Η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ των ανεπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων χωρών, σύμφωνα με μια νέα, ανησυχητική έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Η έκθεση, που τιτλοφορείται “Η Επόμενη Μεγάλη Απόκλιση” και δημοσιεύθηκε από το περιφερειακό γραφείο του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) για την Ασία και τον Ειρηνικό, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια πιθανή “μεγάλη απόκλιση” παγκοσμίως, με τις πλούσιες χώρες να αποκομίζουν τα οφέλη της τεχνολογίας και τις φτωχότερες να μένουν πίσω, ανατρέποντας δεκαετίες προσπαθειών για μείωση των παγκόσμιων ανισοτήτων.
“Πιστεύουμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη σηματοδοτεί μια νέα εποχή αυξανόμενων ανισοτήτων μεταξύ των χωρών, μετά από χρόνια σύγκλισης τα τελευταία 50 χρόνια”, δήλωσε ο Φίλιπ Σέλεκενς, επικεφαλής οικονομολόγος του γραφείου, σε ενημέρωση στη Γενεύη, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Reuters. Η έκθεση υποστηρίζει ότι η ΤΝ, όπως και η Βιομηχανική Επανάσταση στο παρελθόν, έχει τη δυνατότητα να ξεκλειδώσει πρωτοφανείς ευκαιρίες ή να βαθαύνει τις υφιστάμενες διαιρέσεις, σε ένα παγκόσμιο τοπίο που χαρακτηρίζεται από τεράστια χάσματα σε πλούτο, δεξιότητες και ψηφιακή πρόσβαση.
Ο Σέλεκενς τόνισε ότι ακόμη και οι πλουσιότερες χώρες θα υποφέρουν αν οι φτωχότερες χώρες μείνουν πίσω από την επανάσταση της ΤΝ. “Εάν η ανισότητα συνεχίσει να αυξάνεται, οι επιπτώσεις της από άποψη της ατζέντας ασφάλειας, από άποψη μη καταγεγραμμένων μορφών μετανάστευσης, θα γίνουν επίσης πιο τρομακτικές”, εξέφρασε την ανησυχία του.
Η έκθεση εστιάζει στις προκλήσεις και τις ευκαιρίες στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού, αλλά οι συντάκτες της επεσήμαναν ότι οι συστάσεις θα πρέπει να έχουν παγκόσμια απήχηση. Η περιοχή, όπου ζει πάνω από το 55% του παγκόσμιου πληθυσμού, βρίσκεται στο επίκεντρο της τεχνολογικής αλλαγής, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το ήμισυ των παγκόσμιων χρηστών ΤΝ. Η τεχνολογία, σύμφωνα με την έκθεση, ήδη προσφέρει οφέλη, όπως η βελτίωση της διδασκαλίας σε απομακρυσμένα σχολεία, η επιτάχυνση της ανίχνευσης ασθενειών, η διεύρυνση της πρόσβασης σε πιστώσεις για μικρές επιχειρήσεις και η ενίσχυση της αντίδρασης σε καταστροφές. Εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αυξήσει την ετήσια ανάπτυξη του ΑΕΠ κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες στην περιοχή, με τις οικονομίες της ASEAN να αναμένεται να κερδίσουν σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο δολάρια επιπλέον ΑΕΠ την επόμενη δεκαετία.

Ωστόσο, η τεχνολογία ΤΝ έχει επίσης τη δυνατότητα να διανείμει τα οφέλη άνισα, εδραιώνοντας το χάσμα μεταξύ των έχοντων και των μη εχόντων. Ενώ τα πρώτα μερίσματα πηγαίνουν σε προηγμένες οικονομίες όπως η Σιγκαπούρη, η Ιαπωνία και η Κίνα, χώρες με αδύναμη συνδεσιμότητα, αναξιόπιστο ηλεκτρικό ρεύμα και περιορισμένες δεξιότητες στην τεχνολογία χάνουν την ευκαιρία. Παράλληλα, εκατομμύρια θέσεις εργασίας, ιδιαίτερα εκείνες που κατέχονται από γυναίκες και νέους, αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο αυτοματοποίησης χωρίς παρεμβάσεις πολιτικής. “Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα πού θα μας οδηγήσει η ΤΝ στο μέλλον, ούτε μπορούμε να φανταστούμε πλήρως τι μπορεί να βοηθήσει να δημιουργήσει ή να καταστρέψει”, αναφέρει η έκθεση. “Τελικά, δεν θα πρέπει να είναι οι μηχανές, αλλά οι άνθρωποι του κόσμου που επιλέγουν ποιες τεχνολογίες θα θέσουν ως προτεραιότητα και πώς θα τις εκμεταλλευτούν καλύτερα”, προσθέτει το UNDP.