Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποκάλυψε μια πρωτοβουλία εξαγωγών Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) με στόχο να εδραιώσει την αμερικανική τεχνολογική υπεροχή και ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στον τομέα. Ο Λευκός Οίκος προσκαλεί αμερικανικές εταιρείες να δημιουργήσουν «προκαθορισμένες» κοινοπραξίες, ώστε να προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης παγκοσμίως. Η Διεθνής Διεύθυνση Εμπορίου (ITA), αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ, ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι οι αιτήσεις θα γίνονται δεκτές έως τα τέλη Ιουνίου.
Οι συμμετέχοντες στις κοινοπραξίες δεν επιτρέπεται να προέρχονται ή να ελέγχονται από «χώρες ανησυχίας». Αν και ο όρος δεν ορίστηκε επακριβώς στην ανακοίνωση, προηγούμενα έγγραφα έχουν συμπεριλάβει σε αυτή την κατηγορία την Κίνα, τον μοναδικό ανταγωνιστή των Ηνωμένων Πολιτειών στην κούρσα για την κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Η πρωτοβουλία προβλέπει την προώθηση «πακέτων εξαγωγών» – που θα περιλαμβάνουν υλικό, ροές δεδομένων, θεμελιώδη μοντέλα, κυβερνοασφάλεια και εφαρμογές για συγκεκριμένους κλάδους – με την πλήρη διπλωματική και οικονομική υποστήριξη των ΗΠΑ.
«Προωθώντας ολοκληρωμένες αμερικανικές λύσεις, ενισχύουμε την οικονομική μας ασφάλεια και την εθνική μας ασφάλεια, βαθαίνουμε τους δεσμούς μας με συμμάχους και εταίρους, και διασφαλίζουμε ότι το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης θα ηγηθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Howard Lutnick.
Ένα έγγραφο 15 σελίδων της ITA, που προσκαλεί υποβολή προτάσεων, περιγράφει αυστηρές απαιτήσεις «εθνικού συμφέροντος», ορίζοντας ότι τα κύρια μέλη οποιασδήποτε κοινοπραξίας πρέπει να είναι εγγεγραμμένα στις ΗΠΑ και να μην υπόκεινται στον έλεγχο «χωρών ανησυχίας». Επιπλέον, οι συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων των υπεργολάβων και των τοπικών συνεργατών, δεν πρέπει να προέρχονται ή να ελέγχονται από τέτοιες χώρες. Το έγγραφο δεν κατονόμαζε ρητά αυτές τις χώρες, αλλά παρέπεμπε στον ορισμό του νόμου για την Εθνική Άμυνα του 2026, ο οποίος περιλάμβανε την Κίνα, την Κούβα, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα, τη Ρωσία και τη Βενεζουέλα. Από αυτές, μόνο η Κίνα θεωρείται κύριος ανταγωνιστής των ΗΠΑ στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η πρωτοβουλία θέτει επίσης ένα όριο 51% αμερικανικής ιδιοκτησίας για τα μοντέλα AI, ενώ απαγορεύει ρητά οποιονδήποτε έλεγχο από «χώρες ανησυχίας». Αυτό το όριο μπορεί να παρακαμφθεί για μοντέλα ανοιχτού κώδικα, εάν μια εξουσιοδοτημένη αμερικανική οντότητα αναλάβει την πλήρη ευθύνη για την ανάπτυξη, την ενσωμάτωση και τις λειτουργίες ασφαλείας του μοντέλου. Αυτό στοχεύει άμεσα σε υψηλής απόδοσης κινεζικά μοντέλα, όπως το DeepSeek, αποτρέποντας την ενσωμάτωσή τους σε διεθνή έργα που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, ακόμη και αν χρησιμοποιούνται ευρέως παγκοσμίως.
Θα δοθεί προτεραιότητα σε προτάσεις που απευθύνονται σε αγορές όπου η αμερικανική συμμετοχή μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την απόφαση ενός αγοραστή, όταν επιλέγει ανάμεσα σε αμερικανική τεχνολογία και εναλλακτικές που προέρχονται από «χώρα ανησυχίας», αναφέρεται στο έγγραφο. Η εκτελεστική εντολή στην οποία βασίζεται η πρωτοβουλία εξαγωγών καθοδηγούσε το υπουργείο να «μειώσει τη διεθνή εξάρτηση από τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης που αναπτύσσονται από τους αντιπάλους μας».
Ο Pan Helin, μέλος επιτροπής εμπειρογνωμόνων στο Υπουργείο Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Πληροφοριών της Κίνας, δήλωσε ότι εάν υλοποιηθεί, η αμερικανική πρωτοβουλία θα επιταχύνει τη διάσπαση του παγκόσμιου τοπίου της Τεχνητής Νοημοσύνης σε δύο ξεχωριστά οικοσυστήματα, ένα κινεζόφωνο και ένα αγγλόφωνο. Θα ανάγκαζε άλλες χώρες σε μια στρατηγική δυαδική επιλογή μεταξύ τεχνολογικών στοιχείων Τεχνητής Νοημοσύνης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ή της Κίνας, είπε.
Τα τελευταία χρόνια, οι αμερικανικοί έλεγχοι εξαγωγών στην Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν αναδειχθεί στο επίκεντρο της τεχνολογικής αντιπαλότητας μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου. Εν μέσω κλιμακούμενης πίεσης, ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο στο Journal of International Economic Cooperation – μια έκδοση υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εμπορίου της Κίνας – προέτρεπε τις κινεζικές εταιρείες να αναπροσαρμόσουν τις στρατηγικές τους για «go global». Τόνισε τη σημασία της αύξησης των επενδύσεων σε αγορές που δεν είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ, προκειμένου να μετριαστούν οι επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων της Ουάσινγκτον.
Η έκθεση AI Index Report 2025, που κυκλοφόρησε από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ τον Απρίλιο του περασμένου έτους, έδειξε ότι η Κίνα κατατάσσεται σταθερά δεύτερη μετά τις ΗΠΑ όσον αφορά τις επενδύσεις, την καινοτομία και την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
