Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων, καθώς η ένταση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ δοκιμάζει τα όρια του μπλοκ. Παρά τις προσδοκίες για μια αποφασιστική παρέμβαση, ο Οργανισμός επιλέγει τη διπλωματική οδό, αποφεύγοντας τον ρόλο μιας στρατιωτικής συμμαχίας. Η στρατηγική αυτή δεν οφείλεται σε αναποτελεσματικότητα, αλλά στο ίδιο το καταστατικό του, το οποίο δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας των κρατών-μελών.
Μετά την επίσημη είσοδο του Ιράν στον SCO τον Ιούλιο του 2023, η χώρα είδε τον οργανισμό ως μέσο για να σπάσει τη διπλωματική της απομόνωση. Ωστόσο, η σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ περιπλέκει τα πράγματα. Μετά από στοχευμένα πλήγματα των ΗΠΑ, η Τεχεράνη απάντησε με πυραυλική επίθεση σε αμερικανική βάση στο Κουβέιτ, ενώ οι διαπραγματεύσεις για εκεπυρή, με διαμεσολαβητή το Πακιστάν, παραμένουν εύθραυστες.
Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας —Καζακστάν, Κιργιζία, Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν— που απέκτησαν την ανεξαρτησία τους πριν από λιγότερο από 40 χρόνια, παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικές απέναντι σε υπερεθνικές αρχές που θυμίζουν το συγκεντρωτικό μοντέλο της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Wilder Alejandro Sanchez, πρόεδρος της εταιρείας συμβούλων Second Floor Strategies, επισημαίνει πως αυτά τα κράτη δεν επιθυμούν να εμπλακούν σε στρατιωτικές συμμαχίες που θα τα ανάγκαζαν να εισέλθουν σε πόλεμο, επιλέγοντας αντίθετα το μοντέλο της πολυμέρειας.
Ενόψει της συνόδου κορυφής στο Μπισκέκ, πρωτεύουσα της Κιργιζίας, τον Αύγουστο, ο οργανισμός εστιάζει περισσότερο στη σύνδεση των υποδομών και στη δημιουργία ενός ανεξάρτητου χρηματοοικονομικού μηχανισμού, παρά σε στρατιωτικές δεσμεύσεις. Όπως εξηγεί ο Zeno Leoni από το King’s College London, ο κόσμος στρέφεται πλέον προς εταιρικές σχέσεις παρά προς άκαμπτες δομές συμμαχιών, επιτρέποντας σε χώρες της Ασίας να διατηρούν μια στάση πολλαπλής ευθυγράμμισης.
