Ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ’ της Ισπανίας αναγνώρισε ότι η ισπανική κατάκτηση της Αμερικής υπήρξε συνυφασμένη με “πολλάς καταχρήσεις” και “ηθικές αντιπαραθέσεις”. Πρόκειται για μια σπάνια παραδοχή από την ισπανική κορώνα, η οποία ουδέποτε έχει εκδώσει επίσημη συγγνώμη στις πρώην αποικίες της.
Η ισπανική κατάκτηση του Μεξικού ξεκίνησε το 1519, με τον Ερνάν Κορτές να ηγείται μιας αποστολής που κατέλυσε τελικά την αυτοκρατορία των Αζτέκων. Οπλισμένοι με ανώτερα όπλα και ενισχυμένοι από ασθένειες, οι κατακτητές αποδεκάτισαν τους αυτόχθονες πληθυσμούς, ενώ παράλληλα κατέλαβαν εδάφη και πόρους. Επιδιώκοντας χρυσό και εξουσία στον Νέο Κόσμο, καταπίεσαν τους προκολομβιανούς πολιτισμούς και αντικατέστησαν ναούς με εκκλησίες. Στην κορύφωσή της, μεταξύ του 16ου και του 18ου αιώνα, η ισπανική αυτοκρατορία απλωνόταν σε πέντε ηπείρους, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής.
Ο βασιλιάς προέβη σε αυτές τις δηλώσεις τη Δευτέρα, κατά τη συνάντησή του με τον πρέσβη του Μεξικού στην Ισπανία, Κιρίνο Ορντάζ, κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε έκθεση στη Μαδρίτη σχετικά με τον ρόλο των γυναικών στο προκολομβιανό Μεξικό.
«Υπάρχουν πράγματα που, όταν τα μελετούμε, τα γνωρίζουμε, και καλά, με τις τωρινές μας αξίες, προφανώς δεν μπορούν να μας κάνουν περήφανους», δήλωσε ο Φελίπε, αναφερόμενος στην αιώνων ισπανική κατάκτηση.
Οι νόμοι που επέβαλε η ισπανική κορώνα τον 16ο αιώνα για τη διακυβέρνηση των αποικιών της είχαν «στόχο την παροχή προστασίας» στους ιθαγενείς πληθυσμούς, «αλλά στην πραγματικότητα συχνά δεν εκπληρώνονταν, οδηγώντας σε πολλές, πολλές καταχρήσεις», είπε.
Οι δηλώσεις του βασιλιά των Βουρβόνων έρχονται μετά από χρόνια έντασης μεταξύ Ισπανίας και Μεξικού, λόγω των αιτημάτων του τελευταίου για συγγνώμη από την Ισπανία για την κατάκτηση του 1519-1521, η οποία οδήγησε στον θάνατο μεγάλου μέρους του προ-ισπανικού πληθυσμού. Οι παρατηρήσεις του, ωστόσο, δεν συνιστούν επίσημη συγγνώμη από το βασιλικό παλάτι της Ισπανίας.
Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν ψυχρανθεί από το 2019, όταν ο τότε Μεξικανός πρόεδρος, Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ, κάλεσε την ισπανική μοναρχία να αναγνωρίσει τις καταχρήσεις κατά την κατάκτηση και την επακόλουθη τριετή αποικιακή κυριαρχία.
Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, διάδοχος και πολιτική σύμμαχος του Ομπραδόρ, επανέλαβε το αίτημα για συγγνώμη και απέκλεισε τον βασιλιά Φελίπε από την ορκωμοσία της τον Οκτώβριο του 2024, επικαλούμενη την έλλειψη αντίδρασης της Ισπανίας.
Πέρυσι, ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, αναγνώρισε τον «πόνο και την αδικία» που προκλήθηκαν στους ιθαγενείς πληθυσμούς κατά την κατάκτηση, κατά το άνοιγμα της ίδιας έκθεσης που επισκέφθηκε ο βασιλιάς.
Η Σέινμπαουμ χαιρέτισε τις δηλώσεις, χαρακτηρίζοντάς τις «πρώτο βήμα» από την ισπανική κυβέρνηση στην αναγνώριση των καταχρήσεων.