Η Κίνα, μέσω της αναπληρώτριας υπουργού Εξωτερικών Χούα Τσουνγίνγκ, εξέφρασε τη Δευτέρα την αντίθεσή της στη μονομερή εκμετάλλευση των ορυκτών του βυθού της θάλασσας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τονίζοντας ότι η συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο είναι ο μοναδικός δρόμος για την ειρήνη και την αειφόρο ανάπτυξη. Η Χούα, μιλώντας σε φόρουμ στο Πεκίνο για την επίλυση διεθνών θαλάσσιων διαφορών και το διεθνές δίκαιο, άφησε αιχμές κατά των ΗΠΑ, αναφέροντας πως “ορισμένες χώρες έχουν καταφύγει στην παράνομη χρήση βίας στη θάλασσα με διάφορες προφάσεις, θέτοντας σοβαρή απειλή για την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια”.
Η αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών εστίασε στην εκτελεστική διαταγή που υπέγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον Απρίλιο, η οποία επιτρέπει σε αμερικανικές ιδιωτικές εταιρείες να επιδιώξουν εξόρυξη σε περιοχές πέρα από την αμερικανική δικαιοδοσία, χωρίς προηγούμενη έγκριση από τον ΟΗΕ. Η Κίνα επέκρινε άμεσα αυτή την κίνηση, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τα συμφέροντα της παγκόσμιας κοινότητας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν την εξόρυξη σε βαθιά νερά στρατηγική κίνηση απέναντι στην κινεζική κυριαρχία σε κρίσιμα ορυκτά, στοχεύοντας σε τεράστια αποθέματα που βρίσκονται σε αποθέματα στον πυθμένα της θάλασσας, πέρα από τη νόμιμη δικαιοδοσία μεμονωμένων χωρών.
Επιπλέον, το Πεκίνο έχει κατηγορήσει την Ουάσινγκτον ότι προκαλεί εντάσεις και διαταράσσει την περιφερειακή ειρήνη, διεξάγοντας στρατιωτικές ασκήσεις με τη Μανίλα στη διαφιλονικούμενη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Η Κίνα και αρκετές γειτονικές της χώρες, όπως Μπρουνέι, Μαλαισία, Φιλιππίνες και Βιετνάμ, έχουν αντικρουόμενες διεκδικήσεις στα στρατηγικά ύδατα. Το 2016, ένα διαιτητικό δικαστήριο έκρινε ότι οι εκτεταμένες διεκδικήσεις της Κίνας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας δεν είχαν νομική βάση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, απόφαση την οποία η Κίνα δεν αναγνωρίζει.
Η Χούα κάλεσε όλες τις πλευρές να τηρήσουν το διεθνές δίκαιο και να υποστηρίξουν τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τονίζοντας ότι “το διεθνές δίκαιο αποτελεί το μοναδικό αποτελεσματικό κλειδί για την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και χρήσης των ωκεανών και τη διαφύλαξη της θαλάσσιας ειρήνης και σταθερότητας”. Επισήμανε δε, ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (Unclos) είναι η θεμέλιος λίθος του σύγχρονου θαλάσσιου δικαίου και ότι η Κίνα υπερασπίζεται σταθερά την αυθεντία και την ακεραιότητά της. Η Unclos ορίζει τους πόρους στα διεθνή ύδατα ως κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας, ανήκοντες εξίσου σε όλες τις χώρες.
Ωστόσο, η σύμβαση εξακολουθεί να στερείται νομικής σαφήνειας όσον αφορά την εμπορική εκμετάλλευση των ορυκτών του βυθού, κυρίως λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών. Η Κίνα έχει επενδύσει σημαντικά στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συνόλου νομικών, περιβαλλοντικών και λειτουργικών κανονισμών υπό το πλαίσιο του ΟΗΕ, όντας ο μεγαλύτερος χρηματοδότης δύο από τους τρεις κύριους θεσμούς που συστάθηκαν από την Unclos. Η μονομερής προσέγγιση του Τραμπ έχει ανησυχήσει το Πεκίνο, καθώς θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για άλλες χώρες να παρακάμψουν το πλαίσιο του ΟΗΕ, θέτοντας δυνητικά την Κίνα σε μειονεκτική θέση στην εκμετάλλευση πόρων. Πρόσφατα, Ιαπωνία και ΗΠΑ συμφώνησαν να αξιοποιήσουν από κοινού κοιτάσματα σπάνιων γαιών σε βαθιά νερά, μετά τη συνάντηση των ηγετών τους τον Οκτώβριο. Αυτή η συμφωνία ήρθε λίγο μετά την επιβολή αυστηρών εξαγωγικών ελέγχων σε σπάνιες γαίες από την Κίνα, η οποία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως.
