Η στενή συνεργασία με ομοϊδεο χώρες παραμένει η πιο αποτελεσματική στρατηγική για την αντιμετώπιση μιας ολοένα και πιο ισχυρής Κίνας. Αυτό τόνισε πρώην ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η κυβέρνηση Joe Biden έκανε ορισμένα βασικά λάθη που υπονόμευσαν τη δική της αποτελεσματικότητα.
«Δεδομένου του μεγέθους και της απεραντοσύνης της πρόκλησης που συνιστά η Κίνα, ο μόνος τρόπος για τις Ηνωμένες Πολιτείες να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά αυτήν την πρόκληση είναι να συνεργαστούν με άλλους εταίρους και συμμάχους», δήλωσε ο Kurt Campbell, πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών. Έκανε κριτική στην πολιτική του Donald Trump να πωλεί υψηλής τεχνολογίας τσιπ στο Πεκίνο, αναφέροντας: «Αυτή η πολιτική ανοιχτής πόρτας στην τεχνολογία, σε ορισμένες περιπτώσεις, ήταν παρακινδυνευμένη και δεν έλαβε υπόψη τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ».
Ο Campbell, ο οποίος τώρα προεδρεύει στην εταιρεία συμβούλων Asia Group, δήλωσε ότι η προσέγγιση του Trump στην Κίνα έχει εγγενείς αντιφάσεις. Κάποιες φορές φαινόταν πρόθυμος να διαμορφώσει μια εντελώς νέα σχέση ΗΠΑ-Κίνας, βασισμένη σε επιχειρηματικές συμφωνίες που ωφελούν «εκείνον και τις Ηνωμένες Πολιτείες». Άλλες φορές, έδειχνε να θέλει μια παύση για να αυξήσει τα αποθέματα κρίσιμων ορυκτών των ΗΠΑ και να ενισχύσει τον αμερικανικό στρατό.
«Από πολλές απόψεις, αυτή η αμφισημία έχει σχεδιαστεί όχι μόνο για να κρατά την Κίνα σε αβεβαιότητα, αλλά ειλικρινά, για να κρατά και στοιχεία της αμερικανικής κοινωνίας σε αγωνία για τα τελικά αποτελέσματα και τις επιθυμίες του Προέδρου Trump», είπε σε εκδήλωση που χορηγήθηκε από το περιοδικό Foreign Policy.
Η χλιαρή στάση του Προέδρου των ΗΠΑ απέναντι στην Ταϊβάν και η εστίαση σε σφαίρες επιρροής μεγάλων εθνών έχουν ανησυχήσει πολλούς ασιατικούς συμμάχους και εταίρους, ανέφερε ο Campbell, ο οποίος ήταν βασικός αρχιτέκτονας της στρατηγικής του Biden για τον Ινδο-Ειρηνικό και κινητήριος μοχλός της ομάδας Quad (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ινδία, Αυστραλία), καθώς και της συμφωνίας ασφαλείας AUKUS (Αυστραλία-Ηνωμένο Βασίλειο-ΗΠΑ).
Η στρατηγική αμφισημία – η ιδέα ότι η Ουάσινγκτον δεν θα πει εάν θα υπερασπιστεί την Ταϊβάν εάν η ηπειρωτική χώρα εξαπολύσει επίθεση – αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής των ΗΠΑ.
«Αυτή η μεγαλύτερη στρατηγική αμφισημία ουσιαστικά καταλήγει στο εξής: τι θα έκανε ο Πρόεδρος Trump εάν η κατάσταση γινόταν κρίσιμη σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στον Ινδο-Ειρηνικό, θα έπαιρνε το μέρος της Κίνας;» διερωτήθηκε ο Campbell, ο οποίος φημολογείται ότι θα αναλάμβανε το ρόλο του Υπουργού Εξωτερικών εάν οι Δημοκρατικοί κέρδιζαν το 2024. Ως παράδειγμα ανέφερε την τάση του προέδρου υπέρ της Ρωσίας σε σχέση με την Ουκρανία.
«Πιστεύω ότι πολλοί από τους συμμάχους μας στον Ινδο-Ειρηνικό θέλουν να διαβεβαιωθούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να υποστηρίζουν τις παραδοσιακές συμμαχικές δομές», πρόσθεσε. «Κεκλεισμένων των θυρών, υπάρχουν ορισμένοι τομείς ανησυχίας σχετικά με το πού ακριβώς στέκεται ο Πρόεδρος Trump».
Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν ως μέρος της Κίνας που πρέπει να επανενωθεί με τη βία, αν χρειαστεί. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η Ουάσινγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε προσπάθεια κατάληψης του αυτοδιοικούμενου νησιού με τη βία και έχει την υποχρέωση από τον νόμο να της προμηθεύει όπλα.
Ο πρώην αξιωματούχος, ο οποίος έχει περάσει σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μεταξύ επιχειρήσεων, ακαδημαϊκών, στρατιωτικής θητείας, δημοσιογραφίας και κυβέρνησης, δήλωσε ότι είναι δύσκολο να διαβαστούν τα κίνητρα του Κινέζου ηγέτη Xi Jinping στην εκδίωξη πολλών ανώτατων Κινέζων στρατιωτικών αξιωματούχων.
Αρχικά, φάνηκε σαν να εργαζόταν για την απομάκρυνση αναποτελεσματικών αξιωματικών, αλλά πιο πρόσφατα η εκκαθάριση φάνηκε ολοένα και πιο πολιτική, είπε.
«Επιδιώκει να έχει νεότερους, πιο δυναμικούς ηγέτες, σαν ηγέτες “τίγρεις”, να αναλάβουν θέσεις εξουσίας. Αλλά ταυτόχρονα, δεν θέλει ανταγωνιστικά κέντρα εξουσίας που θα τον απειλούσαν», ανέφερε. «Αν μη τι άλλο, πιστεύω ότι αυτό πιθανότατα επιμήκυνε την περίοδο κατά την οποία μπορούμε να έχουμε τουλάχιστον κάποια άνεση ότι η Κίνα δεν είναι έτοιμη να αναλάβει δραματικές ενέργειες κατά της Ταϊβάν».
Ο Campbell δήλωσε ότι ορισμένα από τα λάθη που έκανε η κυβέρνηση Biden εκ των υστέρων περιλαμβάνουν την αδυναμία της να προσφέρει πιο ανοιχτές εμπορικές σχέσεις με τις ασιατικές χώρες για την αντιμετώπιση της Κίνας, ανεπαρκείς πρωτοβουλίες των ΗΠΑ στις σπάνιες γαίες και ορισμένες κυρώσεις κατά της Κίνας που ήταν περισσότερο για την ικανοποίηση εγχώριων συμφερόντων παρά μια αποτελεσματική στρατηγική.
«Δεν θα μας έδινα ιδιαίτερα υψηλούς βαθμούς στον εμπορικό τομέα», είπε. «Υπάρχουν τομείς όπου, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς, θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει περισσότερα και καλύτερα».
Ο Campbell δήλωσε ότι στον δεύτερο όρο του Trump, ο περισσότερος μηχανισμός που χρησιμοποιείται συνήθως για τη διαχείριση σχέσεων με πολύπλοκες χώρες όπως η Κίνα έχει χαθεί, κυρίως το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας που παραδοσιακά συντονίζει την πολιτική.
«Είναι η μόνη διακυβέρνηση στην οποία μπορώ να αναφερθώ στη σύγχρονη ιστορία που έχει τόσο λίγους ειδικούς, όχι μόνο για την Κίνα, αλλά για την Ασία γενικότερα», πρόσθεσε. «Ο υπεύθυνος δράσης για την Κίνα, από πολλές απόψεις, είναι ο Πρόεδρος Trump».
Η στρατηγική της Κίνας στην αντιμετώπιση του Trump έχει εξελιχθεί. Κατά τη διάρκεια του πρώτου όρου του, το Πεκίνο φαινόταν συχνά αιφνιδιασμένο, ενώ τώρα η στρατηγική του είναι πολύ καλύτερα προσαρμοσμένη.
Ο Xi έχει φροντίσει να αντιμετωπίζει τον Trump με μεγάλο σεβασμό και να τον αναφέρει με εγκωμιαστικούς όρους.
«Αλλά ταυτόχρονα, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν μια ακατέργαστη προσέγγιση, λέγοντας ότι θα επιβάλουμε δασμούς 200% ή κάτι παρόμοιο, η Κίνα ανταποκρίνεται άμεσα με μια σχεδόν λεπτομερή προσέγγιση, είτε πρόκειται για σπάνιες γαίες είτε για κάποιον άλλο τομέα, για να καταστήσει σαφές ότι η Κίνα έχει τα χαρτιά της και είναι έτοιμη να τα παίξει», είπε. «Και πιστεύω ότι αυτό ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικό».
Ωστόσο, η υπερβολική επιθυμία της Κίνας για τάξη και σταθερότητα στις διεθνείς σχέσεις σημαίνει επίσης ότι δεν εκτιμά πλήρως ότι ο “Trumpism” αντανακλά μια θεμελιώδη μετατόπιση στην αμερικανική αντίληψη, με τις σχέσεις να είναι απίθανο να επιστρέψουν στα προηγούμενα πρότυπα.
Οι ΗΠΑ έχουν ορισμένα ισχυρά χαρτιά να παίξουν, συμπεριλαμβανομένης της καινοτόμου τεχνολογίας και της ιστορίας ανάκαμψης από αναποδιές, ανέφερε. Αλλά πρέπει να σταματήσουν να ανατρέπουν τις πολιτικές κάθε τέσσερα χρόνια.
«Αυτές είναι προκλήσεις μακροπρόθεσμες», είπε. «Η διατήρηση αυτής της διμερούς προσέγγισης στον Ινδο-Ειρηνικό είναι ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα της αμερικανικής πολιτικής ηγεσίας».
