Η άνοδος των τιμών λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας ξεπερνάει τον πληθωρισμό, και οι προτεινόμενες λύσεις στην Ουάσινγκτον και στις πολιτειακές πρωτεύουσες ενδέχεται να επιδεινώσουν την κατάσταση αντί να τη βελτιώσουν. Ο Πρόεδρος Trump έχει αναφέρει τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης ως παράγοντα, χαρακτηρίζοντας τις αυξανόμενες τιμές των κοινοτικών υπηρεσιών ως ένα ζήτημα που «χρειάζεται κάποια βοήθεια δημοσιότητας». Ωστόσο, οι πραγματικοί παράγοντες είναι δομικοί, και δημοφιλείς πολιτικές όπως οι παγώσεις τιμών και η παρεμπόδιση νέων αδειών ενέργειας θα περιπλέξουν περαιτέρω το πρόβλημα.
Η παρεμπόδιση αδειών για νέα καθαρή ενέργεια εμποδίζει τη φθηνή προσφορά από το σύστημα. Οι παγώσεις τιμών και οι απειλές για αποχώρηση από ανταγωνιστικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας θα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις ακριβώς τη στιγμή που ένα δίκτυο που χτίστηκε για μια οικονομία του 20ου αιώνα καλείται να υποστηρίξει τη ζήτηση του 21ου αιώνα. Τι οδηγεί πραγματικά τις τιμές προς τα πάνω και τι θα μπορούσε να λειτουργήσει;
Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνονται για διάφορους αλληλοεπικαλυπτόμενους λόγους, και όποιος υπόσχεται μια γρήγορη λύση είναι είτε λανθασμένος είτε σας παραπλανά. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται ραγδαία, ωθούμενη σε μεγάλο βαθμό από την τεχνητή νοημοσύνη και τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων.
Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας δαπανούν επίσης πολύ περισσότερα για την πλευρά των «πασάλων και καλωδίων» του συστήματος: η Energy Information Administration αναφέρει ότι οι δαπάνες μεταφοράς σχεδόν τριπλασιάστηκαν από το 2003 έως το 2023, φτάνοντας τα 27,7 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι δαπάνες διανομής έφτασαν τα 50,9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023. Επιπλέον, οι ρυθμιστικές αρχές φαίνεται να εγκρίνουν ρυθμούς κέρδους των εταιρειών κοινής ωφέλειας υψηλότερους από ό,τι είναι απαραίτητο – ακριβώς τη στιγμή που η παλαιωμένη υποδομή απαιτεί δαπανηρές αναβαθμίσεις.
Καμία μεμονωμένη πολιτική δεν θα προσφέρει άμεση ανακούφιση. Αλλά ένας κεντρικός παράγοντας των αυξανόμενων λογαριασμών είναι ένα ρυθμιστικό μοντέλο που προστατεύει μονοπώλια, περιορίζει την επιλογή των πελατών και επιβραβεύει την υπερβολική δαπάνη, αποτρέποντας παράλληλα την καινοτομία. Ακολουθούν τρεις μεταρρυθμίσεις που θα βοηθούσαν πραγματικά.
Διόρθωση 1: Σταματήστε να ανταμείβετε τις εταιρείες κοινής ωφέλειας για υπερβολικές δαπάνες
Οι περισσότερες εταιρείες κοινής ωφέλειας είναι ρυθμιζόμενα μονοπώλια – δεν ανταγωνίζονται για πελάτες, οπότε οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να εξισορροπούν δύο στόχους: προσέλκυση επαρκούς κεφαλαίου για τη διατήρηση αξιόπιστης υπηρεσίας, αποτρέποντας παράλληλα τις εταιρείες κοινής ωφέλειας από το να εκμεταλλεύονται τους πελάτες που δεν έχουν άλλη επιλογή.
Πρόσφατες αναφορές υποδηλώνουν ότι οι ρυθμιστικές αρχές έχουν γίνει υπερβολικά γενναιόδωρες στον καθορισμό των αποδόσεων των εταιρειών κοινής ωφέλειας. Μία έκθεση εκτιμά ότι οι υπερβολικές αποδόσεις για τις εταιρείες κοινής ωφέλειας που ανήκουν σε επενδυτές κοστίζουν στους πελάτες περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως – περίπου το 13,6% των εσόδων από αέριο και ηλεκτρικό, κατά μέσο όρο περίπου 300 δολάρια ανά νοικοκυριό. Άλλη βρήκε ότι οι υπερβολικές αποδόσεις κυμαίνονταν κατά μέσο όρο περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως τα τελευταία τριάντα χρόνια. Τα δεδομένα δείχνουν προς μία κατεύθυνση: οι κρατικές επιτροπές δημοτικών υπηρεσιών, οι οποίες ρυθμίζουν τις τιμές λιανικής, πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι αποδόσεις των εταιρειών κοινής ωφέλειας αντικατοπτρίζουν τα πραγματικά κόστη χρηματοδότησης.
Η ρύθμιση δημιουργεί επίσης ένα στρεβλό κίνητρο για υπερβολικές δαπάνες. Σύμφωνα με την παραδοσιακή ρύθμιση με βάση την απόδοση επί του κεφαλαίου, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας κερδίζουν αποδόσεις επί των επενδύσεων κεφαλαίου. Εάν μια εταιρεία κοινής ωφέλειας κερδίζει απόδοση 8%, βγάζει 80 δολάρια σε μια επένδυση 1.000 δολαρίων – αλλά μόνο 8 δολάρια σε μια επένδυση 100 δολαρίων – ακόμα κι αν η φθηνότερη επιλογή προσφέρει τα ίδια οικονομικά ή αξιόπιστα οφέλη. Με τις δαπάνες των εταιρειών κοινής ωφέλειας στα 320 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, αυτή η «μεροληψία κεφαλαίου» πιθανότατα έχει πραγματικό αντίκτυπο στους λογαριασμούς των πελατών.
Τι πρέπει λοιπόν να κάνουν οι ρυθμιστές; Εκτός από τη μείωση των αποδόσεων, οι ρυθμιστές θα πρέπει επίσης να συνδέσουν τα κέρδη των εταιρειών κοινής ωφέλειας με συγκεκριμένα κριτήρια απόδοσης, όπως χαμηλότερες τιμές ή βελτιωμένη αξιοπιστία. Οι τιμές βάσει απόδοσης έχουν δοκιμαστεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, με πρώιμα σημάδια επιτυχίας. Όταν σχεδιάζεται σωστά, η κανονιστική ρύθμιση βάσει απόδοσης μπορεί να ενθαρρύνει τις εταιρείες κοινής ωφέλειας να κάνουν καλύτερη χρήση του συστήματος μέσω της ενεργειακής απόδοσης, της απόκρισης ζήτησης και των τεχνολογιών που ενισχύουν το δίκτυο.
Διόρθωση 2: Επιταχύνετε την παραγωγή ενέργειας
Οι τιμές αυξάνονται όταν η προσφορά δεν συμβαδίζει με τη ζήτηση – και αυτή τη στιγμή, το ρυθμιστικό σύστημα δυσκολεύει την ταχεία παραγωγή πόρων. Οι ουρές διασύνδεσης, που είναι ουσιαστικά λίστες αναμονής για προτεινόμενους παραγωγούς ενέργειας που θέλουν να συνδεθούν στο δίκτυο, αντιμετωπίζουν ακραίες καθυστερήσεις. Το Lawrence Berkeley National Laboratory αναφέρει ότι το τυπικό έργο που κατασκευάστηκε το 2023 χρειάστηκε σχεδόν πέντε χρόνια από το αίτημα διασύνδεσης έως την εμπορική λειτουργία. Αυτό είναι αυξημένο από λιγότερο από δύο χρόνια το 2008.
Αν και οι ομοσπονδιακοί ρυθμιστές έχουν αρχίσει να μεταρρυθμίζουν τις διαδικασίες διασύνδεσης, η ουρά διασύνδεσης εξακολουθεί να κινείται διαδοχικά, ανεξάρτητα από την αξία που θα προσφέρει ένας παραγωγός στο σύστημα και ανεξάρτητα από το αν τα έργα είναι κερδοσκοπικά και πιθανόν να αποσυρθούν από την ουρά.
Δύο πολιτικές θα μπορούσαν να βοηθήσουν. Πρώτον, δημοπρατήστε θέσεις διασύνδεσης, ώστε οι πόροι που είναι πιθανό να κατασκευαστούν και να ανακουφίσουν την πίεση του συστήματος να μπορούν να προηγηθούν. Δεύτερον, τα έργα που είναι πρόθυμα να αποδεχτούν λειτουργικούς περιορισμούς θα πρέπει να επιτρέπεται να συνδέονται ταχύτερα. Οι ρυθμιστές θα πρέπει να επιτρέπουν στους πόρους να συνδέονται γρήγορα εάν αποδεχτούν κίνδυνο περιορισμού (μείωση της ισχύος για τη διατήρηση της σταθερότητας του συστήματος) ή να παραιτηθούν από πληρωμές αξιοπιστίας. Με λίγα λόγια: ταχύτερη πρόσβαση στο δίκτυο, έναντι αποδοχής κάποιου λειτουργικού κινδύνου.
Διόρθωση 3: Καταργήστε τα μονοπώλια των εταιρειών κοινής ωφέλειας και σχεδιάστε για το δημόσιο συμφέρον
Οι κάθετα ολοκληρωμένες εταιρείες κοινής ωφέλειας, που κατέχουν τόσο την παραγωγή όσο και τη μεταφορά, κερδίζουν περισσότερα όταν τα σημεία συμφόρησης της μεταφοράς εμποδίζουν τους φθηνούς πόρους από το να ανταγωνίζονται τα περιουσιακά τους στοιχεία παραγωγής. Η FERC έχει κανόνες που περιορίζουν τις συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη, αλλά μια πραγματική μεταρρύθμιση θα προχωρούσε παραπέρα: εάν μια εταιρεία κοινής ωφέλειας κατέχει μεταφορά και διανομή, δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να κατέχει παραγωγή.
Μια συμπληρωματική μεταρρύθμιση θα ήταν να δοθούν στους πελάτες αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις όταν τα σημεία συμφόρησης των εταιρειών κοινής ωφέλειας αυξάνουν τις τιμές και καθυστερούν τη νέα προσφορά. Γιατί να μην επιτραπεί στους πελάτες να φέρουν δική τους παραγωγή, εάν είναι πρόθυμοι και ικανοί να το κάνουν; Ο Γερουσιαστής Cotton εισήγαγε πρόσφατα νομοθεσία που θα διευκολύνει τις εταιρείες να προμηθεύονται τη δική τους παραγωγή, εάν δεν συνδέονται στο δίκτυο. Αν και αυτή η πρόταση δεν θα λύσει όλα τα προβλήματα που συζητήθηκαν παραπάνω, αξίζει σοβαρής εξέτασης, καθώς θα εκθέσει τις εν ενεργεία εταιρείες κοινής ωφέλειας στην απειλή ότι οι φθηνότερες επιλογές εκτός δικτύου θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν τα μονοπωλιακά τους προνόμια.
Τέλος, κάποιες βασικές υποδομές θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δημόσια λειτουργία. Οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά εκχωρήσει τον σχεδιασμό μεταφοράς σε εταιρείες που κερδίζουν περισσότερα όταν δαπανούν περισσότερα. Όταν αυτό το σύστημα αποτυγχάνει να παράγει οικονομικά αποδοτική μεταφορά, οι πολιτείες και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα πρέπει να παρέμβουν και να διαδραματίσουν πιο άμεσο ρόλο στον σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση και την πληρωμή για τη μεταφορά υψηλής τάσης. Οι πολιτείες θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να δημιουργήσουν ή να επεκτείνουν αρχές μεταφοράς για να συμμετέχουν άμεσα στη χρηματοδότηση και την ανάπτυξη έργων. Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το Υπουργείο Ενέργειας και η FERC μπορούν να καθορίσουν προτεραιότητες για τους διαδρόμους μεταφοράς, να υποστηρίξουν τη χρηματοδότηση και να ζητήσουν απευθείας προτάσεις έργων για μεγάλα έργα που θα βοηθούσαν την προσφορά να τεθεί σε λειτουργία και θα αυξήσουν τον ανταγωνισμό στην αγορά χονδρικής. Οι ομοσπονδιακοί ρυθμιστές έχουν τυπικά διστάσει να εμπλακούν πιο άμεσα στον σχεδιασμό και την πληρωμή της μεταφοράς, αλλά τα τρέχοντα ομοσπονδιακά προγράμματα εγκρίνουν δισεκατομμύρια δολάρια άμεσης χρηματοδότησης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παράκαμψη των διαδικασιών που οδηγούνται από τις εταιρείες κοινής ωφέλειας.
Το μοντέλο της εταιρείας κοινής ωφέλειας είναι ελαττωματικό. Εάν οι ρυθμιστές δεν βελτιώσουν τα κίνητρα και δεν καθαρίσουν τον δρόμο για νέα προσφορά, οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Ευτυχώς, τα εργαλεία για την επίλυση αυτού του προβλήματος υπάρχουν ήδη. Η FERC μπορεί να μειώσει τις καθυστερήσεις διασύνδεσης. Το DOE μπορεί να σχεδιάσει και να πληρώσει για έργα όταν οι διαδικασίες που καθοδηγούνται από τις εταιρείες κοινής ωφέλειας αποτυγχάνουν. Οι κρατικοί ρυθμιστές μπορούν να μειώσουν τις αποδόσεις των εταιρειών κοινής ωφέλειας και να προσφέρουν άμεση ανακούφιση στους λογαριασμούς. Καμία από αυτές τις λύσεις δεν είναι μαγική. Αλλά μαζί, αυτές οι μεταρρυθμίσεις θα πήγαιναν πολύ μακριά για να αντιμετωπίσουν τις δομικές αποτυχίες που είναι υπεύθυνες για το αυξανόμενο κόστος.
