Η φετινή ελαιοκομική περίοδος στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη χαρακτηρίζεται από πρωτοφανείς δυσκολίες, με πολλούς αγρότες να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την ελαιοσυλλογή λόγω των περιορισμών και των επιθέσεων από Ισραηλινούς εποίκους. Οικογένειες που παραδοσιακά βασίζονταν στην ελαιοκαλλιέργεια για την επιβίωσή τους, βλέπουν τους καρπούς των προσπαθειών τους να χάνονται, με σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.
Στο χωριό Deir Ammar, η οικογένεια Othman, όπως και πολλοί άλλοι, αντιμετωπίζει την αδυναμία να προσεγγίσει τα ελαιοπερίβολα που καλλιεργεί για γενιές. Οι συνεχείς στρατιωτικές διαταγές για κλειστές ζώνες και οι απειλές από ένοπλους εποίκους καθιστούν αδύνατη την πρόσβαση, με αποτέλεσμα οι ελιές να παραμένουν στα δέντρα, αθέριστες. Ο Yousef Dar al-Musa, 67 ετών, περιγράφει με οργή τις επιθέσεις που υπέστη από εποίκους καθώς προσπαθούσε να φτάσει στα χωράφια του, όπου καλλιεργεί, μεταξύ άλλων, ελιές, καρπός που αποτελεί την κύρια πηγή εισοδήματος της οικογένειάς του. “Η γη είναι η ζωή μας”, δηλώνει, “Χωρίς τη σοδειά, θα πεθάνω”.
Η αφαίρεση της γης από το Deir Ammar για την κατασκευή παράνομων ισραηλινών οικισμών, όπως ο Neria, έχει επιπτώσεις εδώ και δεκαετίες. Πολλοί κάτοικοι, όπως ο Izzat Othman, βλέπουν τα χωράφια τους να αφαιρούνται και τα δέντρα τους να κατεδαφίζονται. Η εκτιμώμενη έκταση που έχουν διεκδικήσει οι έποικοι γύρω από το χωριό ανέρχεται σε 7.000 dunams, με την υποστήριξη του ισραηλινού στρατού.
Πέρυσι, η ακύρωση των αδειών εργασίας για τους Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης, στο πλαίσιο του πολέμου στη Γάζα, άφησε πολλούς χωρίς άλλη επιλογή παρά να στραφούν αποκλειστικά στη γεωργία. Ωστόσο, οι περιορισμοί στην πρόσβαση στα χωράφια αυξήθηκαν, με αποτέλεσμα φέτος, περίπου το 80% των ελαιοδέντρων γύρω από το Deir Ammar να έχουν μείνει αθέριστα. Το ελαιοτριβείο του χωριού, που συνήθως λειτουργεί ασταμάτητα την περίοδο της σοδειάς, φέτος ήταν σχεδόν άδειο, παράγοντας μόνο 30 δοχεία αντί των συνηθισμένων 1.000 έως 2.000.
Σύμφωνα με την Al Jazeera, το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ τεκμηρίωσε 167 επιθέσεις εποίκων σχετιζόμενες με την ελαιοσυλλογή μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 10 Νοεμβρίου, με αυξανόμενο αριθμό κοινοτήτων που επηρεάζονται, λόγω της επέκτασης των οικισμών. Οι επιθέσεις, οι απειλές και η καταστροφή περιουσιών είναι καθημερινότητα για πολλούς, ενώ η συνεργασία μεταξύ εποίκων και στρατού θεωρείται προφανής.
Η ευρεία χρήση των διαταγών για “κλειστές στρατιωτικές ζώνες” από τον ισραηλινό στρατό, φέτος, αποτελεί ένα νέο, ανησυχητικό φαινόμενο. Περίπου 25.000 dunams ελαιώνων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη έχουν ανακηρυχθεί κλειστές στρατιωτικές ζώνες. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προσφεύγουν στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, κατηγορώντας τον στρατό για κατάχρηση αυτών των διαταγών.
Στην περιοχή Burin, περίπου 66 χλμ. βορειοανατολικά του Deir Ammar, η κατάσταση είναι παρόμοια. Περίπου οι μισοί ελαιώνες είναι απρόσιτοι, και οι κάτοικοι, όπως ο Ghassan Najjar, βλέπουν τα δέντρα τους να παραμελούνται, κάτι που μακροπρόθεσμα οδηγεί στην εγκατάλειψη της γης. Η οικογένεια Castro, αν και κατάφερε να συλλέξει κάποια ελιά, είδε την παραγωγή της να μειώνεται δραματικά.
Η φετινή σοδειά, ήδη αναμενόμενη ως κακή λόγω περιορισμένης βροχόπτωσης, επιδεινώθηκε από τους στρατιωτικούς περιορισμούς και τις επιθέσεις. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για παραγωγή μόλις 7.000-8.000 τόνων ελαιολάδου, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της περσινής παραγωγής. Οι τιμές του ελαιολάδου έχουν εκτοξευθεί, πλήττοντας την καθημερινότητα των Παλαιστινίων, για τους οποίους το ελαιόλαδο αποτελεί βασικό διατροφικό στοιχείο και σύμβολο ταυτότητας.
Η αδυναμία προσέγγισης των ελαιοπερίβολων και η απουσία συλλογικής εργασίας κατά την περίοδο της ελαιοσυλλογής, που αποτελεί πυλώνα κοινωνικής συνοχής, απειλούν τον ιστό της παλαιστινιακής κοινωνίας. Η απώλεια της γης και της ελαιοκαλλιέργειας, που πλέον φαντάζει μακρινή, αφήνει τους Παλαιστίνιους με ένα αίσθημα κενού και θλίψης, καθώς η ζωή τους, στενά συνδεδεμένη με τη γη, χάνει το νόημά της.
