Ο Λίβανος στοχεύει στην εξασφάλιση ενός δανείου ύψους 3 έως 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για την αντιμετώπιση ενός δημοσιονομικού ελλείμματος που εκτιμάται στα 80 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Ναουάφ Σαλάμ, δήλωσε ότι η Βηρυτός είναι ανοιχτή στη συμβολή του ΔΝΤ στο πλαίσιο ενός νομοσχεδίου που αποσκοπεί στην άρση του ελλείμματος, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την άντληση κεφαλαίων που είναι επιτακτικά αναγκαία εν μέσω της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης.
Υπενθυμίζεται ότι ο Λίβανος είχε υπογράψει συμφωνία σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων με το ΔΝΤ το 2022, ενώ οι διαπραγματεύσεις με τον διεθνή χρηματοπιστωτικό οργανισμό, με έδρα την Ουάσινγκτον, έχουν επαναληφθεί επί διακυβέρνησης Σαλάμ, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του μετά την εκλογή του Ζοζέφ Αούν ως προέδρου της Δημοκρατίας περίπου πριν από ένα χρόνο.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του νόμου, το οποίο αναμένεται να υποβληθεί από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας στην κυβέρνηση πριν από το τέλος του έτους, προβλέπεται η κατανομή ζημιών ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ του κράτους, της κεντρικής τράπεζας, των εμπορικών τραπεζών και των καταθετών. Οι ζημίες αυτές προέκυψαν από μια σύνθετη σειρά από σχέδια υψηλών επιτοκίων, υπερβολικό δανεισμό και αθέτηση πληρωμής κρατικού χρέους.
Ο κ. Σαλάμ, σε συνέντευξή του στο Bloomberg, τόνισε τη σημασία του δανείου: “Εάν καταφέρουμε να λάβουμε 3 ή 4 δισεκατομμύρια δολάρια, δεν είναι αμελητέο ποσό – τα χρειαζόμαστε απεγνωσμένα. Και αν είσαι μέρος ενός προγράμματος με το ΔΝΤ, αυτό σημαίνει κάτι για τους επενδυτές, τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, ότι είσαι σε καλή θέση.”
Επεσήμανε επίσης ότι το νομοσχέδιο που επεξεργάζεται η Κεντρική Τράπεζα θα είναι “ανοιχτό σε τροποποιήσεις και αλλαγές, όχι μόνο για να ικανοποιήσει το ΔΝΤ. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να έχουν διαφορετικές απόψεις, αλλά η διαδικασία έχει ξεκινήσει.”
Το ΔΝΤ έχει ζητήσει από τον Λίβανο την εφαρμογή μιας σειράς μέτρων και νόμων πριν από την εκταμίευση των χρηματοδοτήσεων, συμπεριλαμβανομένης μιας διαδικασίας για την αναδιοργάνωση του τραπεζικού τομέα και ενός σχεδίου για την κάλυψη του ελλείμματος. Ο κ. Σαλάμ, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, ανέφερε ότι ο Λίβανος έχει ήδη θεσπίσει νόμους για την αύξηση της διαφάνειας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, για την αναδιάρθρωση των εγχώριων τραπεζών, καθώς και μια απόφαση για την ενίσχυση του δικαστικού συστήματος, χαρακτηρίζοντας τα ως σημαντικά βήματα προς την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Ο Λίβανος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σωρεία κρίσεων από το 2019, ξεκινώντας από την οικονομική κατάρρευση που προκάλεσε την υποτίμηση του εθνικού νομίσματος κατά σχεδόν 90% και οδήγησε σε απώλεια καταθέσεων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Υπό την δελεαστική προσφορά υψηλών επιτοκίων, οι εγχώριες τράπεζες επένδυσαν δισεκατομμύρια δολάρια στην κεντρική τράπεζα, η οποία τα χρησιμοποίησε για τη διατήρηση της σταθερότητας των δημόσιων οικονομικών. Ωστόσο, το σύστημα αυτό κατέρρευσε τελικά με τη διακοπή των ξένων εισροών και την αδυναμία της κυβέρνησης να αποπληρώσει το χρέος της.
Η αξία των ομολόγων με αθέτηση πληρωμής αυξήθηκε φέτος, με τους επενδυτές να ποντάρουν ότι η κυβέρνηση Σαλάμ θα προχωρήσει στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την ανάκαμψη της οικονομίας και την προετοιμασία για την αναδιάρθρωση του χρέους. Πέραν της πανδημίας COVID-19 και της τεράστιας έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού, οι χρηματοπιστωτικές πιέσεις οδήγησαν σε μείωση του ΑΕΠ του Λιβάνου κατά 25%, ενώ αυξήθηκαν τα ποσοστά φτώχειας και ανεργίας.
Το κράτος αθέτησε την αποπληρωμή διεθνών ομολόγων αξίας περίπου 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2020. Οι επόμενες κυβερνήσεις δυσκολεύτηκαν να περάσουν νομοθεσία για την κάλυψη του ελλείμματος, την ανάκαμψη του τραπεζικού τομέα και την έναρξη διαπραγματεύσεων με τους κατόχους ομολόγων. Μια ομάδα πιστωτών που κατέχουν λιβανέζικα ομόλογα σχηματίστηκε το 2020 για διαπραγματεύσεις αναδιάρθρωσης, συμπεριλαμβανομένων αρχικά των διαχειριστών περιουσιακών στοιχείων BlackRock και Amundi.
Η εξυπηρέτηση των ομολόγων έχει διακοπεί από το 2020, αλλά οι ελπίδες για ανάκτηση υψηλότερης αξίας από τις τρέχουσες τιμές ώθησαν τους πιστωτές να διατηρήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία.
Πριν από την εκλογή του προέδρου Αούν, οι διαπραγματεύσεις με το ΔΝΤ είχαν σκοντάψει λόγω της έλλειψης συμφωνίας μεταξύ πολιτικών και τραπεζιτών σχετικά με τη διαδικασία αποζημίωσης των καταθετών, με τους εγχώριους πιστωτές να επιμένουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών.
Ο κ. Σαλάμ δήλωσε: “Σας διαβεβαιώνω ότι τις επόμενες εβδομάδες, και ελπίζω ότι αυτό θα γίνει πριν από τα μέσα Δεκεμβρίου, αυτό το νομοσχέδιο θα βρίσκεται ενώπιον της κυβέρνησης. Αυτό από μόνο του είναι μια σημαντική ένδειξη ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση. Και αυτό είναι ένα από τα κύρια ζητήματα που απασχολούν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.”
