Η Κίνα έχει εντείνει τους ελέγχους στα πλοία που φέρουν τη σημαία του Παναμά κατά την είσοδό τους σε κινεζικά λιμάνια, με στόχο να αυξήσει την πίεση προς τη Λατινοαμερικάνικη χώρα, μετά την ακύρωση των δικαιωμάτων λειτουργίας της CK Hutchison στο Κανάλι του Παναμά.
Οι έλεγχοι κρατικής επιθεώρησης λιμένων (port state control – PSC), οι οποίοι χρησιμοποιούνται από τις χώρες για να επαληθεύουν τη συμμόρφωση των ξένων πλοίων με διάφορα διεθνή πρότυπα, αποτελούν ένα εργαλείο μοχλευσης, καθώς οι εντάσεις κλιμακώνονται γύρω από τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό. “Η εντατικοποίηση των ελέγχων στα πλοία του Παναμά είναι μια κίνηση για την αύξηση της πίεσης προς τη χώρα, εν μέσω της συνεχιζόμενης διαμάχης για τα λιμάνια”, ανέφερε πηγή από τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας είχε δεσμευτεί να προστατεύσει αποφασιστικά τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των επιχειρήσεών του, αφού το ανώτατο δικαστήριο του Παναμά ακύρωσε την παραχώρηση λιμένων σε θυγατρική της CK Hutchison στα τέλη Ιανουαρίου. Η παραχώρηση, η οποία κρίθηκε “αντισυνταγματική” από το δικαστήριο, ίσχυε σε διάφορες μορφές από τη δεκαετία του 1990.
Τον Φεβρουάριο, οι αρχές του Παναμά παρέδωσαν προσωρινά τον έλεγχο δύο λιμένων σε θυγατρικές της δανικής ναυτιλιακής εταιρείας Maersk και της ελβετικής MSC.
Η αυξημένη συχνότητα ελέγχων από την Κίνα θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στον κλάδο. Ο Παναμάς, λόγω της ευκολίας υιοθέτησής του και της χρησιμότητάς του στην αποφυγή αυστηρών ναυτιλιακών κανονισμών άλλων χωρών, είναι ένα από τα πιο δημοφιλή μητρώα πλοίων παγκοσμίως, μετά τη Λιβερία. Η εγγραφή πλοίων αποτελεί σημαντικό στοιχείο της οικονομίας του Παναμά. Σύμφωνα με την UNCTAD, τον Ιανουάριο του 2025, 8.572 πλοία ήταν εγγεγραμμένα υπό την σημαία του Παναμά, αντιπροσωπεύοντας το 7,6% του παγκόσμιου στόλου.
Την εβδομάδα που το Υπουργείο Μεταφορών της Κίνας κάλεσε την Maersk και την MSC, 28 πλοία με σημαία Παναμά κρατήθηκαν σε κινεζικά λιμάνια, σύμφωνα με στοιχεία του Tokyo MOU, ενός περιφερειακού ναυτιλιακού οργανισμού. Η περίοδος αυτή αντιπροσωπεύει το 73,7% όλων των κρατήσεων πλοίων στην Κίνα, σε αντίθεση με μόλις 4 πλοία (20%) την ίδια περίοδο πέρυσι.
Τα περισσότερα από τα 28 πλοία κρατήθηκαν λόγω ελλείψεων στα συστήματα πυρασφάλειας, στεγανότητας και πρόληψης ρύπανσης. Ενώ 19 πλοία αφέθηκαν ελεύθερα μετά από μία έως τρεις ημέρες, τα υπόλοιπα παραμένουν υπό κράτηση. Εάν το επίπεδο αυξημένου ελέγχου συνεχιστεί, οι πλοιοκτήτες ενδέχεται να επανεξετάσουν την εγγραφή τους με την σημαία του Παναμά, καθώς οι παρατεταμένες κρατήσεις οδηγούν σε δαπανηρές καθυστερήσεις και επιβαρύνουν το ιστορικό ελέγχου ενός πλοίου.
Εκτός από την κλιμάκωση των ελέγχων, δύο γραμμές μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που ανήκουν στον κινεζικό κρατικό μεταφορικό κολοσσό Cosco Shipping, έχουν αναστείλει τις υπηρεσίες τους στο λιμάνι Balboa, μια από τις δύο εγκαταστάσεις που αφαιρέθηκαν από την CK Hutchison. Σύμφωνα με ανακοίνωση προς πελάτες, οι δύο εταιρείες θα σταματήσουν όλες τις αφίξεις και αναχωρήσεις στο λιμάνι, και όλες οι επιβεβαιωμένες κρατήσεις για το Balboa θα ακυρωθούν.
Ο Υπουργός Υποθέσεων του Καναλιού του Παναμά, Jose Ramon Icaza, δήλωσε ότι η κυβέρνηση ελπίζει ο κινεζικός ναυτιλιακός πάροχος να “επανεξετάσει” την απόφασή του, επισημαίνοντας τη σημασία του φορτίου.
Ο Παναμάς ήταν η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής που εντάχθηκε στην πρωτοβουλία “Belt and Road” της Κίνας, αλλά η χώρα αποχώρησε επίσημα πέρυσι, μια απόφαση που ελήφθη επίσης υπό την πίεση των ΗΠΑ.