Η Κίνα παραμένει σε τροχιά να ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως η μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως μέσα στην επόμενη δεκαετία, καθώς η παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων στρέφεται προς την Ασία και η Αμερική ακολουθεί μια σειρά από “αυτοκαταστροφικές” πολιτικές, όπως δήλωσε ένας διακεκριμένος ακαδημαϊκός.
Ο Λι Τσενγκ, ιδρυτικός διευθυντής του Κέντρου για τη Σύγχρονη Κίνα και τον Κόσμο του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ, επεσήμανε ότι ενώ η κινεζική οικονομία υφίσταται μια δομική μετάβαση, οι τρέχουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Αμερική είναι πιο σοβαρές. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ είναι πιθανό να παραμείνουν εγκλωβισμένες σε “αυτοκαταστροφικές” συγκρούσεις – από τους πολιτισμικούς πολέμους μέχρι τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο που ξεκίνησε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ – για τα επόμενα χρόνια.
Μιλώντας στο Boao Forum for Asia, μια ετήσια συγκέντρωση πολιτικών και επιχειρηματικών ηγετών στη Χαϊνάν της νότιας Κίνας, την Τρίτη, ο Λι συνέκρινε την τρέχουσα εσωτερική αστάθεια στην Αμερική με την Πολιτιστική Επανάσταση στην Κίνα, η οποία διήρκεσε 10 χρόνια. “Η Πολιτιστική Επανάσταση της Κίνας διήρκεσε 10 χρόνια – πιστεύω ότι πιθανόν και αυτό [θα πάρει] 10 χρόνια,” είπε.
Ο Λι έφερε ως παράδειγμα την άνοδο συντηρητικών πολιτικών και πολιτικών κατά της μετανάστευσης που στοχεύουν σε ελίτ ακαδημαϊκά ιδρύματα των ΗΠΑ. Ανέφερε την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να ανακαλέσει την άδεια του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ να εγγράφει διεθνείς φοιτητές πέρυσι, καθώς και την αυξανόμενη κριτική στις ερευνητικές συνεργασίες με την Κίνα. Τόνισε ότι η εχθρότητα προς την παγκοσμιοποίηση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στις ΗΠΑ, παρόλο που το εμπόριο δεν αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης. Ο Λι, ο οποίος στο παρελθόν διετέλεσε διευθυντής του John L. Thornton China Center του Brookings Institution στην Ουάσιγκτον, υπέδειξε ότι η απόφαση του Τραμπ να εξαπολύσει έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο πέρυσι μπορεί να προήλθε από αισθήματα αδυναμίας, σύγχυσης και φόβου της Αμερικής για τη σχετική της παρακμή σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο.
Τον Απρίλιο του 2025, ο Τραμπ επέβαλε δασμούς σε δεκάδες χώρες με εκτελεστική διαταγή, δικαιολογώντας τους με την κήρυξη εθνικής έκτακτης ανάγκης. Σε κάποιο σημείο, οι δασμοί στα κινεζικά προϊόντα εκτοξεύτηκαν πολύ πάνω από το 100% πριν μειωθούν μετά από μια σειρά εμπορικών διαπραγματεύσεων. Τα ποσοστά μειώθηκαν περαιτέρω μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ανατρέψει τους δασμούς έκτακτης ανάγκης του Τραμπ τον Φεβρουάριο, αλλά ο Τραμπ έκτοτε επέβαλε νέους δασμούς 10% σε παγκόσμιο επίπεδο χρησιμοποιώντας ξεχωριστή διάταξη έκτακτης ανάγκης. “Πιθανόν να μην πρέπει να σκεφτόμαστε ότι οι ΗΠΑ έκαναν όλα αυτά τα πράγματα λόγω δύναμης,” σχολίασε ο Λι. “Η βαρύτητα της ισχύος – είτε οικονομικής είτε στρατιωτικής – μετατοπίζεται ξεκάθαρα προς την Ασία.”
Ως παράδειγμα, ο Λι ανέφερε ότι η μεσαία τάξη στην Ασία – συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, όπου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ συνεχίζει να αυξάνεται ακόμη και καθώς η συνολική ανάπτυξη επιβραδύνεται – έχει επεκταθεί τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ οι μεσαίες τάξεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ συρρικνώνονται.
Η οικονομία της Κίνας αναμένεται να ξεπεράσει αυτή των ΗΠΑ σε μια δεκαετία, εφόσον οι δύο δυνάμεις αποφύγουν τη στρατιωτική σύγκρουση. “Η Κίνα δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει βία για να επιτεθεί στην Ταϊβάν, οπότε θα υπάρξει κάποια εξέλιξη προς τη σωστή κατεύθυνση για μια ειρηνική λύση,” προέβλεψε. Ο Λι εξέφρασε επίσης την πεποίθησή του ότι οι ΗΠΑ θα επιλύσουν τελικά τις εσωτερικές τους προκλήσεις και πρότεινε ότι οι δύο χώρες θα μπορούσαν τελικά να αποκαταστήσουν τη σχέση τους. “Σε 10 χρόνια – ίσως λίγο παραπάνω – η Αμερική και η Κίνα, ο αμερικανικός λαός και ο κινεζικός λαός, θα είναι ξανά καλοί φίλοι,” είπε. Ο Τραμπ αναμένεται να συναντήσει τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο σε λίγες εβδομάδες, αφού ζήτησε να καθυστερήσει η σύνοδος κορυφής μετά το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
