Ο πόλεμος που διεξάγουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν εισέρχεται σε μια νέα, επικίνδυνη φάση, με το Ιράν να κλιμακώνει τις επιθέσεις του σε ενεργειακές υποδομές χωρών του Κόλπου, ως αντίποινα για ισραηλινό πλήγμα στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars. Τα χτυπήματα αυτά απειλούν να βυθίσουν την ευρύτερη περιοχή σε μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση.
Το Ιράν χτύπησε πρώιμες πρωινές ώρες της Πέμπτης (19 Μαρτίου 2026) την εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) Ras Laffan του Κατάρ, στο πλαίσιο ευρύτερης εκστρατείας που περιλάμβανε επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία. Αυτές οι εξελίξεις προκαλούν σοβαρές ανησυχίες για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν μετά την πρόσφατη δολοφονία του Ιρανού Υπουργού Πληροφοριών Esmail Khatib και το χτύπημα στο κοίτασμα South Pars LNG από το Ισραήλ, στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Το Ιράν, εξαπολύοντας αντίποινα κατά των γειτόνων του στον Κόλπο, τους οποίους στοχοποιεί συνεχώς λόγω της παρουσίας αμερικανικών εγκαταστάσεων και περιουσιακών στοιχείων στις εδάφη τους, βρέθηκε αντιμέτωπο με την κλιμάκωση από τον Αμερικανό Πρόεδρο Donald Trump. Ο Trump, μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απείλησε να “καταστρέψει μαζικά ολόκληρο” το South Pars εάν το Ιράν συνέχιζε να στοχοποιεί το Κατάρ.
“Δεν θέλω να εγκρίνω αυτό το επίπεδο βίας και καταστροφής λόγω των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων που θα έχει στο μέλλον του Ιράν, αλλά αν το LNG του Κατάρ δεχθεί ξανά επίθεση, δεν θα διστάσω να το κάνω”, δήλωσε ο Trump. Ταυτόχρονα, προσπάθησε να αποστασιοποιήσει τις ΗΠΑ από την ισραηλινή επίθεση στο South Pars, χαρακτηρίζοντας τον στενότερο σύμμαχο της Μέσης Ανατολής ως “βίαιο” στην αντίδρασή του και υποσχόμενος ότι αυτό δεν θα επαναληφθεί εάν η Τεχεράνη απέχει από επιθέσεις κατά του Κατάρ. Ο Trump τόνισε ότι οι ΗΠΑ “δεν είχαν καμία σχέση” με το χτύπημα στις υπεράκτιες εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στην ιρανική επαρχία Bushehr.
Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως, ανακοίνωσε ότι η ιρανική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους στο συγκρότημα φυσικού αερίου Ras Laffan προκάλεσε τρεις πυρκαγιές και εκτεταμένες ζημιές. Το Υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε αργότερα ότι οι πυρκαγιές τέθηκαν υπό έλεγχο, χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί. Το Υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ διέταξε την αποχώρηση των Ιρανών στρατιωτικών και διπλωματών εντός 24 ωρών, κηρύσσοντάς τους “persona non grata” και καταδικάζοντας την επίθεση ως “άμεση απειλή” για την εθνική ασφάλεια της χώρας.
Ανεξάρτητα, οι αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανέφεραν ότι ανταποκρίθηκαν σε περιστατικά στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου Habshan και στο κοίτασμα πετρελαίου Bab, προκληθέντα από πτώση θραυσμάτων από αναχαιτισμένους πυραύλους. Το Abu Dhabi Media Office ανακοίνωσε ότι οι εγκαταστάσεις τέθηκαν εκτός λειτουργίας, χωρίς τραυματισμούς. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε και κατέστρεψε τέσσερις βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύτηκαν προς το Ριάντ την Τετάρτη, καθώς και μια απόπειρα επίθεσης με drone σε εγκατάσταση φυσικού αερίου στα ανατολικά της χώρας. Την Πέμπτη, το Ιράν στόχευσε την πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας, Ριάντ. Αναφέρθηκαν επίσης επιθέσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Θα απαντήσουν οι χώρες του Κόλπου; Το ερώτημα είναι εάν οι χώρες του Κόλπου θα εξαπολύσουν ανταποδοτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, ένα πιθανό σενάριο που θα άνοιγε μια νέα φάση του πολέμου. Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Πρίγκιπας Faisal bin Farhan Al Saud, ο οποίος συμμετείχε σε συνάντηση υπουργών Εξωτερικών από 12 μουσουλμανικές χώρες στο Ριάντ την Τετάρτη, δήλωσε: “Διατηρούμε το δικαίωμα να λάβουμε στρατιωτικά μέτρα, αν κριθούν απαραίτητα”, προειδοποιώντας το Ιράν ότι η πίεση θα μπορούσε να “αντιστραφεί πολιτικά και ηθικά”. Την Πέμπτη, προειδοποίησε εκ νέου το Ιράν ότι η ανοχή στις επιθέσεις κατά της χώρας του και των γειτονικών κρατών του Κόλπου είναι περιορισμένη, καλώντας την Τεχεράνη να “επανυπολογίσει” άμεσα τη στρατηγική της.
Ο Εμίρης του Κατάρ, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, συνομίλησε την Πέμπτη με τον Γάλλο Πρόεδρο Emmanuel Macron. Το γραφείο του τελευταίου ανέφερε αργότερα ότι οι ηγέτες θεώρησαν την ιρανική επίθεση “μια επικίνδυνη κλιμάκωση που απειλεί την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής και υπονομεύει την ασφάλεια των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών”.
Σύμφωνα με τον Zein Basravi του Al Jazeera, ο οποίος μεταδίδει από το Ντουμπάι των ΗΑΕ, οι ιρανικές επιθέσεις έχουν “συντρίψει κάθε αίσθηση διπλωματίας” μεταξύ των γειτόνων του Κόλπου. “Η κυβέρνηση του Κατάρ έχει πει ξανά και ξανά ότι ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει, θα συνεχίσει να προωθεί την ιδέα της διπλωματίας, του διαλόγου ως μέσο επίλυσης αυτής και οποιασδήποτε άλλης σύγκρουσης”, ανέφερε. “Ωστόσο, αυτό δοκιμάζει πραγματικά την αντοχή τους”.
Ο πολιτικός επιστήμονας Mehran Kamrava δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι κλιμακούμενες επιθέσεις του Ιράν κατά των χωρών του Κόλπου έχουν φέρει τις κυβερνήσεις τους “σε ένα πραγματικό διπλωματικό αδιέξοδο”. “Από τη μία πλευρά, υπάρχει η αισθητή επιθυμία να απαντήσουν κατά κάποιο τρόπο σε αυτό που ονομάζεται ανοιχτά ιρανική επιθετικότητα”, δήλωσε ο καθηγητής κυβερνητικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Georgetown του Κατάρ. “Από την άλλη πλευρά, τα κράτη γνωρίζουν πολύ καλά ότι αν εισέλθουν στον πόλεμο με το Ιράν, τι θα εμποδίσει τον Donald Trump να φύγει αύριο και να κηρύξει αμερικανική νίκη – και τότε αυτές οι χώρες θα βρεθούν να πολεμούν έναν γείτονα;”
Παρόλο που το Ισραήλ δεν διεκδίκησε την επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars, ο υπουργός Άμυνας Israel Katz υποσχέθηκε περισσότερες “εκπλήξεις” καθώς η χώρα του επιδιώκει να “αποκεφαλίσει” την ηγεσία της κυβέρνησης της Τεχεράνης. Μεταξύ άλλων εξελίξεων την Πέμπτη, το Κέντρο Εμπορικής Ναυσιπλοΐας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO) ανέφερε ότι ένα σκάφος χτυπήθηκε από “άγνωστο βλήμα”, 4 ναυτικά μίλια (περίπου 7 χλμ) ανατολικά του Ras Laffan στο Κατάρ.
