Εν όψει των φετινών “δύο συνεδριάσεων” – των ετήσιων συναντήσεων του ανώτατου νομοθετικού σώματος και του πολιτικού συμβουλευτικού οργάνου της Κίνας – υψηλόβαθμοι πολιτικοί τόνισαν την ανάγκη για αποκλιμάκωση των χρηματοοικονομικών κινδύνων και εξάλειψη της πολιτικής διαφθοράς, δύο μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων του Προέδρου Σι Τζινπίνγκ. Στο πλαίσιο μιας σειράς άρθρων, η Dannie Peng εξετάζει την μάχη κατά της διαφθοράς στην ακαδημαϊκή κοινότητα.
Καθώς η επιστήμη και η τεχνολογία γίνονται εθνικές προτεραιότητες στην Κίνα, το Πεκίνο στρέφει την εκτεταμένη επιχείρηση καταπολέμησης της διαφθοράς προς την ακαδημαϊκή κοινότητα, δεσμευόμενο να ξεριζώσει την εδραιωμένη εξουσία στα πανεπιστήμια της ηπειρωτικής χώρας, ενώ παράλληλα εγείρονται ερωτήματα για το αν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως.
Μια στενή χρηματοδοτική ροή, ένα ιδιαίτερα συγκεντρωτικό σύστημα αξιολόγησης και η συχνή αλληλοκάλυψη μεταξύ διοικητικών θέσεων και ακαδημαϊκών τίτλων έχουν δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για καταχρήσεις στην Κίνα, σύμφωνα με παρατηρητές.
Τους τελευταίους μήνες, οι επικεφαλής αρκετών διακεκριμένων πανεπιστημίων της ηπειρωτικής χώρας τέθηκαν υπό έρευνα για διαφθορά, μαζί με τους “ακαδημαϊκούς πολέμαρχους” – ανώτερους μελετητές που κατέχουν υψηλούς γραφειοκρατικούς τίτλους και ελέγχουν την κατανομή των ερευνητικών πόρων.
Σε μια εποχή που το Πεκίνο εντείνει τις προσπάθειες καινοτομίας για την αναβάθμιση της οικονομικής του δομής και την ενίσχυση της θέσης του στον τεχνολογικό ανταγωνισμό με τη Δύση, τα συστημικά ελαττώματα στη διακυβέρνηση της έρευνας έχουν αυξανόμενο κόστος. Η αντιμετώπιση των παραπτωμάτων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έχει καταστεί ρητή πολιτική προτεραιότητα, όπως έχει τονιστεί επανειλημμένα σε επίσημες δηλώσεις.
Αυτήν την εβδομάδα, η πολιτική ηγεσία της Κίνας θα συγκληθεί για τις “δύο συνεδριάσεις” – ετήσιες συναντήσεις του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου και της Κινεζικής Λαϊκής Πολιτικής Συμβουλευτικής Διάσκεψης – όπου αναμένεται να συζητηθούν πολιτικές για την προώθηση της επιστήμης και της τεχνολογίας.
Ενόψει των συγκεντρώσεων, επιστήμονες έχουν ζητήσει πιο θεσμοθετημένους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς για τον περιορισμό των καταχρήσεων εξουσίας και την προώθηση ενός πιο υγιούς ερευνητικού οικοσυστήματος.
Τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, η Κεντρική Επιτροπή Πειθαρχικού Ελέγχου (CCDI), το ανώτατο εσωτερικό πειθαρχικό και εποπτικό όργανο της Κίνας, για πρώτη φορά ανέδειξε την τριτοβάθμια εκπαίδευση ως έναν τομέα που μαστίζεται από “συγκεντρωμένη εξουσία, ένταση κεφαλαίου και πλούσιους πόρους” και ζήτησε ισχυρότερη εποπτεία.
Και τον Δεκέμβριο, ο Ren Yuzhong, αντιπρόεδρος του Πανεπιστημίου Πεκίνου και μέλος της Μόνιμης Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος του πανεπιστημίου, αποβλήθηκε από το κόμμα και απομακρύνθηκε από δημόσιο αξίωμα για “σοβαρές παραβιάσεις πειθαρχίας και νόμου”, μια φράση που συνήθως αναφέρεται στη διαφθορά.
Η CCDI δήλωσε ότι ο Ren είχε καταχραστεί τη θέση του για προσωπικό όφελος, είχε εμπλακεί σε συναλλαγές εξουσίας-χρήματος, δεν είχε αναφέρει προσωπικά θέματα όπως απαιτείται και είχε χρησιμοποιήσει την επιρροή του στην πρόσληψη προσωπικού και σε άλλους τομείς για να ωφελήσει άλλους “χωρίς καμία τήρηση της πειθαρχίας ή του νόμου”.
Ο ανώτερος αξιωματούχος σε ένα από τα πιο αναγνωρισμένα πανεπιστήμια της Κίνας διαπιστώθηκε επίσης ότι κατείχε παράνομα μετοχές σε μη εισηγμένες εταιρείες, δεχόταν “σημαντικά ποσά χρημάτων και πολύτιμων αντικειμένων”, και χρησιμοποιούσε τη θέση του για να εξασφαλίζει πλεονεκτήματα για άλλους στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, τις εισαγωγές σε πανεπιστήμια και την απασχόληση.
Άλλοι πανεπιστημιακοί ηγέτες που απομακρύνθηκαν παρόμοια τους τελευταίους μήνες περιλαμβάνουν τον Wang Hanqing του Πανεπιστημίου Δασολογίας και Τεχνολογίας Central South στην Changsha, επαρχία Hunan, και τον Guo Xueyi από το Πανεπιστήμιο Central South.
Σε ένα ανακοινωθέν που εκδόθηκε τον περασμένο μήνα, η CCDI ζήτησε εντατικοποίηση των προσπαθειών κατά της διαφθοράς κατά την 15η πενταετή περίοδο (2026–2030), δεσμευόμενη να “χτυπήσει αποφασιστικά” τη διαφθορά σε βασικούς τομείς. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση αναφέρθηκε και πάλι, μαζί με τα χρηματοοικονομικά, τις κρατικές επιχειρήσεις, την ενέργεια και άλλους τομείς.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια μελέτη έριξε φως στον τρόπο με τον οποίο η εξουσία λειτουργεί, συχνά διακριτικά, εντός των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και πώς στρεβλώνει την κατανομή των πόρων.
Βασιζόμενοι σε βιογραφικά δεδομένα που συνδέονται με κοσμήτορες σε ελίτ πανεπιστήμια της Κίνας και χρησιμοποιώντας κατατεθειμένες αιτήσεις ευρεσιτεχνίας ως δείκτη παραγωγής έρευνας, μια ομάδα οικονομολόγων διαπίστωσε ότι οι καταθέσεις ευρεσιτεχνιών αυξήθηκαν κατά 15,2% αμέσως μετά την προαγωγή ενός καθηγητή σε κοσμήτορα. Αντίθετα, οι καταθέσεις μειώθηκαν μόλις ένας κοσμήτορας έχανε τη θέση του.
Περαιτέρω ανάλυση υπέδειξε ότι αυτό το “φαινόμενο της κοσμητείας” οφειλόταν λιγότερο στην ατομική παραγωγικότητα παρά στην κατάχρηση εξουσίας.
Οι συγγραφείς υποστήριξαν ότι οι κοσμήτορες ενδέχεται να ζητούν συγγραφική ιδιότητα ή συν-συγγραφική ιδιότητα σε ευρεσιτεχνίες ή να προσκαλούνται να συμμετάσχουν σε μια ευρεσιτεχνία ως χάρη, λόγω της πολιτικής τους εξουσίας και της εξουσίας τους επί της κατανομής πόρων. Το φαινόμενο διαπιστώθηκε ότι αποδυνάμωσε σημαντικά όταν οι εκστρατείες κατά της διαφθοράς στόχευαν τις πανεπιστημιακές γραφειοκρατίες.
Οι ερευνητές βρήκαν επίσης στοιχεία ότι η διοικητική εξουσία επηρέασε την κατανομή δημόσιας χρηματοδότησης. Ακαδημαϊκοί που είχαν συνεργαστεί προηγουμένως με έναν νεοδιορισθέντα κοσμήτορα είδαν την πιθανότητα να εξασφαλίσουν επιχορηγήσεις από το Εθνικό Ίδρυμα Φυσικών Επιστημών της Κίνας (NSFC) να αυξάνεται κατά 1,2%, με τα μέσες επιχορηγήσεις να αυξάνονται κατά περίπου 7,6%.
Η μελέτη, που συν-γράφτηκε από τους οικονομολόγους Wang Xuan και Chen Yuyu του Πανεπιστημίου Πεκίνου και Fang Ming του Πανεπιστημίου Jinan, δημοσιεύθηκε στο peer-reviewed Journal of Economic Behaviour and Organisation στα τέλη Ιανουαρίου.
“Δείχνουμε ότι η εξουσία παράγει ευρεσιτεχνίες και κατανομή χρηματοδότησης μέσω συνδέσεων”, έγραψαν οι συγγραφείς, προσθέτοντας ότι η πολιτική εξουσία φαινόταν να έχει “στρεβλώσει τις καινοτομικές δραστηριότητες”. Οι συγγραφείς αρνήθηκαν να σχολιάσουν για αυτήν την ιστορία.
Πέρα από την αξιοποίηση της εξουσίας για διεκδίκηση ερευνητικής αναγνώρισης, άλλες μορφές παραπτώματος περιλαμβάνουν την κατάχρηση κεφαλαίων έργων, την εξασφάλιση ακατάλληλων παροχών για συνεργάτες και τη λήψη επιχορηγήσεων ή βραβείων μέσω δωροδοκίας.
Ο Wu Guangheng, ιδρυτής και πρόεδρος του 5GH Foundation, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού παρακολούθησης επιστημονικών παραπτωμάτων, δήλωσε ότι η συγκέντρωση χρηματοδότησης και επιρροής στα χέρια λίγων έχει δημιουργήσει ένα ευρύ φάσμα “παράλογης συμπεριφοράς” στο ερευνητικό σύστημα της Κίνας.
Σύμφωνα με τον Wu, η συγχώνευση διοικητικής και ακαδημαϊκής εξουσίας στην Κίνα έχει οδηγήσει σε αυτό που οι επικριτές αποκαλούν “ακαδημαϊκούς πολέμαρχους” και έχει δημιουργήσει έναν αυτο-ενισχυτικό κύκλο αυξημένης χρηματοδότησης, υψηλότερης παραγωγής και θέσης, ακολουθούμενο από πρόσθετη χρηματοδότηση.
Μια πιλοτική μελέτη της ομάδας του Wu διαπίστωσε ότι τα μέλη ελίτ ομάδων – συμπεριλαμβανομένων ακαδημαϊκών της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών και της Κινεζικής Ακαδημίας Μηχανικών, καθώς και αποδέκτες των διακεκριμένων επιχορηγήσεων Distinguished Young Scholars – ήταν πολύ πιο πιθανό να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση από το NSFC.
Τέτοιες δομικές ανισορροπίες υπονόμευσαν το ακαδημαϊκό οικοσύστημα με πολλαπλούς τρόπους, είπε ο Wu, όχι μόνο εκτρέποντας δημόσια κεφάλαια, αλλά και μειώνοντας το ηθικό μεταξύ των απλών ερευνητών, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της κατανομής πόρων και συμβάλλοντας στην απώλεια ταλέντων.
Ήδη από το 2017, ο πρωτοπόρος Κινέζος εκπαιδευτικός και χημικός Liu Daoyu προειδοποιούσε ότι η ακαδημαϊκή διαφθορά σε πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα είχε ενταθεί δραματικά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, “εξαπλώνεται σαν πυρκαγιά”.
Ο Liu, ο οποίος κάποτε υπηρέτησε ως ανώτερος αξιωματούχος στο σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Κίνας και ως πρύτανης πανεπιστημίου, δήλωσε ότι η ακαδημαϊκή διαφθορά είχε “διαπεράσει σχεδόν κάθε πανεπιστήμιο”. Πρόσθεσε ότι ήταν πολύ πιο διαδεδομένη σε κορυφαία πανεπιστήμια παρά σε συνηθισμένα ιδρύματα και ότι οι μορφές διαφθοράς ήταν ποικίλες και είχαν εκβιομηχανιστεί.
Απέδωσε την τάση εν μέρει σε μια υπερβολικά ταχεία επέκταση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και σε πολιτικά κίνητρα που έδιναν προτεραιότητα σε τίτλους, βραβεία και χρηματοδότηση έναντι ευρύτερων μέτρων ακαδημαϊκής συμβολής.
“Για να εξασφαλίσουν αυτές τις τιμές, μερικοί καταφεύγουν σε ανέντιμα μέσα”, έγραψε ο Liu, συμπεριλαμβανομένης της ακαδημαϊκής απάτης, ακόμη και της αγοράς ψήφων.
Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα υποκείμενα προβλήματα δεν έχουν ακόμη επιλυθεί.
Μια άλλη υψηλού προφίλ υπόθεση έχει τροφοδοτήσει περαιτέρω τη συζήτηση. Ο Zhang Yaoxue, επιστήμονας υπολογιστών και πρωτοπόρος της τεχνολογίας δικτύων στην Κίνα, ο οποίος ηγήθηκε της ανάπτυξης του πρώτου router πρόσβασης δικτύου της χώρας και το 2007 εξελέγη στην Κινεζική Ακαδημία Μηχανικών, ερευνάται για “σοβαρές παραβιάσεις πειθαρχίας και νόμου”.
Ο Zhang, ο οποίος σπούδασε στην Ιαπωνία τη δεκαετία του 1980 και από το 2011 έως το 2017, υπηρέτησε ως πρύτανης του Πανεπιστημίου Central South. Το 2014, κέρδισε το πρώτο βραβείο του Κρατικού Βραβείου Φυσικών Επιστημών – το υψηλότερο βραβείο της Κίνας στον τομέα των φυσικών επιστημών – για μια νέα “μοντελοποίηση και βασική θεωρητική έρευνα στην υπολογιστική δικτύωση”, γνωστή και ως “διαφανής υπολογισμός”.
Ωστόσο, το βραβείο προκάλεσε ευρεία δυσπιστία εκείνη την εποχή. Πολλοί επέκριναν την κυβέρνηση ότι επέτρεψε αυτό που θεώρησαν ως πολιτική παρέμβαση στη διαδικασία αξιολόγησης για το βραβείο. Άλλοι δήλωσαν ότι το έργο του Zhang δεν ήταν πρωτοποριακό, είχε λάβει ελάχιστη αναγνώριση από τους διεθνείς συναδέλφους του και ήταν ύποπτο για λογοκλοπή.
Τον Οκτώβριο, οκτώ χρόνια μετά την αποχώρηση του Zhang, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι ήταν υπό έρευνα, αν και δεν έχουν αποκαλυφθεί λεπτομέρειες.
Σχολιαστές στο διαδίκτυο περιέγραψαν την κίνηση ως προειδοποίηση προς ισχυρά πρόσωπα ότι οι τίτλοι και οι προηγούμενες συνεισφορές δεν θα τους προστάτευαν από τον έλεγχο.
Γράφοντας τον περασμένο Ιούλιο στο Study Times, μια εξέχουσα κυβερνητική έκδοση που εδρεύει στο Πεκίνο, ο Wang Chengwen, αξιωματούχος της CCDI που εποπτεύει τον εκπαιδευτικό τομέα, δήλωσε ότι “οι υποκείμενες συνθήκες και το έδαφος που ευνοούν τη διαφθορά” εξακολουθούν να υφίστανται. Πρόσθεσε ότι πρόσφατες υποθέσεις είχαν αποκαλύψει αδυναμίες στο σύστημα και τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η εξουσία εντός ορισμένων πανεπιστημίων.
Το έργο της προσπάθειας απαλλαγής της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από τέτοια παραπτώματα έχει ανυψωθεί σε εθνική στρατηγική προτεραιότητα.
Ο Wang σημείωσε ότι η επιστήμη και η τεχνολογία, καθώς και το ταλέντο, έχουν γίνει “τα κύρια πεδία μάχης στον διεθνή στρατηγικό ανταγωνισμό” και ότι τα πανεπιστήμια “αντιμετωπίζουν εντεινόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό και η ευθύνη τους να υποστηρίξουν την επιστημονική και τεχνολογική αυτοδυναμία αυξάνεται”.
Ο Wu από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό εντόπισε τη διαδικασία αξιολόγησης ως μια από τις δομικές αιτίες των προβλημάτων.
Σε αντίθεση με πολλά αμερικανικά πανεπιστήμια, τα οποία αξιολογούσαν την απόδοση του διδακτικού προσωπικού σε έρευνα, διδασκαλία και δημόσια υπηρεσία, οι μηχανισμοί της Κίνας είχαν βαρύτητα στην παραγωγή έρευνας, συμπεριλαμβανομένων δημοσιεύσεων και χρηματοδοτούμενων έργων, είπε.
Επιπλέον, οι αξιολογήσεις στην ηπειρωτική χώρα συχνά διενεργούνταν από διοικητικούς υπαλλήλους εντός των ιδρυμάτων αντί από ανεξάρτητους εξωτερικούς ομοτίμους, δημιουργώντας ευκαιρίες για συγκρούσεις συμφερόντων.
Ο Wu είπε ότι η εποπτεία στην Κίνα τείνει να βασίζεται σε “εκστρατείες τύπου” αντί για σταθερά, μακροπρόθεσμα ρυθμιστικά πλαίσια. Αυτή η προσέγγιση βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε ομάδες έρευνας ή ειδικές δυνάμεις που σχηματίζονται σε απάντηση συγκεκριμένων περιστατικών, καθώς και στις αυτο-ρυθμιστικές προσπάθειες των ίδιων των πανεπιστημίων.
Ένας άλλος αγροτικός επιστήμονας, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι απουσία ανεξάρτητης εποπτείας από τρίτους, πολλές υποθέσεις χειριζόταν εσωτερικά από το Υπουργείο Παιδείας ή το Υπουργείο Επιστημών και Τεχνολογίας, με μόνο ποινικές υποθέσεις να παραπέμπονται στις δικαστικές αρχές.
Σύμφωνα με έναν μελετητή δημόσιας πολιτικής σε ένα κορυφαίο πανεπιστήμιο του Πεκίνου, ο οποίος αρνήθηκε να κατονομαστεί επικαλούμενος την ευαισθησία του θέματος, “το βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη γνήσιας ακαδημαϊκής αυτονομίας και αποτελεσματικής εποπτείας”.
