Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν βαθαίνει, η παραγωγή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, μετά από την πίεση των ΗΠΑ για άνοιγμα του εθνικού πετρελαϊκού τομέα, φάνηκε αρχικά ως μια πιθανή λύση για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η αύξηση της παραγωγής πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, ή οποιαδήποτε άλλη πηγή, αποτελεί μόλις μια μεταφορική σταγόνα σε σχέση με τις τεράστιες ημερήσιες απώλειες από τον Περσικό Κόλπο και την ουσιαστική κατάρρευση της Στενωπού του Ορμούζ από το Ιράν.
«Είναι ένα πρόβλημα μαθηματικών», δηλώνει ο Fernando Ferreira, διευθυντής της υπηρεσίας γεωπολιτικού κινδύνου στην Rapidan Energy Group. «Μέσω του Ορμούζ διακινούνται περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Η Βενεζουέλα παράγει αυτή τη στιγμή περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως». Το θεμελιώδες ζήτημα είναι ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για την de facto κατάσταση κλεισίματος του περάσματος, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου καθημερινά.
«Η Βενεζουέλα βοηθάει, κάθε βοήθεια μετράει. Όμως, στο ευρύτερο πλαίσιο, δεν αλλάζει την εξίσωση», εξηγεί ο Ferreira στο Fortune. «Δεν υπάρχει μεσοπρόθεσμη λύση πέρα από το άνοιγμα των στενών. Τίποτα άλλο δεν θα επιλύσει την κρίση».
Η καλύτερη εκτίμηση για την παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας είναι η αύξησή της από σχεδόν 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως στα τέλη του περασμένου έτους σε περίπου 1,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως τα τέλη του 2026, σύμφωνα με τον Francisco Monaldi, διευθυντή του Προγράμματος Ενέργειας Λατινικής Αμερικής στο Baker Institute for Public Policy του Rice University. «Αναμένω λιγότερο από 250.000 βαρέλια επιπλέον σε όλο το έτος, αν υπάρξουν καν. Αυτό είναι σημαντικό για μια χώρα που παράγει μόλις 1 εκατομμύριο, αλλά είναι αμελητέο για την παγκόσμια αγορά. Αντιπροσωπεύει λιγότερο από 0,3%», σχολιάζει ο Monaldi, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κόσμος καταναλώνει περίπου 103 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. «Ειδικά, είναι πολύ ασήμαντο σε σύγκριση με τη διαταραγμένη αγορά».
Εν τω μεταξύ, ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να συγκροτήσει έναν συνασπισμό συμμάχων για τον έλεγχο των στενών και την προστασία των δεξαμενόπλοιων. Οι ΗΠΑ αίρουν επίσης προσωρινά τις κυρώσεις σε ορισμένα ρωσικά πετρέλαια – αλλά αυτό επηρεάζει μόνο τον προορισμό και τις τιμές, όχι τους όγκους πετρελαίου. Επιπλέον, τα μέλη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας συμφώνησαν να διαθέσουν ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα, εκ των οποίων 172 εκατομμύρια βαρέλια από τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η άντληση αυτού του πετρελαίου από τα αποθέματα θα χρειαστεί τουλάχιστον τέσσερις μήνες. Και ενώ οι προγραμματισμένες έκτακτες εκκενώσεις συμβάλλουν στο να μην φτάσουν οι τιμές του πετρελαίου σε ιστορικά υψηλά, οι τιμές αναφοράς του αργού πετρελαίου παραμένουν κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι – αυξημένες σχεδόν 70% από την αρχή του έτους. Η μέση τιμή του γαλονιού αμόλυβδης βενζίνης ανέρχεται σε 3,80 δολάρια και αυξάνεται στις ΗΠΑ – αυξημένη σχεδόν 40% από το χαμηλότερο σημείο του Ιανουαρίου. Αυτό, όμως, ωχριά μπροστά στις ασιατικές χώρες που υποφέρουν από πολύ υψηλότερες τιμές, μεγάλες ουρές για καύσιμα, κλειστά σχολεία και μειωμένες εβδομάδες εργασίας, λόγω της μεγαλύτερης εξάρτησής τους από πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής και φυσικό αέριο από το Κατάρ.
Η πιο επιτυχημένη προσέγγιση μέχρι στιγμής είναι η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να ανακατευθύνουν όσο το δυνατόν περισσότερες ροές πετρελαίου τους μακριά από τη Στενωπό του Ορμούζ, μέσω του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας και του αγωγού Habshan–Fujairah των ΗΑΕ. Παρόλα αυτά, σχεδόν 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως παραμένουν αποκλεισμένα, σύμφωνα με αναλυτές ενέργειας. «Αν αυτοί οι αγωγοί δεχτούν επίθεση, τότε θα μπορούσε να είναι ακόμη χειρότερα», προειδοποιεί ο Monaldi. Μια ιρανική επίθεση με drone έπληξε το Fujairah στις 16 Μαρτίου – αν και όχι τον ίδιο τον αγωγό – προκαλώντας την προσωρινή διακοπή των εργασιών φόρτωσης πετρελαίου.
Θετική δυναμική στη Βενεζουέλα
Ακόμα κι αν οι προμήθειες από τη Βενεζουέλα δεν συμβάλλουν στην επίλυση της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, ο κλάδος πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας σημειώνει αξιοσημείωτη και ταχεία πρόοδο, σύμφωνα με αναλυτές. Και η ανάπτυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Νότια Αμερική συνολικά, μπορεί τελικά να βοηθήσει τον κόσμο να μειώσει την εξάρτησή του από τις προμήθειες της Μέσης Ανατολής, τονίζει ο Monaldi. «Στο πολύ μακροπρόθεσμο, αυτό μειώνει τον κίνδυνο στις αγορές πετρελαίου εάν η Βενεζουέλα παράγει πολύ περισσότερο», εξηγεί, αναφερόμενος σε άλλες βασικές πετρελαιοπαραγωγές χώρες. «Η Βενεζουέλα, η Βραζιλία, η Γουιάνα και η Αργεντινή είναι μακριά από αυτές τις γεωπολιτικές συγκρούσεις».
Η Βενεζουέλα εξακολουθεί να κατέχει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο στα χαρτιά. Ωστόσο, η παρακμάζουσα βιομηχανία έφτασε στην κορύφωσή της δεκαετίες πριν με παραγωγή σχεδόν 4 εκατομμυρίων βαρελιών και χρειάζεται πολύ περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις για να πλησιάσει την προηγούμενη δόξα της. Αυτό θα απαιτούσε αρκετά χρόνια για να αποδώσει καρπούς. «Η παραγωγή αυξάνεται, αλλά αυξάνεται σταδιακά. Δεν υπάρχει κάποια μυστική δεξαμενή πετρελαίου στην οποία η Βενεζουέλα μπορεί να αντλήσει και να ξεκλειδώσει αμέσως εκατοντάδες χιλιάδες βαρέλια ημερησίως», τονίζει ο Ferreira. «Οι δυνατότητες υπάρχουν, αλλά αυτό απαιτεί χρόνια δουλειάς».
Η δυναμική ενισχύεται καθώς η Βενεζουέλα περνάει νέους νόμους για να ανοίξει τη βιομηχανία σε εξωτερικές επενδύσεις. Η Chevron, η οποία ήταν ο μόνος αμερικανός παραγωγός που δεν εγκατέλειψε τη χώρα κατά τις περιόδους απαλλοτρίωσης περιουσιακών στοιχείων, έχει συμφωνήσει να επεκτείνει το μεγαλύτερο έργο της στην πλούσια σε πετρέλαιο ζώνη Orinoco της Βενεζουέλας. Επίσης, η Shell σχεδιάζει να αναπτύξει πιο «αεριούχες» περιοχές της Βενεζουέλας – τόσο χερσαίες όσο και υπεράκτιες, οι οποίες θα βρίσκονται πιο κοντά στην Τρινιντάντ. Η Exxon Mobil σχεδιάζει να στείλει μια μικρή ομάδα στη Βενεζουέλα για να αξιολογήσει την κατάσταση, αν και ο CEO Darren Woods προκάλεσε την οργή του Προέδρου Donald Trump τον Ιανουάριο, όταν δήλωσε ότι η Βενεζουέλα ήταν «ανεπένδυτη» μέχρι να γίνουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Η τρέχουσα πολιτική μετάβαση με την υπηρεσιακή Πρόεδρο της Βενεζουέλας Delcy Rodriguez εξελίσσεται όσο το δυνατόν καλύτερα μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τον Ferreira. Οι αλλαγές αναμένεται να συνεχιστούν και τελικά να οδηγήσουν σε εκλογές. «Άνθρωποι που έχουν επισκεφθεί το Καράκας λένε ότι η πόλη είναι ανοιχτή για επιχειρήσεις», αναφέρει.
