομικές ευθύνες που εκχωρούνται στις τοπικές κυβερνήσεις για υλοποίηση”.
Η αναθεώρηση του φορολογικού συστήματος της Κίνας αποτελεί μια λεπτή ισορροπία για τους ιθύνοντες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν την πρόκληση της αύξησης επαρκών εσόδων χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τις επιχειρήσεις. Αυτή η δυσκολία εντείνεται από την οικονομική επιβράδυνση, τη συνεχιζόμενη ύφεση στην αγορά ακινήτων και τις επίμονες αποπληθωριστικές πιέσεις.
Οι αρχές έχουν εναποθέσει ελπίδες στη φορολογική μεταρρύθμιση για να αντιμετωπίσουν σημαντικές ανισορροπίες στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, όπως η βιομηχανική υπερδυναμικότητα, η αδύναμη κατανάλωση και το επίμονο χάσμα πλούτου. Η κυβερνητική έκθεση, που παρουσιάστηκε από τον Πρωθυπουργό Λι Τσιάνγκ κατά την έναρξη της Εθνικής Λαϊκής Συνέλευσης, απαριθμεί την “βελτίωση του τοπικού φορολογικού συστήματος” και την “επέκταση των τοπικών φορολογικών πηγών” ως στόχους πολιτικής για φέτος.
Η έκθεση προϋπολογισμού του 2026, που δημοσιεύτηκε από το Υπουργείο Οικονομικών, δεσμεύεται επίσης να ενισχύσει τον συνολικό σχεδιασμό των κονδυλίων για την καλύτερη κάλυψη των τοπικών αναγκών. “Είναι απαραίτητο να επιταχυνθεί η μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού συστήματος κάτω από το επίπεδο της επαρχίας για να ενισχυθεί η ευθυγράμμιση μεταξύ των χρηματοοικονομικών πόρων των πόλεων και των κομητειών και των αντίστοιχων εξουσιών και ευθυνών τους”, αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Τα φορολογικά έσοδα της Κίνας παραμένουν χαμηλά σε διεθνή σύγκριση. Το 2024, ανήλθαν μόλις στο 13% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, πολύ κάτω από τον μέσο όρο σχεδόν 34% των χωρών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) το 2023.
Πρόσφατα, οι αρχές έχουν λάβει μια σειρά μέτρων για την αύξηση των εσόδων. Στα τέλη Ιανουαρίου, το Υπουργείο Οικονομικών και η Κρατική Φορολογική Διοίκηση εξέδωσαν μια σειρά λεπτομερών διατάξεων για έναν νέο νόμο περί φόρου προστιθέμενης αξίας, προσαρμόζοντας τους προνομιακούς συντελεστές για ορισμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Τον ίδιο μήνα, το Πεκίνο ανακοίνωσε ότι θα ακυρώσει τις επιστροφές φόρου προστιθέμενης αξίας για τις εξαγωγές ηλιακών πάνελ και θα μειώσει τις επιστροφές για μπαταρίες από 9% σε 6%, με ισχύ από την 1η Απριλίου. Οι επιστροφές για τις μπαταρίες θα ακυρωθούν πλήρως την 1η Ιανουαρίου 2027.
Εν τω μεταξύ, η χώρα έχει εντείνει τον έλεγχο των ατόμων με υψηλούς μισθούς και του εισοδήματος των ατόμων στο εξωτερικό για την πρόληψη της φοροδιαφυγής. Το προσχέδιο του νέου πενταετούς πλάνου περιλαμβάνει επίσης μια δέσμευση για “εξερεύνηση και βελτίωση του μηχανισμού φορολογικής προσαρμογής για τα κέρδη κεφαλαίου, και ενίσχυση της φορολογικής ρύθμισης για τα άτομα με υψηλό εισόδημα”. Η αξιοποίηση νέων πηγών εσόδων από αναδυόμενους τομείς βρισκόταν επίσης στην ατζέντα.
Καθώς ο κλάδος των ακινήτων παραμένει σε βαθιά ύφεση, το νέο πενταετές πλάνο δεν ανέφερε νομοθετικά σχέδια για έναν φόρο ακινήτων, κάτι που είχε αναφερθεί πολλές φορές στο προηγούμενο.
