Η Κίνα εντείνει τις προσπάθειές της για να διασφαλίσει την αλυσίδα εφοδιασμού του χαλκού, χαρακτηρίζοντας το μέταλλο ως κρίσιμο για στρατηγικούς κλάδους όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, η τεχνητή νοημοσύνη και η άμυνα, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται.
Οι επαρχιακές κυβερνήσεις πρωτοστατούν σε αυτή την προσπάθεια. Τη Δευτέρα, η Jiangxi – που είναι ήδη κόμβος για βαριά σπάνια ορυκτά – δεσμεύτηκε στο 15ο πενταετές σχέδιό της να αναπτύξει έναν παγκόσμιας κλάσης κόμβο για προηγμένα νέα υλικά με βάση τον χαλκό. Αυτό ακολουθεί μια παρόμοια κίνηση στην Shandong, όπου οι επαρχιακές αρχές υποσχέθηκαν στις 9 Δεκεμβρίου να δημιουργήσουν μια βιομηχανία χαλκού αξίας 200 δισεκατομμυρίων γιουάν (28,4 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) έως το 2027, με στόχο να γίνουν μια “παγκοσμίως ανταγωνιστική βάση χαλκού”.
Αυτή η ώθηση υπογραμμίζει την εξέλιξη του χαλκού σε ένα “στρατηγικό μέταλλο”, λόγω των απαιτήσεων ηλεκτροκίνησης και των παγκόσμιων ελλείψεων, δήλωσε ο Allan von Mehren, επικεφαλής οικονομολόγος της Κίνας στην Danske Bank. Ωστόσο, αναλυτές λένε ότι ο χαλκός είναι απίθανο να γίνει γεωπολιτικός μοχλός για το Πεκίνο, όπως τα σπάνια γαία, δεδομένης της εξάρτησης της Κίνας από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
“Η ώθηση της Κίνας για την ανάπτυξη της βιομηχανίας χαλκού της καθοδηγείται κυρίως από την οικονομική ασφάλεια και τις εκτιμήσεις ανθεκτικότητας της αλυσίδας εφοδιασμού, παρά από μια στενή στρατηγική που βασίζεται στις εξαγωγές”, δήλωσε ο Alberto Vettoretti, διαχειριστικός εταίρος στην συμβουλευτική εταιρεία Dezan Shira & Associates. Οι πολιτικές προτεραιότητες επικεντρώνονται στην αναβάθμιση της εγχώριας αλυσίδας αξίας του χαλκού, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης υλικών χαλκού υψηλής τεχνολογίας.
Η Χιλή είναι αυτή τη στιγμή ο μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στον κόσμο, ενώ η Κίνα είναι ο κορυφαίος εισαγωγέας και καταναλωτής χαλκού παγκοσμίως. Αναλυτές της Goldman Sachs προβλέπουν ότι η Κίνα θα αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ της αύξησης της ζήτησης χαλκού έως το 2030. Η Κίνα παραμένει “δομικά εξαρτημένη” από τις εισαγωγές, και αυτή η εξάρτηση αναμένεται να παραμείνει μεταξύ 50% και 70% έως το 2035, λόγω των περιορισμένων εγχώριων πόρων, σύμφωνα με τον Vettoretti.
“Σε αυτό το πλαίσιο, οι πολιτικές προτεραιότητες εστιάζουν στην ενίσχυση της εξερεύνησης στα ανάντη, την οικοδόμηση στρατηγικών αποθεμάτων και την αναβάθμιση της εγχώριας αλυσίδας αξίας του χαλκού, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης υλικών χαλκού υψηλής τεχνολογίας”, είπε ο Vettoretti. Τον Φεβρουάριο, 11 κυβερνητικά τμήματα, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργείου Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Πληροφοριών, δημοσίευσαν ένα σχέδιο που στοχεύει στην αύξηση των αποθεμάτων χαλκού της Κίνας κατά 5% έως 10% έως το 2027.
Σε αντίθεση με τα σπάνια γαία, όπου η Κίνα κυριαρχεί στην εξόρυξη και την επεξεργασία, ο έλεγχός της στον χαλκό είναι πιο χαλαρός. “Η Κίνα εξάγει κυρίως χαλκό με τη μορφή ημικατεργασμένων προϊόντων ή τελικών αγαθών που ενσωματώνουν χαλκό, ενώ τα σπάνια γαία συχνά εξάγονται απευθείας ως επεξεργασμένα υλικά”, δήλωσε ο Liu Wan-Hsin, ανώτερος ερευνητής στο Kiel Institute for the World Economy, προσθέτοντας ότι η ζήτηση χαλκού είναι “δομικά ισχυρή” λόγω του ευρέος φάσματος χρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των ημιαγωγών και των κέντρων δεδομένων. “Τέλος, ο χαλκός είναι πιο εύκολος να αντικατασταθεί και να ανακυκλωθεί από τα στοιχεία σπάνιων γαιών.”
Οι τιμές έχουν αντιδράσει στη στρατηγική αυτή αλλαγή. Ο χαλκός spot στο London Metal Exchange έφτασε σε ένα νέο ιστορικό υψηλό των 11.816 δολαρίων ΗΠΑ ανά τόνο την Παρασκευή. “Η ζήτηση αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται μέχρι το 2026, ασκώντας ανοδική πίεση στις τιμές”, πρόσθεσε ο Liu. “Ταυτόχρονα, οι γεωπολιτικοί παράγοντες – όπως οι δασμοί, οι εμπορικές τριβές και η επαναπατρίωση της αλυσίδας εφοδιασμού – προσθέτουν κόστος και αβεβαιότητα στην αγορά.”
Η Goldman Sachs την Δευτέρα αύξησε την πρόβλεψή της για τη μέση τιμή του χαλκού το 2026 στα 11.400 δολάρια ΗΠΑ, από 10.650 δολάρια ΗΠΑ, επικαλούμενη μια χαμηλότερη πιθανότητα επιβολής δασμών από τις ΗΠΑ τους επόμενους μήνες λόγω ανησυχιών για τον πληθωρισμό. Ωστόσο, η τράπεζα βλέπει 55% πιθανότητα ότι η διοίκηση του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump θα επιβάλει δασμό 15% στις εισαγωγές χαλκού έως τα μέσα του 2026, ο οποίος μπορεί να αυξηθεί σε 30% το 2028.
Το γεωπολιτικό “beta” της αγοράς έχει αυξηθεί, που σημαίνει ότι οι τιμές είναι πιο ευαίσθητες στα πολιτικά σήματα και στις στρατηγικές αφηγήσεις από ό,τι στο παρελθόν, δήλωσε ο Vettoretti. Εν τω μεταξύ, ο von Mehren είπε ότι, “αν η Δύση θέλει να είναι πιο ανεξάρτητη από την Κίνα, υπάρχουν λίγες εναλλακτικές λύσεις εκτός από την προστασία των εγχώριων διυλιστηρίων με δασμούς στον επεξεργασμένο χαλκό, αλλά να κρατούν τον χαλκό ακατέργαστο απαλλαγμένο, ή να τους υποστηρίζουν με επιδοτήσεις για να διασφαλιστεί η κερδοφορία και οι επιθυμητές επενδύσεις”. Σημείωσε ότι οι Κινέζοι διυλιστές έχουν κίνητρο να εξάγουν επειδή οι παγκόσμιες τιμές υπερβαίνουν τις εγχώριες. “Αν η Κίνα ανταγωνιστεί τους παγκόσμιους διυλιστές, η Δύση θα γίνει περισσότερο – όχι λιγότερο – εξαρτημένη από την Κίνα.”
Ωστόσο, η διαπραγματευτική δύναμη φαίνεται να παραμένει περιορισμένη. “Σε αντίθεση με τα στοιχεία σπάνιων γαιών … η Κίνα παραμένει ένας μεγάλος καθαρός εισαγωγέας συμπυκνωμάτων χαλκού”, δήλωσε η Genevieve Donnellon-May, μη τακτικό μέλος του Vasey Fellow στο Pacific Forum και ερευνήτρια στο Oxford Global Society. “Αυτή η εξάρτηση από την υπερπόντια προμήθεια περιορίζει την ικανότητα του Πεκίνου να χρησιμοποιήσει τον χαλκό ως όπλο με τον ίδιο τρόπο που έχει κάνει με τα σπάνια γαία, και αυτό θα μπορούσε να καταστήσει οποιαδήποτε καταναγκαστική χρήση πιο δαπανηρή και λιγότερο αποτελεσματική.”
