Η Κίνα, προς το παρόν, φέρεται να έχει αρνηθεί να συνεισφέρει οικονομικά στον κομβικό μηχανισμό προστασίας των τροπικών δασών της Βραζιλίας, υποστηρίζοντας ότι οι ανεπτυγμένες χώρες πρέπει να αναλάβουν την πρωτοβουλία στην παγκόσμια κλιματική χρηματοδότηση. Αυτή η θέση, όπως αναφέρθηκε από την εφημερίδα Folha de S. Paulo της Βραζιλίας, απογοήτευσε τις προσδοκίες της Μπραζίλια, η οποία ήλπιζε ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου θα γινόταν ένας από τους πρώτους σημαντικούς υποστηρικτές του Ταμείου «Τροπικά Δάση για Πάντα» (Tropical Forests Forever Facility – TFFF).
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, που επικαλείται άτομα που εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις, οι Κινέζοι διαπραγματευτές δήλωσαν στους Βραζιλιάνους ομολόγους τους ότι το Πεκίνο υποστηρίζει το ταμείο καταρχήν, αλλά επικαλέστηκε την ιδέα των «κοινών αλλά διαφοροποιημένων ευθυνών». Η έννοια αυτή, η οποία κατοχυρώθηκε στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα από το 1992, ορίζει ότι οι πλούσιες χώρες πρέπει να επωμιστούν την κύρια ευθύνη για τη χρηματοδότηση και τη μείωση των εκπομπών, καθώς έχτισαν την ευημερία τους πάνω στα ορυκτά καύσιμα.
Αυτό το επιχείρημα καθοδηγεί εδώ και καιρό την προσέγγιση της Κίνας στις διεθνείς συζητήσεις για το κλίμα. Από τη Σύνοδο Κορυφής της Γης στο Ρίο το 1992, το Πεκίνο υποστηρίζει ότι η ιδιότητά του ως αναπτυσσόμενη χώρα την απαλλάσσει από υποχρεώσεις δωρητή. Συχνά έχει αντισταθεί στη συμμετοχή σε πολυμερή ταμεία ως δωρητής, προτιμώντας να δηλώνει ότι ο ρόλος της έγκειται στις εγχώριες μειώσεις εκπομπών και στις μεταφορές τεχνολογίας, παρά στην άμεση χρηματοδότηση.
Η ίδια λογική επαναλήφθηκε και στη σύνοδο Cop30 στο Belém. Ο Κινέζος Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Ding Xuexiang, δήλωσε στους συνέδρους ότι «οι ανεπτυγμένες χώρες πρέπει να αναλάβουν την πρωτοβουλία στη μείωση των εκπομπών, να τηρήσουν τις χρηματοδοτικές τους δεσμεύσεις και να παρέχουν ισχυρότερη τεχνική και ικανοτική υποστήριξη στις αναπτυσσόμενες χώρες».
Το TFFF, που εγκαινιάστηκε κατά τη διάρκεια της συνόδου, αποτελεί τον πυρήνα της ατζέντας της Βραζιλίας. Το ταμείο έχει δομηθεί ως ένα μόνιμο κεφάλαιο για να πληρώνει χώρες που διατηρούν άθικτα τα τροπικά τους δάση. Συνδυάζει δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, με τη Βραζιλία, την Ινδονησία, τη Νορβηγία, την Πορτογαλία και τη Γαλλία να συγκαταλέγονται στους πρώτους συνεισφέροντες. Ο στόχος είναι 125 δισεκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων έχουν ήδη δεσμευτεί 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Κίνα επαίνεσε την πρωτοβουλία, αλλά κράτησε αποστάσεις από τον κατάλογο των δωρητών. Άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις ανέφεραν ότι η αντιπροσωπεία του Πεκίνου υποστήριξε την ιδέα πολιτικά, αλλά απέφυγε τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Βραζιλιάνος Υπουργός Οικονομικών, Fernando Haddad, απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τον λόγο που η Κίνα δεν ανακοίνωνε μια επένδυση, υπερασπιζόμενος την ανάγκη για υπομονή. «Κάθε χώρα έχει τον δικό της ρυθμό», δήλωσε στο Belém. «Αυτό το έργο βρίσκεται ακόμα στα πρώτα του στάδια. Ακόμη και για εμάς, χρειάστηκαν δύο χρόνια πριν μπορέσουμε να κάνουμε την πρώτη δέσμευση της Βραζιλίας». Ανέφερε ότι το ενδιαφέρον της Κίνας για το ταμείο ήταν γνήσιο, αλλά ότι η συμμετοχή σε έναν τέτοιο μηχανισμό «δεν ήταν επουσιώδες θέμα».
Η κινεζική πρεσβεία στη Βραζιλία δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με την άρνηση επένδυσης στο TFFF.
Η συγκρατημένη στάση της Κίνας ήρθε μόλις λίγες ημέρες αφότου το Κρατικό Συμβούλιο της χώρας δημοσίευσε μια λευκή βίβλο με τίτλο «Κορυφή Άνθρακα και Ουδετερότητα Άνθρακα: Σχέδια και Λύσεις της Κίνας». Το έγγραφο, που εκδόθηκε το Σάββατο, παρουσίασε τον οδικό χάρτη του Πεκίνου για την επίτευξη κορυφής στις εκπομπές άνθρακα πριν από το 2030 και ουδετερότητας άνθρακα πριν από το 2060. Επανέλαβε την ίδια αρχή που επικαλέστηκαν οι Κινέζοι αξιωματούχοι στο Belém, δηλώνοντας ότι η Κίνα θα ενεργήσει «σύμφωνα με την αρχή της ισότητας και των κοινών αλλά διαφοροποιημένων ευθυνών και των αντίστοιχων δυνατοτήτων».
Το έγγραφο 78 σελίδων περιέγραφε αυτό που οι αξιωματούχοι χαρακτήρισαν ως το πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο μείωσης άνθρακα στον κόσμο. Η Κίνα έχει δημιουργήσει το μεγαλύτερο δίκτυο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την ταχύτερα αναπτυσσόμενη βάση ηλιακής, αιολικής και υδροηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με την έκθεση. Η λευκή βίβλος συνέδεσε επίσης τους εγχώριους κλιματικούς στόχους του Πεκίνου με τη διπλωματία του, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία Belt and Road έχει μετατοπιστεί προς πράσινες προτεραιότητες, με έργα καθαρής ενέργειας και υποδομών σε περισσότερες από 100 χώρες εταίρους.
Επαναβεβαιώνοντας την αρχή των «κοινών αλλά διαφοροποιημένων ευθυνών», η λευκή βίβλος παρουσίασε την Κίνα ως μια αναπτυσσόμενη χώρα που ενεργεί εντός των δυνατοτήτων της, ενώ επιδιώκει φιλόδοξους κλιματικούς στόχους. Ανέφερε ότι το Πεκίνο επιδιώκει να οικοδομήσει «ένα δίκαιο και ορθολογικό παγκόσμιο σύστημα διακυβέρνησης του κλίματος για αμοιβαία οφέλη μέσω της συνεργασίας» και έχει επιδείξει «τη μέγιστη δυνατή φιλοδοξία» στο εθνικό της σχέδιο για το κλίμα.
Για τους Βραζιλιάνους αξιωματούχους, αυτό το επιχείρημα θα μπορούσε να ήταν τεχνικά βάσιμο, αλλά πολιτικά άβολο. Ως οικοδεσπότης της Cop30, η Βραζιλία είχε επενδύσει σημαντικό διπλωματικό κεφάλαιο στην καθιέρωση του TFFF ως ζωτικού μέρους της κληρονομιάς της συνόδου. Η εξασφάλιση της συμμετοχής της Κίνας θα έδινε στο ταμείο όχι μόνο οικονομική ισχύ, αλλά και συμβολικό βάρος, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ των αναπτυσσόμενων οικονομιών και των εδραιωμένων δυνάμεων.
Ωστόσο, δεν έχουν χαθεί όλα. Μια πηγή ανέφερε ότι ο Πρόεδρος Luiz Inacio Lula da Silva σχεδιάζει να ζητήσει απευθείας οικονομική υποστήριξη από τον Xi Jinping κατά τη σύνοδο κορυφής της G20 στη Νότια Αφρική αργότερα αυτόν τον μήνα. Ο Lula ήλπιζε να προχωρήσει τη συζήτηση πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις υποστήριξης και να εξασφαλίσει μια συγκεκριμένη επένδυση, δήλωσε ένας βοηθός. Το ίδιο αίτημα, σύμφωνα με τον βοηθό, είχε ήδη τεθεί όταν συναντήθηκε με τον Ding Xuexiang την Τετάρτη στο Belém.
