Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε τον περασμένο μήνα, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών. Η ραγδαία άνοδος των τιμών του πετρελαίου, η οποία αποδίδεται στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, άρχισε να επηρεάζει την ευρύτερη οικονομία.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 3,3% τον Μάρτιο, σε σύγκριση με 2,4% τον Φεβρουάριο. Αυτή η αύξηση, αν και αναμενόμενη, σηματοδότησε τη μεγαλύτερη μηνιαία μεταβολή από το 2022, περίοδο κατά την οποία ο κόσμος αντιμετώπιζε το ενεργειακό σοκ της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η κύρια αιτία της αύξησης τον περασμένο μήνα ήταν η απότομη άνοδος των τιμών στα πρατήρια καυσίμων. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ λόγω του πολέμου προκάλεσε ραγδαία άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Ενδεικτικά, οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν κατά 21,2% από τον Φεβρουάριο έως τον Μάρτιο, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από το 1967. Οι τιμές του πετρελαίου θέρμανσης σημείωσαν άνοδο άνω του 30%, τη μεγαλύτερη από τον Φεβρουάριο του 2000.
Ο αντίκτυπος ήταν ιδιαίτερα αισθητός σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, όπου οι τιμές της βενζίνης ήταν ήδη υψηλότερες. Την Πέμπτη, το μέσο κόστος ενός γαλονιού βενζίνης στην Καλιφόρνια ήταν 5,93 δολάρια, ενώ ο εθνικός μέσος όρος ήταν 4,16 δολάρια, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτων. Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου συνέβαλε σχεδόν κατά τα τρία τέταρτα στην άνοδο του πληθωρισμού.
Παράλληλα, οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων και των ενδυμάτων αυξήθηκαν, αντανακλώντας τον συνδυασμό υψηλότερων τιμών ενέργειας και της παρατεταμένης επίδρασης των δασμών. Οι τιμές των τροφίμων παρέμειναν σταθερές, αλλά αναλυτές εκτιμούν ότι ενδέχεται να αυξηθούν τους επόμενους μήνες λόγω του αυξημένου κόστους μεταφοράς και λιπασμάτων.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμη θαλάσσια οδό για εμπορεύματα όπως φυσικό αέριο, λιπάσματα, αλουμίνιο, ήλιο και πετρέλαιο. Παρόλο που οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δίνουν ελπίδες για επανέναρξη της ναυσιπλοΐας, αναλυτές προειδοποιούν ότι η ομαλοποίηση των προμηθειών ενέργειας ενδέχεται να πάρει χρόνο. Οι τιμές του πετρελαίου, αν και υποχώρησαν από τα πρόσφατα υψηλά, παραμένουν περίπου 30% υψηλότερες από ό,τι πριν την κρίση.
Αυτή η κατάσταση επηρέασε αρνητικά τον δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, ο οποίος έφτασε σε ιστορικό χαμηλό. Καθώς εντείνεται η προεκλογική εκστρατεία για τις ενδιάμεσες εκλογές, οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εκφράζει την άποψη ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας θα είναι βραχύβια, απορρίπτοντας τις ανησυχίες για την ευρύτερη οικονομία.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι, τόνισε τη μείωση των τιμών συνταγογραφούμενων φαρμάκων και βασικών προϊόντων όπως τα αυγά, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική οικονομία παραμένει σε σταθερή πορεία χάρη στις πολιτικές της κυβέρνησης.
Ορισμένοι αναλυτές εξέφρασαν ικανοποίηση για το γεγονός ότι ο βασικός πληθωρισμός (που εξαιρεί τρόφιμα και ενέργεια) ήταν ελαφρώς χαμηλότερος από το αναμενόμενο, στο 2,6%. Ωστόσο, η κατάσταση διαψεύδει τις ελπίδες της Wall Street για μείωση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ φέτος. “Η ελπίδα είναι ότι πρόκειται για φαινόμενο παροδικό, αλλά οι αξιωματούχοι της Fed θα το σκεφτούν δύο φορές πριν δηλώσουν δημοσίως ότι αναμένουν ο πληθωρισμός να είναι παροδικός”, δήλωσε ο οικονομολόγος Ατακάν Μπακισκάν.
