Η ιστορία των αδελφών Brontë είναι μια ιστορία επιμονής, ταλέντου και αδιαμφισβήτητης συμβολής στην αγγλική λογοτεχνία. Ακόμα και τα έργα που αρχικά απορρίφθηκαν ή δεν έτυχαν της δέουσας αναγνώρισης κατά τη διάρκεια της ζωής τους, σήμερα στέκουν ως αδιάψευστοι μάρτυρες της λογοτεχνικής τους ιδιοφυΐας.
Το “The Professor” (1846, εκδ. 1857) της Charlotte Brontë, αν και ολοκληρώθηκε πρώτο, απορρίφθηκε εννέα φορές από τους εκδότες. Γραμμένο από την οπτική γωνία ενός άνδρα αφηγητή, του William Crimsworth, παρουσιάζει μια μάλλον πεζή ιστορία μεσαίας τάξης, καθώς ο πρωταγωνιστής ταξιδεύει στις Βρυξέλλες για να εδραιώσει την καριέρα του ως δάσκαλος. Ένας εκδότης, ωστόσο, διέκρινε κάτι στο έργο, παρά τη μικρή του έκταση και την έλλειψη “εντυπωσιακής και συναρπαστικής” δράσης. Η Charlotte, πιστεύοντας ότι το έργο της ήταν “όσο καλό μπορούσε να γράψει”, συνέχισε να το θεωρεί σημαντικό, αποκαλύπτοντας την υποβόσκουσα λογοτεχνική της ωριμότητα μέσω της διακριτικά ειρωνικής ανδρικής φωνής. Ευτυχώς, το “Jane Eyre”, που κάλυψε τις ελλείψεις του “The Professor”, ήταν ήδη στα σκαριά και έγινε σύντομα αποδεκτό με ενθουσιασμό.
Το “Agnes Grey” (1847) της Anne Brontë, της μικρότερης των αδελφών, αναδύθηκε μέσα από την προσπάθεια των τριών αδελφών να δημοσιεύσουν μια κοινή ποιητική συλλογή το 1846 με ψευδώνυμα (Currer, Ellis και Acton Bell), η οποία πούλησε μόνο δύο αντίτυπα. Συνειδητοποιώντας ότι η μυθοπλασία ήταν πιο εμπορική, κάθε αδελφή ανέλαβε να γράψει ένα μυθιστόρημα. Η Anne, αντλώντας από την προσωπική της εμπειρία ως επίτροπος σε εύπορες οικογένειες, έδωσε στο “Agnes Grey” έναν πιο αυθεντικό τόνο, περιγράφοντας τη ζωή μιας νεαρής γυναίκας που προσπαθεί να κερδίσει τα προς το ζην. Αν και οι δυσκολίες της, όπως η υποτίμηση και η αδιαφορία των γονέων, καθώς και οι απείθαρχοι χαρακτήρες των παιδιών, θα μπορούσαν να είχαν προκαλέσει μεγαλύτερο θόρυβο, επισκιάστηκαν από την επιτυχία των “Jane Eyre” και “Wuthering Heights”.
Το “Shirley” (1849) της Charlotte Brontë, ένα “condition of England” μυθιστόρημα, γράφτηκε υπό δύσκολες συνθήκες, καθώς ο αδελφός της Branwell και οι δύο αδελφές της πέθαναν διαδοχικά. Το έργο, που ξεκινά με τη φράση “κάτι τόσο μη ρομαντικό όσο η πρωινή Δευτέρα”, δεν κατάφερε να μαγέψει τους αναγνώστες όσο το “Jane Eyre”. Η αφήγηση σε τρίτο πρόσωπο, χωρίς εστίαση σε έναν κεντρικό ήρωα ή ηρωίδα, καθιστά το βιβλίο πιο διάχυτο, αν και η Charlotte θα μπορούσε να το υπερασπιστεί ως αντανάκλαση της διάχυτης φύσης της πραγματικής ζωής. Το μυθιστόρημα, που διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων των Λουδιτών (1811-12), εξερευνά την κοινωνική αναταραχή, τον καπιταλισμό και το “γυναικείο ζήτημα”. Παρά την προοδευτική της ιδεολογία όσον αφορά τον φεμινισμό, η Charlotte ήταν στην πραγματικότητα πολιτικά συντηρητική.
Το “The Tenant of Wildfell Hall” (1848) της Anne Brontë θεωρείται το πιο ριζοσπαστικό και κοινωνικά ενεργό έργο των αδελφών. Η πρωταγωνίστρια, Helen Huntingdon, εγκαταλείπει τον βίαιο σύζυγό της και κρύβεται με τον γιο της. Σε μια εποχή όπου οι νόμοι περί γάμου καθιστούσαν δύσκολο τον διαζύγιο και αδύνατη την επιμέλεια των παιδιών, η Anne κατέδειξε την τοξική αρρενωπότητα πίσω από τον ρομαντικό χαρακτήρα του Mr Rochester του “Jane Eyre”. Το αδιαμεσολάβητο πορτρέτο του εθισμού και της μοιχείας, παρά το ισχυρό χριστιανικό μήνυμα, σόκαρε τους βικτωριανούς αναγνώστες.
Το “Jane Eyre” (1847) της Charlotte Brontë, η ιστορία της φτωχής, αδιάφορης ερωμένης και της τρελής στη σοφίτα, έγινε μπεστ σέλερ αμέσως μετά την έκδοσή του. Η ιδιοφυΐα του βρίσκεται λιγότερο στην πλοκή και περισσότερο στην “περίεργη δύναμη υποκειμενικής αναπαράστασης”, όπως την περιέγραψε ο GH Lewes. Η απόρριψη του ανδρικού αφηγητή υπέρ της γυναικείας φωνής αποτέλεσε δημιουργικό ορόσημο, επιτρέποντας στην Charlotte να εμφυσήσει πρωτόγνωρη πρώτη-πρόσωπη ένταση στη μορφή του μυθιστορήματος. Ωστόσο, το “Jane Eyre” προκάλεσε αντιδράσεις σε σεξιστές κριτικούς, οι οποίοι το κατήγγειλαν ως “χονδροειδές” και την ηρωίδα ως υπερβολικά διεκδικητική.
Το “Wuthering Heights” (1847) της Emily Brontë, γραμμένο ταυτόχρονα με το “The Professor” και το “Agnes Grey”, χαρακτηρίστηκε ως “ένα περίεργο βιβλίο που αψηφά την κριτική”. Παραμένει αινιγματικό, μοναδικό και εκτός των κανόνων της βικτωριανής λογοτεχνίας. Θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα έργα του δυτικού κανόνα, αν και μακριά από την κλισέ ιστορία αγάπης που έγινε δημοφιλής. Παρά τη βία, στερείται αισθησιασμού, και η γραφή του, με την ελάχιστη χρήση επιθέτων, συγκρίνεται με την αρχαία τραγωδία.
Τέλος, το “Villette” (1853) της Charlotte Brontë, αν και λιγότερο διάσημο από τα “Jane Eyre” και “Wuthering Heights”, αποτελεί το αριστούργημά της. Επανεξετάζοντας το υλικό των Βρυξελλών, η Charlotte ενσωμάτωσε στην αφήγηση την ανεκπλήρωτη αγάπη της για τον Βέλγο δάσκαλο Constantin Heger. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, είναι κάτι περισσότερο από αυτοβιογραφία, καθώς η Charlotte οδηγεί το κλασικό ρεαλιστικό βικτωριανό μυθιστόρημα σε νέες, πειραματικές κατευθύνσεις. Η αναξιόπιστη αφηγήτρια, Lucy Snowe, εξερευνά θέματα απώθησης και ασυνείδητου, σε ένα ψυχολογικό μυθιστόρημα που αιωρείται μεταξύ φυσιοκρατίας, γκόθικ και αυτοφικτιον.
