Μετά από μία εβδομάδα κατά την οποία οι ελπίδες για κατάπαυση του πυρός είχαν τονώσει το επενδυτικό κλίμα στη Wall Street, ο πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν κινδυνεύει να κλιμακωθεί εκ νέου. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών ολοκληρώθηκαν χωρίς συμφωνία το Σαββατοκύριακο, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώνει την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού στη Στενή του Ορμούζ.
Η κίνηση αυτή στοχεύει τα ιρανικά φορτία πετρελαίου, τα οποία συνεχίζουν να ρέουν, ενώ η Τεχεράνη έχει περιορίσει τις προμήθειες από άλλες χώρες, κλείνοντας επιλεκτικά τη στενή με επιθέσεις drones και πυραύλων. Στο άκουσμα των εξελίξεων, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Dow Jones industrial average υποχώρησαν κατά 531 μονάδες, ή 1,10%, τα S&P 500 futures έχασαν 1,15% και τα Nasdaq futures 1,32%. Αντιθέτως, τα αμερικανικά συμβόλαια πετρελαίου WTI σημείωσαν άλμα 8,63% φτάνοντας τα 104,90 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent ενισχύθηκε κατά 8,04% στα 102,85 δολάρια. Ο χρυσός υποχώρησε 2,28% στα 4.678 δολάρια την ουγγιά. Το δολάριο ΗΠΑ κινήθηκε ανοδικά κατά 0,49% έναντι του ευρώ και 0,32% έναντι του γιεν, ενώ η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου παρέμεινε σταθερή στο 4,317%.
Μετά τον πρώτο ενάμιση μήνα του πολέμου, ο οποίος επικεντρώθηκε σε αεροπορικούς βομβαρδισμούς και πυραυλικές επιθέσεις, η επόμενη φάση αναμένεται να βασιστεί στις ναυτικές δυνάμεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν μία διττή στρατηγική, στοχεύοντας την κύρια οικονομική αρτηρία του Ιράν, καθώς και τον έλεγχό του στη Στενή του Ορμούζ. Το U.S. Central Command ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ τη Δευτέρα στις 10 π.μ. ET, διευκρινίζοντας ότι θα εφαρμόζεται επιλεκτικά, παρά την υπόσχεση του Τραμπ ότι η στενή θα είναι ανοιχτή για όλους ή για κανέναν.
“Ο αποκλεισμός θα επιβληθεί αμερόληπτα σε σκάφη όλων των εθνών που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν”, αναφέρει σχετική ανακοίνωση. “Οι δυνάμεις του CENTCOM δεν θα εμποδίσουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας για σκάφη που διέρχονται από τη Στενή του Ορμούζ με προορισμό ή προερχόμενα από μη ιρανικά λιμάνια.”
Η αποτροπή της παραγωγής εσόδων από πετρέλαιο για το Ιράν όχι μόνο θα συντρίψει την ήδη καταρρέουσα οικονομία του, αλλά και θα στερήσει οικονομικούς πόρους από το Ισλαμικό Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης. Εν τω μεταξύ, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ απέστειλε δύο αντιτορπιλικά μέσω της στενής το Σάββατο, ενόψει επιχειρήσεων καθαρισμού ναρκών. Το Central Command ανέφερε ότι “δημιουργείται ένα νέο πέρασμα” για την εμπορική ναυτιλία, ώστε να διασφαλιστεί η ελεύθερη ροή του εμπορίου.
Το IRGC αμφισβήτησε τα πολεμικά πλοία και τα προειδοποίησε να αποχωρήσουν. Αναφέρθηκε επίσης η εκτόξευση ενός drone προς τα πλοία, το οποίο καταστράφηκε. Την Κυριακή, το IRGC απείλησε με “ισχυρή και αποφασιστική απάντηση” σε οποιοδήποτε πολεμικό πλοίο πλησιάσει τη Στενή του Ορμούζ. Μέχρι το Σαββατοκύριακο, τα αμερικανικά πλοία απέφευγαν τη στενή, καθώς αξιωματούχοι του Ναυτικού την είχαν περιγράψει ως “kill box” γεμάτο απειλές, όπως αντιπλοϊκοί πύραυλοι, drones, ταχύπλοα και νάρκες.
Η αποτυχία επανεκκίνησης της κυκλοφορίας στη στενή έχει προκαλέσει εκρηκτική άνοδο των τιμών του πετρελαίου, και η ικανότητα της Τεχεράνης να αποτρέπει την κίνηση των δεξαμενόπλοιων έχει αναδειχθεί στην κύρια πηγή πίεσής της προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο, αν το Ναυτικό καταφέρει να δημιουργήσει μια εναλλακτική διαδρομή μέσω της στενής με διαχειρίσιμους κινδύνους από ιρανικές επιθέσεις, τότε το καθεστώς χάνει το πιο ισχυρό του όπλο. “Ένα από τα πράγματα που περίμεναν τα εμπορικά πλοία να δουν ήταν αν η στενή ήταν καθαρή, και η διέλευση δύο αντιτορπιλικών είναι πολύ σημαντική”, δήλωσε ο καθηγητής Salvatore Mercogliano του Campbell University, ειδικός σε στρατιωτική και ναυτική ιστορία, στο podcast του.
