Η τρέχουσα ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν είναι η χειρότερη που έχει καταγραφεί ποτέ, ξεπερνώντας σε μέγεθος τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 και τον αντίκτυπο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτή την προειδοποίηση εκφράζει ο Fatih Birol, εκτελεστικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA), υπογραμμίζοντας ότι οι παγκόσμιοι ηγέτες δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για τις συνέπειες.

Η IEA, με έδρα το Παρίσι, ανακοίνωσε την άντληση ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου για να μετριάσει τις αυξανόμενες τιμές. Ο κ. Birol, μετά από τρεις εβδομάδες σιωπής, τόνισε ότι η τρέχουσα κρίση υποτιμάται από τους αρμόδιους φορείς. “Η έκταση του προβλήματος δεν εκτιμήθηκε σωστά από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής παγκοσμίως”, δήλωσε σε συνέντευξή του την Δευτέρα στο National Press Club της Αυστραλίας. “Αν θέλετε να το θέσετε σε ένα πλαίσιο, αυτή η κρίση, όπως έχει διαμορφωθεί τώρα, είναι σαν δύο πετρελαϊκές κρίσεις και μία κρίση φυσικού αερίου μαζί”, συμπλήρωσε.

Παρά τις δηλώσεις του Προέδρου Donald Trump για συνομιλίες με το Ιράν και την προσωρινή αναστολή στρατιωτικών ενεργειών κατά κρίσιμων πηγών ενέργειας για πέντε ημέρες, το αργό πετρέλαιο Brent ξεπέρασε την προηγούμενη εβδομάδα τα 110 δολάρια το βαρέλι. Μετά την ανακοίνωση του Προέδρου, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν κατά περίπου 10%, παραμένοντας όμως σε υψηλά επίπεδα, γύρω στα 102 δολάρια. Οικονομολόγοι προβλέπουν ότι το πετρελαϊκό σοκ θα έχει ευρείες επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία, με πιθανή αύξηση των τιμών των τροφίμων, απειλή για μείωση επιτοκίων από την Fed φέτος (και αυξημένες πιθανότητες αύξησης) και κίνδυνο πλήρους στασιμότητας της οικονομίας εάν οι τιμές του πετρελαίου φτάσουν τα 140 δολάρια το βαρέλι.

Ο κ. Birol ανέλυσε τους αριθμούς που υποστηρίζουν τη θέση του, αναφέροντας ότι οι απώλειες που έχουν ήδη καταγραφεί είναι πολύ χειρότερες από αυτές των πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του 1970 και του πολέμου στην Ουκρανία. “Πολλοί από εμάς θυμόμαστε τις δύο διαδοχικές πετρελαϊκές κρίσεις στη δεκαετία του 1970: το 1973 και το 1979. Σε κάθε μία από αυτές τις κρίσεις, ο κόσμος έχασε περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, συνολικά 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα”, δήλωσε. “Και σήμερα, μόνο ως σήμερα, έχουμε χάσει 11 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, δηλαδή περισσότερο από δύο μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις μαζί.”

Πρόσθεσε ότι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι αγορές φυσικού αερίου, ιδίως στην Ευρώπη, έχασαν περίπου 75 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (BCM). “Και από τώρα, ως αποτέλεσμα αυτής της κρίσης, έχουμε χάσει περίπου 140 BCM, σχεδόν διπλάσια ποσότητα”, ανέφερε.

Επιπλέον των ενεργειακών σοκ, ο κ. Birol επεσήμανε ότι ο πόλεμος διακόπτει κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, επηρεάζοντας εμπορικές ροές πετροχημικών, λιπασμάτων, θείου και ηλίου, βασικών δομικών στοιχείων της παγκόσμιας οικονομίας. Για παράδειγμα, περίπου ο μισός παγκόσμιος όγκος ουρίας, μιας κρίσιμης ουσίας για τα λιπάσματα, διέρχεται από τον Πορθμό του Ορμούζ, κάτι που ενδέχεται να επηρεάσει τις τιμές των τροφίμων στις ΗΠΑ τους επόμενους μήνες. “Αν οι διαταραχές στα λιπάσματα ή ο πληθωρισμός οδηγήσουν σε υψηλότερες τιμές καλαμποκιού, αυτό θα γίνει αισθητό παντού στην εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων”, δήλωσε ο Dr. Ricky Volpe, γεωργικός οικονομολόγος, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Fortune.

Ακόμα και με τις διαβεβαιώσεις του Trump για αποφυγή επιθέσεων σε ενεργειακές πηγές, ο κ. Birol τόνισε ότι υπάρχουν ήδη πολλές κατεστραμμένες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, κοιτάσματα φυσικού αερίου και αγωγοί σε εννέα χώρες. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου, ενδέχεται να χρειαστεί χρόνος για να προσαρμοστούν οι τιμές του πετρελαίου στα προπολεμικά τους επίπεδα. “Σαράντα ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία στην περιοχή έχουν υποστεί σοβαρές ή πολύ σοβαρές ζημιές”, είπε. “Θα χρειαστεί λίγος χρόνος για αυτά τα περιουσιακά στοιχεία – αυτά τα κοιτάσματα πετρελαίου, κοιτάσματα φυσικού αερίου, διυλιστήρια, αγωγοί – να επιστρέψουν στην κανονική δυναμικότητα λειτουργίας που είχαν πριν από τον πόλεμο.”