Η παραδοσιακή πορεία ανέλιξης στην καριέρα, γνωστή ως “εταιρική κλίμακα”, ενδέχεται να βρίσκεται στο τέλος της. Για δεκαετίες, οι καριέρες των λευκών κολάρων ακολουθούσαν ένα προβλέψιμο μοτίβο: απόκτηση πτυχίου, εύρεση εργασίας και σταδιακή ανέλιξη. Ωστόσο, η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) αρχίζει να ανατρέπει αυτή τη λογική και να επαναπροσδιορίζει την εργασιακή πραγματικότητα.
Ο Aneesh Raman, επικεφαλής του τμήματος οικονομικών ευκαιριών της LinkedIn, εξήγησε σε πρόσφατη συνέντευξη ότι η τεχνολογία, αντί να αντικαθιστά ολόκληρες θέσεις εργασίας, τις διασπά σε επιμέρους εργασίες. Κάποιες αυτοματοποιούνται, άλλες τροποποιούνται, αναγκάζοντας τους εργαζομένους να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο χτίζουν την καριέρα τους. «Σε αντίθεση με άλλες στιγμές αναταραχής, αυτό δεν έρχεται από τα πάνω προς τα κάτω. Δεν προέρχεται από τα συστήματα. Οι εργαζόμενοι θα σκαρφαλώνουν έναν τοίχο, όχι μια σκάλα», τόνισε ο Raman.
Ο «τοίχος σκαρφαλώματος» είναι ένα μοντέλο όπου οι καριέρες δεν είναι πλέον γραμμικές ή προβλέψιμες, αλλά κινούνται σε πολλαπλές κατευθύνσεις, ανάλογα με τις δεξιότητες και τις επιλογές του ατόμου. «Όταν σκαρφαλώνεις, μερικές φορές κινείσαι πλάγια», ανέφερε ο Raman. «Δεν είναι απλώς «πήγαινε στο επόμενο βήμα μπροστά σου και πάνω από εσένα».
Ο Raman αναφέρθηκε στη δική του πορεία, από ανταποκριτής του CNN στη Μέση Ανατολή, σε αμισθός ασκούμενος στην προεκλογική εκστρατεία του Barack Obama το 2008, μια κίνηση που περιέγραψε ως «μία από τις πιο ριψοκίνδυνες», μέχρι τη θέση του στη LinkedIn που, όπως είπε, δεν υπήρχε λίγα χρόνια νωρίτερα. Αυτή η μετάβαση σε μη γραμμικές καριέρες, πρόσθεσε, μπορεί να δημιουργήσει ανασφάλεια και άγχος, καθώς οι κανόνες αλλάζουν. Ωστόσο, προσφέρει στους εργαζομένους μεγαλύτερο έλεγχο. «Στον τοίχο, έχετε πολύ περισσότερο έλεγχο στην καριέρα σας», τόνισε, επισημαίνοντας ότι οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργήσουν διαδρομές γύρω από τις «μοναδικές ικανότητες και περιέργειές τους».
Τα σχόλια αυτά έρχονται σε μια περίοδο όπου ειδικοί στην τεχνολογία και ερευνητές AI διχάζονται σχετικά με τον αντίκτυπο της AI στις θέσεις εργασίας, ακόμη και όταν εταιρείες συνδέουν απολύσεις με την τεχνολογία. Κάποιοι, όπως ο Geoffrey Hinton, γνωστός ως «νονός της AI», έχουν προειδοποιήσει για σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας, ενώ άλλοι βλέπουν ευκαιρίες, όπως ο CEO της Perplexity, Aravind Srinivas, ο οποίος υποστηρίζει ότι οι περικοπές θέσεων εργασίας μπορούν να δημιουργήσουν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Ξεχάστε το πενταετές πλάνο: Στην πράξη, η μετατόπιση προς τον «τοίχο σκαρφαλώματος» σημαίνει τη διάσπαση της δουλειάς σας σε εργασίες και την επανεξέταση του τρόπου χρήσης της AI σε καθεμία από αυτές. «Τι μπορώ να δώσω στην AI;» αναρωτήθηκε ο Raman. «Ποια είναι η γρήγορη περίληψη ή η πρώτη δημιουργία προσχεδίου που μπορεί να κάνει [η AI];» Ταυτόχρονα, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία για να «κάνουν κάτι διαφορετικό» και να αναλαμβάνουν την «αγγαροδουλειά», απελευθερώνοντας περισσότερο χρόνο για συνεργασία με ομάδες, στενότερη επικοινωνία με πελάτες ή προώθηση νέων ιδεών σε συναντήσεις. «Κανείς δεν θα χτυπήσει την πόρτα σας και θα πει: «Έχουμε καταλάβει ποια είναι η δουλειά σας στην εποχή της AI»», προειδοποίησε ο Raman. «Θα πρέπει να το ανακαλύψετε μόνοι σας.»
Δεδομένα της LinkedIn από τον Ιανουάριο δείχνουν ότι έως το 2030, το 70% των δεξιοτήτων που χρησιμοποιούνται στις περισσότερες θέσεις εργασίας θα αλλάξει, κυρίως λόγω της AI. Αντί, λοιπόν, να σχεδιάζετε πέντε ή δέκα χρόνια μπροστά, ο Raman συμβουλεύει να εστιάσετε στην προσαρμογή σε πραγματικό χρόνο. «Μην ανησυχείτε για την επίλυση του προβλήματος των 10 ετών, γιατί αυτό δεν είναι καν εφικτό», είπε. «Απλά ανησυχήστε για τη μετατροπή του σημερινού σας εαυτού εαυτού στον αυριανό σας εαυτό.»
Ο CEO της LinkedIn, Ryan Roslansky, επανέλαβε αυτή την άποψη. Σε ομιλία του στο podcast «Tools and Weapons» της Microsoft, δήλωσε ότι «δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως μια γραμμική επαγγελματική πορεία» και προέτρεψε τους εργαζομένους να εστιάσουν λιγότερο στους τίτλους και περισσότερο στην εξέλιξη των δεξιοτήτων. «Τι σκεφτόμουν ότι δεν μπορούσα να κάνω, που τώρα, αν αγκαλιάσω πραγματικά την AI, μπορώ να κάνω περισσότερο;» διερωτήθηκε. «Είναι μια επανατοποθέτηση αυτού που ιστορικά θεωρούσαμε ότι σήμαινε η επαγγελματική εξέλιξη, ή από τι αποτελούνταν μια καριέρα.»