Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποκλείσουν τα στενά του Ορμούζ μπορεί να προσφέρει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι του Ιράν, ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η αυξημένη πίεση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την εκεχειρία και να βαθύνει την ενεργειακή κρίση.
Το US Central Command ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός των πλοίων που “εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές” θα τεθεί σε ισχύ τη Δευτέρα, κατά μήκος του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι δεν θα παρεμποδιστούν πλοία που διασχίζουν τα στενά του Ορμούζ προς και από μη ιρανικά λιμάνια, κάτι που αποτελεί μια υποχώρηση από την αρχική δήλωση του Προέδρου Donald Trump για πλήρη αποκλεισμό.
Το Ισλαμικό Επαναστατικό Σώμα Φρουρών του Ιράν προειδοποίησε τις ΗΠΑ ότι οποιαδήποτε προσπάθεια προσέγγισης από στρατιωτικό πλοίο στα στενά του Ορμούζ, υπό οποιοδήποτε πρόσχημα, θα θεωρηθεί παραβίαση της συμφωνίας εκεχειρίας και θα αντιμετωπιστεί με σφοδρή αντεπίθεση.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου εξαρτάται από τα στενά, τα οποία παραμένουν κλειστά για όλα τα πλοία εκτός από ελάχιστα από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με τον Yue Gang, συνταξιούχο συνταγματάρχη του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού και στρατιωτικό σχολιαστή, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τοποθετήσουν τα πολεμικά τους πλοία εκτός της εμβέλειας των ιρανικών πυραύλων κατά πλοίων, προκειμένου να παρεμποδίσουν πλοία που κατευθύνονται προς ιρανικά λιμάνια και να στοχεύσουν την οικονομική «γραμμή ζωής» της Τεχεράνης. “Τέτοιες παρεμβολές δεν απαιτούν άμεση προσέγγιση στα παράκτια λιμάνια. Αντίθετα, πλοία με οικονομικούς δεσμούς με το Ιράν μπορούν να αναχαιτιστούν και να κρατηθούν εντός ασφαλών ζωνών”, δήλωσε ο Yue.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν είχαν καταλήξει σε μια προσωρινή συμφωνία εκεχειρίας διάρκειας δύο εβδομάδων στις 7 Απριλίου. Ωστόσο, οι συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία λόγω βαθιών διαφωνιών σχετικά με τα στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτός ο τύπος αποκλεισμού και παρεμβολών είναι εφικτός, αλλά η έντονη πίεση που ασκείται στο Ιράν θα μπορούσε να το ωθήσει να εγκαταλείψει την εκεχειρία. Ο Song Zhongping, στρατιωτικός αναλυτής, τόνισε ότι η ικανότητα του αμερικανικού ναυτικού να παρεμποδίζει πλοία θα αυξήσει σημαντικά τη δυσκολία για το Ιράν να εξάγει ενέργεια. “Ωστόσο, οι ενέργειες αυτές μπορεί να αναγκάσουν το Ιράν να εξαπολύσει στρατιωτικό χτύπημα εναντίον των ΗΠΑ”, πρόσθεσε.
Το Ιράν μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει τον στόλο μικρών σκαφών των Επαναστατικών Φρουρών για να διεξάγει επιχειρήσεις “χτυπήματος και διαφυγής” σε μια προσπάθεια να σπάσει τον αμερικανικό αποκλεισμό, αλλά οι πιθανότητες επιτυχίας δεν είναι υψηλές, σύμφωνα με τον Collin Koh, ανώτερο ερευνητή στο S. Rajaratnam School of International Studies της Σιγκαπούρης. “Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον αποκλεισμό του αμερικανικού ναυτικού, και πιο πιθανό, τα πιο αποτελεσματικά ασύμμετρα όπλα που μπορεί να χρησιμοποιήσει το Ιράν, θα είναι το τεράστιο οπλοστάσιό του από drones, βαλλιστικούς και πυραύλους κρουζ”, δήλωσε ο Koh.
Ενώ οι ΗΠΑ πιθανόν να αντιμετωπίσουν διεθνή ανησυχία και αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου, ο Benjamin Blandin, ερευνητής στο Yokosuka Council on Asia-Pacific Studies, σημείωσε ότι “με τον αποκλεισμό των στενών, οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν τώρα τον ρόλο που είχε το Ιράν τον τελευταίο μήνα και θα κινδυνεύουν να γίνουν όλο και περισσότερο επικριτέες από περιφερειακές και υπερ-περιφερειακές δυνάμεις”.