Η ζωή του Ρότζερ Κέισμεντ είναι μια ιστορία που αψηφά την κατηγοριοποίηση. Ήταν ένας αυτοκρατορικός διοικητής που αποκάλυψε αυτοκρατορικές θηριωδίες, ένας διπλωμάτης του Ηνωμένου Βασιλείου που ζήτησε γερμανική βοήθεια για τον αγώνα της Ιρλανδίας για την ελευθερία. Ήταν ένας άνθρωπος που ζούσε τον κρυφό του έρωτα, αφήνοντας λεπτομερείς καταγραφές των σεξουαλικών του περιπετειών, και ένας ιππότης του βασιλείου που καταδικάστηκε για συνωμοσία εναντίον του στέμματος. Ο Τ.Ε. Λώρενς, ο «της Αραβίας», ο οποίος δεν ήταν ξένος στην υποκρισία του βρετανικού ιμπεριαλισμού και στις δυσκολίες της παράνομης σεξουαλικότητας, αποκάλεσε τον Κέισμεντ «σπασμένο αρχάγγελο». Ο Ρόρι Κάρολ, ο ανταποκριτής των Guardian στην Ιρλανδία, διατηρεί αυτήν την ποιητική ματιά σε αυτήν τη βαθιά ερευνημένη και συναρπαστική αφήγηση του ρόλου του Κέισμεντ στη δημιουργία του ιρλανδικού κράτους.
Το μεγαλύτερο μέρος της δράσης στο έργο “A Rebel and a Traitor” εκτυλίσσεται μεταξύ 1914 και 1916. Στην αρχή αυτής της περιόδου, ο Κέισμεντ – που ακόμα τον σέβονταν στο Λονδίνο ως πρόσφατα αποσυρθείς πρόξενος της βρετανικής διπλωματικής υπηρεσίας – καταθέτει σε μια βασιλική επιτροπή το 1914 για τη ρύθμιση της υπηρεσίας στο εξωτερικό. Μέχρι το τέλος, αναμένει την εκτέλεσή του για εσχάτη προδοσία στη φυλακή Pentonville. Ενδιάμεσα, ο πρώην διπλωμάτης ταξίδεψε στις ΗΠΑ για να συγκεντρώσει υποστήριξη για την ιρλανδική υπόθεση, στη Γερμανία για να συγκροτήσει στρατό για να πολεμήσει τους Βρετανούς, στην Ιρλανδία την παραμονή της Εξέγερσης του Πάσχα, και στη συνέχεια πίσω στο Λονδίνο, αυτή τη φορά ως αιχμάλωτος.
Ο Κέισμεντ κληρονόμησε, σύμφωνα με τα λόγια του Κάρολ, μια «ραγισμένη ταυτότητα» ως παιδί ενός προτεστάντη πατέρα και μιας καθολικής μητέρας, οι οποίοι είχαν αποβιώσει και οι δύο μέχρι την ηλικία των 12 ετών. Ήταν ευγενικός και ακούραστος, και σύμφωνα με τα λόγια του ανθρώπου που τον εκτέλεσε, «ο πιο γενναίος άνθρωπος που μου έτυχε στην άτυχη μοίρα μου να εκτελέσω». Ένας καταθλιπτικός νομάδας που ένιωθε μοναξιά ακόμα και ανάμεσα σε φίλους, εντάχθηκε στην αποικιακή υπηρεσία στα τέλη του 19ου αιώνα και υπηρέτησε στην Αφρική, όπου τρομοκρατήθηκε από την κατάσταση των εργατών του καουτσούκ στο Βελγικό Κονγκό, με αποτέλεσμα να εργαστεί ακούραστα για να αποκαλύψει την εκμετάλλευσή τους. Οι εμπειρίες του εκεί, καθώς και στη Νότια Αφρική κατά τη διάρκεια του πολέμου των Μπόερ, τον στράφηκαν αποφασιστικά εναντίον του αποικισμού, και άφησε την κυβέρνηση το 1913.
Ο πολέμιος του Κέισμεντ ήταν ο Ρέτζιναλντ «Μπλίνκερ» Χολ, ένας αλαζονικός και ψυχαναγκαστικός ναύαρχος με ένα νευρικό τικ στο πρόσωπο, ο οποίος διηύθυνε την υπηρεσία πληροφοριών του βρετανικού ναυαρχείου. Μέσω της πρόσβασής του σε αποκρυπτογραφημένα τηλεγραφήματα μεταξύ Γερμανίας και ΗΠΑ, εντόπισε τις προσπάθειες του Ιρλανδού να στρατολογήσει το Βερολίνο για την υπόθεση της ιρλανδικής ανεξαρτησίας. Παράλληλα με αυτούς τους δύο, υπάρχει ένα καστ εθνικιστών, σοσιαλιστών, ιμπεριαλιστών, αντιβασιλέων, αγροτικών αστυνομικών, συγχυσμένων αγροτών και άλλων.
Το επίτευγμα του Κάρολ είναι να τοποθετήσει αυτήν τη άλλοτε τραγική, άλλοτε φαρσική και άλλοτε ηρωική μονομαχία στο ευρύτερο πλαίσιο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, χωρίς ποτέ να επιτρέψει να επισκιαστεί από τη σφαγή αλλού. Ο διοικητής του υποβρυχίου που παρέδωσε τον Κέισμεντ στην Ιρλανδία, λίγους μήνες νωρίτερα, είχε βυθίσει την Lusitania, σκοτώνοντας πάνω από 1.000 ανθρώπους – αλλά η εστίαση παραμένει στη μικρότερη μάχη εντός της παγκόσμιας σύγκρουσης. Σε κανονικές εποχές, ο Κέισμεντ θα μπορούσε να καταλήξει να εκφωνεί ομιλίες στο Hyde Park Corner ή να γράφει άρθρα για εξειδικευμένες εκδόσεις. Ωστόσο, στις αυξημένες συνθήκες του παγκοσμίου πολέμου, όταν νεαροί άνδρες οδηγούνταν στο θάνατο κατά χιλιάδες και οι κυβερνήσεις έπαιρναν ρίσκα που ποτέ δεν θα σκεφτόντουσαν κανονικά, κέρδισε κοινό ανάμεσα στους αντιπάλους της Βρετανίας και την ευκαιρία να αλλάξει τη μοίρα του έθνους του.
Ο Κέισμεντ συνελήφθη λίγο μετά την επιστροφή του στην Ιρλανδία, οπότε η προσπάθειά του να οδηγήσει το έθνος του στην ελευθερία ήταν – με απλά λόγια – μια αποτυχία. Ωστόσο, μαζί με την επίσης αποτυχημένη Εξέγερση στο Δουβλίνο, βοήθησε στη δημιουργία της διάθεσης περιφρόνησης που οδήγησε στον ανοιχτό πόλεμο και στο κάποτε αδιανόητο όνειρο της ιρλανδικής πολιτείας να γίνει πραγματικότητα. Στο τέλος του βιβλίου, εύχομαι να αναλυθούν οι λόγοι της τελικής ήττας της βρετανικής κυριαρχίας τα επόμενα χρόνια μετά την εκτέλεση του Κέισμεντ, και να περιγραφούν πληρέστερα οι πιο σημαντικοί Ιρλανδοί ηγέτες της εποχής. Ωστόσο, αυτό δεν είναι αυτό που ο Κάρολ επιδιώκει εδώ, και επιτυγχάνει στον βασικό του στόχο να ανθρωποποιήσει έναν πολύπλοκο άνδρα, αποδίδοντάς του τα εύσημα για τα δυνατά του σημεία, χωρίς ποτέ να κρύβει τα ελαττώματά του, όχι λιγότερο από την προτίμησή του για νεαρούς και ευάλωτους σεξουαλικούς συντρόφους.
Έχουν υπάρξει προσπάθειες να κινηματογραφηθεί η ζωή του Κέισμεντ στο παρελθόν – ένα σενάριο του Χόλιγουντ του 1934 φαντάστηκε ακόμη και έναν δακρύβρεχτο αποχαιρετισμό από μια ξανθιά φίλη – και δεν θα εκπλαγώ αν ένας παραγωγός διαβάσει αυτό το βιβλίο και αποφασίσει να προσπαθήσει ξανά. Θα υπήρχε σίγουρα μεγάλος ανταγωνισμός για την ευκαιρία να παίξει τον ρόλο αυτού του παράξενου, συναρπαστικού, απίθανου άνδρα.
