Καθώς το 2025 φτάνει στο τέλος του, εν μέσω αυξημένων εντάσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου για νέες πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν, αναλυτές προειδοποιούν ότι η επιδεινούμενη ατμόσφαιρα θα μπορούσε να επιβαρύνει την ουσία –αν όχι το χρονοδιάγραμμα– της επίσκεψης του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα τον επόμενο χρόνο για συνάντηση με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.

Η ανακοίνωση της Ουάσινγκτον την περασμένη εβδομάδα για ένα πακέτο όπλων ύψους 11,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ταϊβάν, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα, έχει οξύνει τις τριβές σε μια ευαίσθητη στιγμή, καθιστώντας λιγότερο πιθανό το Πεκίνο να προσφέρει παραχωρήσεις ή απτά αποτελέσματα που αναζητά ο Τραμπ από την κρίσιμη συνάντηση.

Ενώ η επίσημη αντίδραση της Κίνας έχει μέχρι στιγμής περιοριστεί σε «αυστηρές διαμαρτυρίες» και στοχευμένες κυρώσεις σε αμερικανικές αμυντικές εταιρείες, οι αναλυτές λένε ότι η κλίμακα και ο συμβολισμός του πακέτου περιπλέκουν τον πολιτικό χώρο ενόψει οποιασδήποτε συνάντησης υψηλού επιπέδου. Αντί να ακυρώσει τη σύνοδο εξ ολοκλήρου, το Πεκίνο μπορεί να επιλέξει να περιορίσει τις φιλοδοξίες του, σηματοδοτώντας τη δυσαρέσκειά του μέσω μιας πιο συγκρατημένης ατζέντας ή σκληρότερων θέσεων διαπραγμάτευσης.

Ο Wu Xinbo, κοσμήτορας του Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Fudan της Σαγκάης, δήλωσε ότι οι πωλήσεις όπλων από τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά μια πιθανή επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα ή να περιορίσουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, αλλά η κατάσταση «ακόμη εξελίσσεται».

«Εξαρτάται επίσης από το πώς θα ανταποκριθεί η Ουάσινγκτον στις απαιτήσεις του Πεκίνου», είπε ο Wu.

«Πιστεύω ότι στο επόμενο διάστημα, η σημασία του ζητήματος της Ταϊβάν στις διμερείς σχέσεις σίγουρα θα αυξηθεί και θα γίνει πιο εμφανής. Αυτό σημαίνει ότι η επερχόμενη διμερής διπλωματία θα περιστρέφεται όλο και περισσότερο γύρω από το ζήτημα της Ταϊβάν», είπε.

Οι δύο πλευρές θα πρέπει να εμπλακούν σε στρατηγικό ελιγμό, δήλωσε ο Wu, σημειώνοντας ότι εάν η Ουάσινγκτον δεν σεβαστεί τα συμφέροντα της Κίνας, το Πεκίνο δεν θα έχει λόγο να ικανοποιήσει τις ανησυχίες των ΗΠΑ.

Το τελευταίο πακέτο περιλαμβάνει συστήματα όπως το Himars, μια κινητή πλατφόρμα πυραύλων πολλαπλών ρουκετών, και το ATACMS, έναν πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς με ακτίνα προσβολής περίπου 300 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με αναλυτές εξοικειωμένους με την κινεζική στρατηγική σκέψη, η συμπερίληψή τους ενισχύει τις αντιλήψεις στο Πεκίνο ότι η Ουάσινγκτον επιταχύνει τις προσπάθειες για την ενίσχυση της αποτροπής της Ταϊβάν με τρόπους που αμφισβητούν άμεσα τις «κόκκινες γραμμές» της.

Η Jennifer Kavanagh, ανώτερη ερευνήτρια και διευθύντρια στρατιωτικής ανάλυσης στην Defense Priorities, ένα think tank στην Ουάσινγκτον, σημείωσε ότι η κίνηση «σημαντικά οπισθοδρομεί την πρόοδο που σημειώθηκε μεταξύ Τραμπ και Σι στη Busan και στις πρόσφατες τηλεφωνικές τους συνομιλίες».

«Ο χρονισμός είναι αινιγματικός», είπε η Kavanagh, σημειώνοντας ότι η πώληση αντιπροσωπεύει μια σημαντική απόκλιση από την προσέγγιση του Τραμπ νωρίτερα κατά τη θητεία του, «η οποία ήταν να αποφεύγει προόδους προς την Ταϊβάν που θα μπορούσαν να ενοχλήσουν την Κίνα».

Αυτή η απότομη στροφή υποδηλώνει εσωτερικές τριβές εντός της αμερικανικής διοίκησης. Ενώ ο Τραμπ έχει δώσει προτεραιότητα στην προσωπική διπλωματία με τον Σι, ο μηχανισμός της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής φαίνεται να κινείται σε διαφορετική τροχιά.

«Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πωλήσεις όπλων διαχειρίζονται κατά κύριο λόγο από το Υπουργείο Εξωτερικών, το Πεντάγωνο και το Κογκρέσο. Και τα τρία αυτά ηγούνται από ομάδες ή άτομα γνωστά για πιο γερακίσια άποψη προς την Κίνα από τον πρόεδρο», εξήγησε η Kavanagh. «Αυτό φαίνεται να είναι μια περίπτωση όπου τα πιο γερακίσια στοιχεία εντός της διοίκησής του κέρδισαν».

Παραμένει ασαφές πόσο άμεσα εμπλεκόταν ο Τραμπ στις λεπτομέρειες της πώλησης. Ωστόσο, η Kavanagh επεσήμανε ότι ο Τραμπ «αγαπά συμφωνίες όπλων που φέρνουν χρήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες» και μπορεί να θεωρεί το πακέτο ως μοχλό για να «ενισχύσει την αμερικανική στρατιωτική αξιοπιστία πριν από τη συνάντηση του Απριλίου».

Πρόσθεσε ότι εάν η σύνοδος κορυφής προχωρήσει, «θα μπορούσε να αποτελέσει θέμα στις εμπορικές διαπραγματεύσεις. Οι Κινέζοι θα μπορούσαν να υποχωρήσουν στις δεσμεύσεις τους ή να καθυστερήσουν τα επόμενα βήματα».

Η Kavanagh ισχυρίστηκε ότι το Πεκίνο «μπορεί να λάβει μέτρα για να επιβάλει κόστος στην Ταϊβάν και στις ΗΠΑ για πολιτικές που δεν του αρέσουν», συμπεριλαμβανομένων εξαγωγικών ελέγχων σε σπάνιες γαίες ή δασμών σε αμερικανικές εισαγωγές.

«Η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να αποφασίσει πότε είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να αντισταθεί στην κινεζική πίεση και πότε η διευθέτηση έχει περισσότερο νόημα», είπε.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Πεκίνου προειδοποίησε την Παρασκευή ότι «όποιος προσπαθήσει να διασχίσει τη γραμμή και να προκαλέσει προβλήματα στο θέμα της Ταϊβάν θα αντιμετωπίσει την σταθερή απάντηση της Κίνας. Οποιαδήποτε εταιρεία ή άτομο εμπλέκεται σε πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν θα πληρώσει το τίμημα για την παρανομία».

Η διαμάχη απειλεί τον διπλωματικό οδικό χάρτη που χαράχθηκε κατά τη συνάντηση των ηγετών στη Busan, όπου ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επισκεφθεί την Κίνα τον Απρίλιο του 2026. Ενώ οι συνομιλίες της Busan απέφυγαν αξιοσημείωτα το ευαίσθητο θέμα της Ταϊβάν, το θέμα κυριάρχησε σε μια μεταγενέστερη τηλεφωνική επικοινωνία τον Νοέμβριο. Παρά τις δηλώσεις του Τραμπ, το Πεκίνο δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει επίσημα την επίσκεψη.

Σύμφωνα με την κινεζική καταγραφή αυτής της κλήσης, ο Σι «εξέθεσε την αρχική θέση της Κίνας για το ζήτημα της Ταϊβάν». «Τόνισε ότι η επιστροφή της Ταϊβάν στην Κίνα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης» και υπογράμμισε ότι «οι ΗΠΑ κατανοούν πόσο σημαντικό είναι το ζήτημα της Ταϊβάν για την Κίνα».

Ο Sourabh Gupta από το Ινστιτούτο για τις Σπουδές Κίνας-Αμερικής επεσήμανε ότι οι δεσμεύσεις που έγιναν στη σύνοδο κορυφής της Busan αφορούσαν «αποκλειστικά τον τομέα του εμπορίου –συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου σχετικού με την φεντανύλη– και της τεχνολογίας».

«Το θέμα της Ταϊβάν κάθεται σε ένα εντελώς διαφορετικό ράφι, παρόλο που θέτει τον τόνο των σχέσεων σε μεγάλο βαθμό», είπε.

Η Bonnie Glaser, του German Marshall Fund με έδρα την Ουάσινγκτον, ισχυρίστηκε ότι «όλες αυτές οι αποφάσεις θα ληφθούν από τον Τραμπ».

Είπε ότι ενώ η Κίνα πάντα αντιδρούσε στις πωλήσεις όπλων από τις ΗΠΑ προς το νησί, η «στρατιωτική συγκρότηση της Κίνας εναντίον της Ταϊβάν δεν επιβραδύνεται», προσθέτοντας ότι «ο αμερικανικός νόμος απαιτεί την πώληση αμυντικών όπλων στην Ταϊβάν».

Το Πεκίνο βλέπει την Ταϊβάν ως μέρος της Κίνας που πρέπει να επανενωθεί με τη βία αν χρειαστεί. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν την αναγνωρίζουν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η Ουάσινγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε προσπάθεια κατάληψης του αυτοδιοικούμενου νησιού με τη βία και είναι νομικά δεσμευμένη να παρέχει όπλα για να βοηθήσει στην άμυνά του σύμφωνα με τον Νόμο Σχέσεων με την Ταϊβάν του 1979.

Η τελευταία συμφωνία σηματοδοτεί την τρίτη τέτοια ανακοίνωση πώλησης από τη συνάντηση της Busan. Τον Νοέμβριο, ανακοινώθηκε μια συμφωνία ύψους 330 εκατομμυρίων δολαρίων για ανταλλακτικά και εξαρτήματα επισκευής αεροσκαφών. ακολούθησαν πωλήσεις αξίας 699 εκατομμυρίων δολαρίων ενός προηγμένου πυραυλικού συστήματος που έχει δοκιμαστεί σε μάχη στην Ουκρανία.

Ωστόσο, το υπόλοιπο της αμερικανικής πώλησης όπλων στην Ταϊβάν τον Νοέμβριο παραμένει 21,54 δισεκατομμύρια δολάρια, και οι παραδόσεις δεν αναμένονται πριν από το 2027-2028. Η καθυστέρηση αποδίδεται σε βιομηχανικούς περιορισμούς με ρήγματα στην εφοδιαστική αλυσίδα που εξακολουθούν να υπάρχουν από την πανδημία, επιδεινούμενη από οξεία έλλειψη εργατικού δυναμικού σε βασικές γραμμές παραγωγής.

Κάτω από τους γεωπολιτικούς σεισμούς βρίσκεται ένα κρίσιμο λογιστικό σφάλμα που καθιστά τον χρονισμό της ανακοίνωσης ακόμη πιο αντιπαραγωγικό για την Ουάσινγκτον. Παρά το εντυπωσιακό ποσό των 11,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η μεταφορά των όπλων απέχει πολύ από το να είναι εγγυημένη.

«Είναι πολύ σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι, από τώρα, η Ταϊβάν δεν έχει τα χρήματα για να πληρώσει αυτά τα όπλα», είπε η Kavanagh. «Αυτή τη στιγμή, η έγκριση των ΗΠΑ έχει μικρή σημασία αν η Ταϊβάν δεν μπορεί να βρει τα χρήματα».

«Στην πραγματικότητα, η ανακοίνωση των ΗΠΑ αυτή τη στιγμή, πριν η Ταϊβάν είχε τα χρήματα, έστρεψε την προσοχή στην αδυναμία της Ταϊβάν», πρόσθεσε.