Το 2012, ο Αμερικανός Jesse Appell πάτησε το πόδι του στην Κίνα με υποτροφία Fulbright, για να μελετήσει ένα ασυνήθιστο θέμα: την τέχνη της κινεζικής κωμωδίας. Τα επόμενα χρόνια, ο Appell, τότε στα 20 του, έβρισκε τον εαυτό του να λέει αστεία σε κλαμπ σε όλη την Κίνα, να μελετά παραδοσιακή κωμωδία υπό την καθοδήγηση ενός δασκάλου, ακόμα και να εμφανίζεται στην τηλεόραση. Η κωμική σκηνή της χώρας και η πολιτιστική της επιρροή επεκτάθηκαν με τρόπους που δεν θα μπορούσε να προβλέψει – και ο Appell ήταν εκεί για να ζήσει αυτή την εξέλιξη. «Υπήρχαν τόσες πολλές ευκαιρίες να είμαι μέρος της οικοδόμησης αυτής της χώρας», είπε, προσθέτοντας ότι «η κωμωδία ήταν ο μικρός μου τρόπος, αλλά πραγματικά έκανα διαφορά στις πρώτες μέρες της κωμικής σκηνής εκεί… Μπόρεσα να γίνω μέρος της κωμικής ιστορίας μιας τεράστιας χώρας».
Πάντα γοητευμένος από τις γλώσσες και τους νέους πολιτισμούς, η περιέργεια του Appell τον οδήγησε στην Κίνα. Είχε επισκεφθεί για πρώτη φορά τη χώρα το 2010, πριν επιστρέψει το 2012 για να ζήσει εκεί για οκτώ χρόνια. Το ταξίδι του στην Κίνα, ωστόσο, ξεκίνησε πολύ πριν προσγειωθεί στο Πεκίνο. Ως έφηβος, ενδιαφερόταν να μάθει νέες γλώσσες και να κάνει τους συμμαθητές του να γελούν, πάντα ελπίζοντας να βρει έναν τρόπο να συνδυάσει τα δύο. Άρχισε να μαθαίνει Μανδαρινικά στο σχολείο, σε ένα μάθημα ξένης γλώσσας. «Πολλοί άνθρωποι στην Αμερική, ακούνε ‘Ω, πρέπει να μελετήσω μια ξένη γλώσσα’ και είναι κάπως αναστατωμένοι γι’ αυτό. Εγώ πάντα το απολάμβανα. Το έβρισκα διασκεδαστικό», είπε.
Μέχρι το τέλος του λυκείου, τα κινεζικά και η κωμωδία είχαν εδραιωθεί ως δύο από τα πάθη του. Τα ακολούθησε στο πανεπιστήμιο, περνώντας έξι καθοριστικούς μήνες στο Πεκίνο το 2010, μελετώντας Μανδαρινικά. «Έπρεπε να απομνημονεύσω εκατό χαρακτήρες την ημέρα», είπε ο Appell, προσθέτοντας, «Είχαμε μια υπόσχεση γλώσσας που έλεγε ότι δεν μπορούσαμε να μιλήσουμε αγγλικά σε κανέναν εκτός από την οικογένειά μας και απλώς να προσπαθήσουμε να μελετήσουμε κινεζικά όσο πιο σκληρά μπορούσαμε, αλλά μου έλειπε η παράσταση κωμωδίας». Η εμπειρία τον άφησε να αναρωτιέται: πώς είναι η κωμωδία στην Κίνα; Σκέφτηκε ότι θα έπρεπε να υπάρχει κάτι μοναδικό εκεί. Ο Appell άρχισε να εξερευνά την αναπτυσσόμενη τοπική κωμική σκηνή. «Με οδήγησε να ανακαλύψω όχι μόνο το δυτικού τύπου stand-up, sketch και αυτοσχεδιασμό που μόλις ξεκινούσε στην Κίνα εκείνη την εποχή, αλλά και την παραδοσιακή κωμωδία Xiangsheng», εξήγησε, αναφερόμενος στην παραδοσιακή κινεζική κωμική παράσταση που πιστεύεται ότι προέρχεται από τη δυναστεία Qing. «Το 2010 στην Κίνα, όλα άνθιζαν. Ήταν σαν, ναι ή όχι, το μέλλον χτιζόταν εδώ… υπήρχε μια ενέργεια στο να ζεις στην Κίνα που είναι πραγματικά μεθυστική».
Γρήγορα δύο χρόνια μετά, το 2012, ο Appell επέστρεψε στην Κίνα ως μέρος του προγράμματος Fulbright China, το οποίο διευκόλυνε ανταλλαγές μεταξύ Αμερικανών και Κινέζων ακαδημαϊκών πριν τερματιστεί το 2020 από τον τότε Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας. Ο Appell θα ερευνούσε την κινεζική κωμωδία κάνοντας πρακτική άσκηση υπό έναν δάσκαλο. Επρόκειτο να μελετήσει Xiangsheng. Συνήθως, παραδίδεται από δύο κωμικούς που συμμετέχουν σε έναν κωμικό διάλογο – ο ένας ο «τσαχπίνης» και ο άλλος ο «σοβαρός». Το Xiangsheng μεταδίδεται από δάσκαλο σε μαθητή – πολύ σαν ένα «οικογενειακό δέντρο» – επιτρέποντας την ιχνηλασιμότητα της μορφής τέχνης μέσα από γενιές.
Ο Appell έκανε πρακτική άσκηση υπό τον Ding Guangquan, έναν από τους πιο διάσημους δασκάλους κωμωδίας της Κίνας, γνωστός για την αποδοχή ξένων μαθητών. Τον Master Ding του τον παρουσίασε ένας καθηγητής από το πρόγραμμα σπουδών του στο εξωτερικό, ο οποίος είχε σπουδάσει κοντά του τη δεκαετία του 1990. Ο καθηγητής είπε στον Appell να μην υποβάλει αίτηση για «έρευνα στην κινεζική κωμωδία, επειδή είναι πολύ αόριστη. Είναι πολύ ευρεία. Υποβάλετε αίτηση για έρευνα στο Xiangsheng». Με μεγάλη του χαρά, ο Master Ding δεχόταν ακόμη μαθητές. Περιγράφοντας την πρώτη τους συνάντηση, ο Appell είπε ότι ήταν νευρικός, αλλά γρήγορα συνειδητοποίησε «αυτός ο τύπος ήταν ένας τόσο καταπληκτικός δάσκαλος, κωμικός και άνθρωπος». Ο Master Ding του είπε: «Αν εμφανιστείς και προσπαθήσεις να μάθεις, θα προσπαθήσω να σε διδάξω».
Αν και τα Μανδαρινικά του δεν ήταν ακόμη άπταιστα, ήταν σταθερά συνομιλητικά και λειτουργικά για την καθημερινή ζωή. Η κωμωδία τον βοήθησε να βελτιώσει τις δεξιότητές του. «Η κωμωδία είναι πραγματικά, πολύ καλή για τη βελτίωση των γλωσσικών σου δεξιοτήτων», είπε, προσθέτοντας ότι το να είσαι «αρκετά καλός» στην ομιλία της γλώσσας «δεν είναι αρκετά καλό αν κάνεις τους ανθρώπους να γελούν». Ο Appell έμαθε μαζί με τους Κινέζους και διεθνείς μαθητές του Master Ding από όλο τον κόσμο – Ιράν, Καναδά, Ρουάντα και Ιαπωνία – με όλους «να μιλούν κινεζικά, να ακούν κινεζικά, να κάνουν πρόβες στα κινεζικά». Τελικά, ο Appell ήθελε την ευκαιρία να κάνει αυτό που αγαπούσε: «να πηγαίνω σε κωμικά κλαμπ και να μαθαίνω πώς να είμαι αστείος και, ξέρετε, να κάνω τους ανθρώπους να γελούν».
Με το Xiangsheng, ο Appell έπρεπε να βρει πώς να δώσει νέα ζωή σε κάτι παραδοσιακό, το οποίο θα μπορούσε συχνά να είναι ένα αστείο που είχε περάσει από γενιά σε γενιά για 100 χρόνια. Θυμήθηκε να φοράει μια ρόμπα σε ένα παραδοσιακό τεϊοποτείο, ο μοναδικός Αμερικανός σε ακτίνα ενός μιλίου, αναρωτώμενος πώς να κάνει τη ρουτίνα να ζωντανέψει. Ο Master Ding του δίδαξε τη σημασία της ανάλυσης του εαυτού του στη σκηνή, ρωτώντας «πώς με διαβάζει το κοινό» και στη συνέχεια προσαρμόζοντάς το για να κάνει ένα αστείο με τον δικό του τρόπο. «Πρέπει να κάνεις τους ανθρώπους να αισθάνονται ότι αυτή η παραδοσιακή κωμική ρουτίνα συμβαίνει πραγματικά σήμερα», είπε. «Ήταν πολύ διασκεδαστικό. Ήταν μια πραγματικά καλή πρόκληση».
Μέρος της πρόκλησης ήταν η κατανόηση του τι κάνει τους Κινέζους θεατές να γελούν. Ο Master Ding δίδαξε στον Appell ότι η κωμωδία πηγάζει από τη ζωή, μαθαίνοντας σύντομα ότι αυτό που ήταν αστείο στις ΗΠΑ δεν θα περνούσε απαραίτητα στην Κίνα. «Εκεί όπου οι ζωές μας είναι παρόμοιες, η κωμωδία μας θα είναι αρκετά παρόμοια. Εκεί όπου οι ζωές μας είναι διαφορετικές, πιθανότατα θα είναι κάπως διαφορετικές», είπε. Ο Appell εξήγησε πώς η αναφορά στον Guo Degang, ο οποίος είναι «πιθανώς ο μεγαλύτερος performer Xiangsheng στη χώρα», του φέρνει πάντα πολλά γέλια στην Κίνα, ενώ στη Δύση οι άνθρωποι δεν θα το έβρισκαν απαραίτητα αστείο. Λόγω του τρόπου λειτουργίας των πρακτικών ασκήσεων Xiangsheng, είναι τεχνικά ο «μικρότερος αδελφός» του Guo. «Υπάρχει ένα τεράστιο υπονοούμενο στην κωμωδία που πολλοί άνθρωποι χάνουν», πρόσθεσε. «Υπάρχει σαν μια βαθιά, πολυετής σαπουνόπερα μαθητείας που συμβαίνει κάτω από όλη την κωμική σκηνή».
Τελικά, ο Appell έγινε μια κάπως «νίτσε» διασημότητα, μερικές φορές αναγνωρισμένος από θαυμαστές στην Κίνα και στις ΗΠΑ. Κατέχει επίσης μια κινεζική επιχείρηση τσαγιού με την ονομασία Jesse’s Teahouse, με πάνω από 295.000 ακολούθους στο Instagram και πάνω από 270.000 συνδρομητές στο YouTube. «Είμαι γνωστός μέσα σε αυτούς τους πολύ εξειδικευμένους κύκλους ανθρώπων που αγαπούν την κινεζική κωμωδία, τα διαπολιτισμικά δημιουργικά πράγματα και το τσάι. Είναι αρκετή φήμη για να βγάζω τα προς το ζην… αλλά δεν είναι τόση φήμη που να χρειάζεται να φοράω καπέλο κάθε φορά που βγαίνω», είπε. «Μου αρέσει να είμαι αστείος, αλλά μου αρέσει επίσης να μοιράζομαι τον πολιτισμό και να είμαι κάπως εκπαιδευτής και γεφυροποιός».
Η πανδημία ανάγκασε τον Appell να επιστρέψει στις ΗΠΑ – αρχικά προσωρινά, αλλά τώρα πιο μόνιμα. Εμφανιζόταν στην κινεζική εκδοχή του «Last Comic Standing» το 2020. Στη συνέχεια, ο Appell έφυγε για ένα ταξίδι εννέα ημερών στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της κινεζικής Πρωτοχρονιάς. Μέχρι να φτάσει στην Αμερική, ο Covid είχε εξαπλωθεί, η κινεζική του βίζα ακυρώθηκε και η ζωή του στην Κίνα είχε τελειώσει. «Πέρασα όλο το 2020 παλεύοντας για να πάρω βίζα για να επιστρέψω στην Κίνα κατά τη διάρκεια του Covid, κάτι που πιστεύω ότι ήταν το λιγότερο παραγωγικό πράγμα που έχω κάνει ποτέ στη ζωή μου», είπε.
Τώρα ο Appell χτίζει μια νέα ζωή στην Αμερική, ενώ εξακολουθεί να περνά τέσσερις μήνες το χρόνο στην Κίνα. Περιγράφοντας τη μετάβαση ως δύσκολη, είπε ότι η «αντίστροφη πολιτισμική υπέρβαση είναι πολύ δύσκολη». Έχει διαφοροποιήσει την εργασία του, διαχειρίζεται μια επιτυχημένη επιχείρηση τσαγιού, κυκλοφόρησε ένα βιβλίο για την εμπειρία του με τον Master Ding με τίτλο «This Was Funnier in China: An American Comedian’s Cross-Cultural Journey» και συνεχίζει να κάνει κωμωδία τόσο στα αγγλικά όσο και στα κινεζικά. «Μου αρέσει να αφήνω το κοινό με λίγη περισσότερη γνώση για έναν τόπο, μια εποχή ή μια ομάδα ανθρώπων που δεν γνώριζαν πριν», είπε, προσθέτοντας, «είτε μοιράζομαι αμερικανικό πολιτισμό με τους Κινέζους, είτε μοιράζομαι κινεζικό πολιτισμό με τη Δύση». Στις ΗΠΑ, η παράσταση Xiangsheng είναι πιο δύσκολη χωρίς τους συνεργάτες του στην κωμωδία, αλλά εξακολουθεί να το κάνει όποτε μπορεί. Στην πιο πρόσφατη επίσκεψή του στην Κίνα, έκανε παράσταση σε ένα μνημόσυνο για τον Master Ding, ο οποίος πέθανε το 2018. Η παράσταση έλαβε χώρα στην επαρχία Shandong μαζί με κάποιους από τους Κινέζους μαθητές του Master Ding. «Ήταν απίστευτα διασκεδαστικό. Μου αρέσει πολύ να το κάνω», είπε.
