Η Κούβα βιώνει μία από τις σφοδρότερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, αντιμετωπίζοντας εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, ελλείψεις καυσίμων και αυξανόμενη πολιτική αβεβαιότητα. Η κατάσταση αυτή εντείνεται από την αυξανόμενη πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών προς την κομμουνιστική κυβέρνηση της Αβάνας, με τον Αμερικανό πρόεδρο Donald Trump να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, κάτι που εγείρει ερωτήματα για το μέλλον της ηγεσίας στο νησί.
Σχεδόν κάθε πτυχή της κουβανικής κοινωνίας βρίσκεται υπό πίεση, εξαιτίας ενός de facto αμερικανικού εμπάργκο πετρελαίου. Η χώρα εξαρτάται από εισαγόμενο πετρέλαιο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών. Ωστόσο, οι αποστολές καυσίμων έχουν σχεδόν διακοπεί από τον Ιανουάριο, με εξαίρεση ένα ρωσικό πλοίο που έφτασε πρόσφατα στην Αβάνα, μεταφέροντας 730.000 βαρέλια πετρελαίου. Παρά την άφιξη αυτή, παραμένει αβέβαιο κατά πόσον θα καλύψει τις ανάγκες της χώρας. Η εξάντληση του ενεργειακού εφοδιασμού έχει ωθήσει την ήδη εύθραυστη υποδομή της χώρας στα όριά της. Τον Μάρτιο, η Κούβα κατέγραψε δύο πανεθνικές διακοπές ρεύματος, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη ζωή των σχεδόν 10 εκατομμυρίων κατοίκων. Οι ελλείψεις καυσίμων επιδρούν αρνητικά στα συστήματα ύδρευσης και στην διανομή τροφίμων, ενώ τα απορριμματοφόρα αυτοκίνητα δεν μπορούν να λειτουργήσουν, τα νοσοκομεία περιορίζουν τις χειρουργικές επεμβάσεις και οι δημόσιες συγκοινωνίες έχουν μειωθεί δραστικά.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει προειδοποιήσει για πιθανή ανθρωπιστική «κατάρρευση» στην Κούβα. Οι δημοσιογράφοι επισημαίνουν το ανθρώπινο κόστος των σκληρών οικονομικών κυρώσεων, αναφέροντας μελέτες που συνδέουν τις κυρώσεις με αυξημένη θνησιμότητα, ιδίως σε ευάλωτες ομάδες όπως τα παιδιά. Τα βρεφικά ποσοστά θνησιμότητας σημειώνουν άνοδο, καθώς οι γιατροί και το νοσηλευτικό προσωπικό δυσκολεύονται να φτάσουν στις εργασίες τους, ενώ οι ελλείψεις σε βασικά υλικά, όπως οι βιταμίνες εγκυμοσύνης και το γάλα, επιδεινώνουν την κατάσταση.
Οι τρέχουσες εντάσεις με τις ΗΠΑ χρονολογούνται από τον Ψυχρό Πόλεμο. Η κυβέρνηση Trump έχει εντείνει τις οικονομικές περιοριστικές πολιτικές, χαρακτηρίζοντας την Κούβα «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή» για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Η τρέχουσα ενεργειακή πολιορκία αποτελεί μέρος αυτής της στρατηγικής, με στόχο την αποβιομηχάνιση της Κούβας και την προσβολή όλης της υποδομής από την οποία εξαρτάται η ζωή.
Παρόλο που ο Miguel Diaz-Canel είναι ο πρόεδρος της Κούβας, η εξουσία δεν περιορίζεται στην προεδρία. Η Κούβα είναι μονοκομματικό κράτος, με το Κομμουνιστικό Κόμμα να αποτελεί την «ηγέτιδα δύναμη του κράτους και της κοινωνίας». Ενώ ο Diaz-Canel είναι ο Γενικός Γραμματέας του κόμματος, αναλυτές υποστηρίζουν ότι η πραγματική εξουσία βρίσκεται στα χέρια της οικογένειας του Fidel Castro, ιδίως του αδελφού του, πρώην προέδρου Raul Castro, και της στρατιωτικής κοινοπραξίας GAESA.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αντικατάσταση του προέδρου είναι εφικτή, με πιθανούς διαδόχους να είναι δύο ξαδέλφια από την οικογένεια Castro, ο Oscar Perez-Oliva Fraga και ο Raul Guillermo Rodriguez Castro, καθώς και ο Roberto Morales Ojeda, που εκπροσωπεί την «θεσμική εφεδρεία» του κόμματος. Ωστόσο, η τρέχουσα κρίση, που προκλήθηκε από εξωτερική δύναμη, ανατρέπει τις συμβατικές διαδικασίες.
Η Κούβα εισέρχεται σε μια περίοδο αβεβαιότητας, με οικονομική κατάρρευση, διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον και εσωτερικές συγκρούσεις εξουσίας. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις, ενώ η κουβανική ηγεσία προσπαθεί να διατηρήσει την εξουσία της. Η πιθανότητα στρατιωτικής επέμβασης από τις ΗΠΑ, αν και όχι άμεση, παραμένει ανοιχτή, ειδικά μετά την ολοκλήρωση της σύγκρουσης με το Ιράν. Ωστόσο, πολλοί πιστεύουν ότι η διαπραγμάτευση και η χαλάρωση του αμερικανικού εμπάργκο θα μπορούσαν να αποτελέσουν ισχυρότερα κίνητρα για μεταρρυθμίσεις, αντί για την επιβολή τελεσιγράφων.
