Ο πρωθυπουργός της Ταϊβάν, Cho Jung-tai, βρέθηκε στο επίκεντρο αντιδράσεων μετά από μια, όπως ο ίδιος δήλωσε, ιδιωτική επίσκεψη στην Ιαπωνία για να υποστηρίξει την ομάδα της χώρας στο World Baseball Classic την προηγούμενη εβδομάδα. Το ταξίδι αυτό προκάλεσε έντονη δυσφορία στο Πεκίνο.
Ο Cho ταξίδεψε στο Τόκιο στις 7 Μαρτίου, παρακολουθώντας την Ταϊβάν να νικά την Τσεχική Δημοκρατία με 14-0 στο Tokyo Dome. Επέστρεψε στην Ταϊπέι την ίδια ημέρα. Ήταν η πρώτη επίσκεψη στην Ιαπωνία από εν ενεργεία πρωθυπουργό της Ταϊβάν από τότε που το Τόκιο τερμάτισε τις επίσημες σχέσεις με την Ταϊπέι το 1972, αναγνωρίζοντας διπλωματικά το Πεκίνο.
Το υπουργικό συμβούλιο της Ταϊβάν δήλωσε ότι η επίσκεψη ήταν ένα «ιδιωτικό πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε προσωπικά» από τον Cho, με μοναδικό σκοπό την υποστήριξη της ομάδας, χωρίς άλλες δεσμεύσεις. Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι το ταξίδι πληρώθηκε από την τσέπη του και «δεν είχε άλλο σκοπό».
Παρά τις διαβεβαιώσεις, το Πεκίνο αντέδρασε σφοδρά, κάνοντας λόγο για «ύπουλη προσπάθεια προώθησης της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν» και καταδικάζοντας την επίσκεψη ως προκλητική. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Guo Jiakun ισχυρίστηκε ότι η κυβέρνηση του Δημοκρατικού Προοδευτικού Κόμματος (DPP) της Ταϊβάν είχε «ανείπωτα κίνητρα» για την επίσκεψη, δηλώνοντας ότι η Κίνα παραμένει σε επαγρύπνηση και αντίθετη σε οποιαδήποτε προσπάθεια της Ιαπωνίας να «δημιουργήσει γκρίζες ζώνες» στο ζήτημα της Ταϊβάν, προειδοποιώντας ότι το Τόκιο θα «πληρώσει το τίμημα». Η Zhu Fenglian, εκπρόσωπος του Γραφείου Υποθέσεων της Ταϊβάν του Πεκίνου, χαρακτήρισε τις τακτικές του DPP «αποτρόπαιες» και «ύπουλες».
Το Πεκίνο αντιτίθεται εδώ και καιρό στις επισκέψεις ανώτερων αξιωματούχων της Ταϊβάν σε χώρες που δεν έχουν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊπέι, ακόμα και όταν οι επισκέψεις χαρακτηρίζονται ιδιωτικές.
Στην Ταϊβάν, η αντίδραση στην επίσκεψη του Cho ήταν πολωμένη. Το κυβερνών DPP τη χαρακτήρισε συμβολικό ορόσημο, ενώ ο επικεφαλής του Συμβουλίου Ωκεάνιων Υποθέσεων Kuan Bi-ling υποστήριξε ότι είχε ευρύτερη σημασία, αναφέροντας ότι περιγράφηκε ως ιδιωτικό πρόγραμμα για «σεβασμό των ευαισθησιών της ιαπωνικής πλευράς». Ωστόσο, το κύριο αντιπολιτευόμενο Kuomintang (KMT) και το μικρότερο Taiwan People’s Party (TPP) θεώρησαν την επίσκεψη πολιτικά υποκινούμενη για αυτοπροβολή στο εσωτερικό, ισχυριζόμενοι ότι έφερε ελάχιστο ουσιαστικό όφελος για τη διεθνή θέση της Ταϊβάν και εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη χρήση δημόσιων πόρων.
Οι επικρίσεις στην Ταϊβάν εντάθηκαν αφότου το Τόκιο δήλωσε ότι ο Cho δεν είχε συναντήσει κανέναν αξιωματούχο κατά την επίσκεψη. Ο Ιάπωνας κυβερνητικός εκπρόσωπος Minoru Kihara ανέφερε ότι η Ταϊπέι χαρακτήρισε το ταξίδι ως ιδιωτικό και ότι το Τόκιο δεν ήταν σε θέση να σχολιάσει. «Δεν υπήρξε καμία επαφή με Ιάπωνες κυβερνητικούς αξιωματούχους», δήλωσε. Αντιπολιτευόμενοι πολιτικοί δήλωσαν ότι η δήλωση υπονόμευσε τους ισχυρισμούς ορισμένων Ταϊβανέζων αξιωματούχων ότι η επίσκεψη αντιπροσώπευε μια σημαντική πρόοδο στις σχέσεις της Ταϊβάν με την Ιαπωνία.
Το ταξίδι εγείρει επίσης ερωτήματα σχετικά με τη διοικητική του οργάνωση, καθώς αποκαλύφθηκε ότι το ναυλωμένο αεροσκάφος του Cho είχε αναχωρήσει από στρατιωτική εξέδρα στο αεροδρόμιο Songshan, μια μικτή στρατιωτική-πολιτική εγκατάσταση στην Ταϊπέι. Ο πρόεδρος του TPP, Huang Kuo-chang, τόνισε ότι το ζήτημα δεν ήταν αν ο Cho είχε ταξιδέψει στο εξωτερικό για να υποστηρίξει την ομάδα της Ταϊβάν, αλλά αν το ταξίδι είχε περιγραφεί με ακρίβεια. «Αν αυτό ήταν καθαρά ιδιωτικό πρόγραμμα, γιατί το αεροσκάφος αναχώρησε από στρατιωτική εγκατάσταση;» διερωτήθηκε. Ο επίτιμος υποπτέραρχος Chang Yen-ting, πρώην αναπληρωτής διοικητής της Πολεμικής Αεροπορίας της Ταϊβάν, δήλωσε ότι δεν είχε δει ποτέ ιδιωτική ναυλωμένη πτήση να αναχωρεί από στρατιωτικό τμήμα του αεροδρομίου, προσθέτοντας ότι «αν το ταξίδι ήταν πραγματικά ιδιωτικό, το αεροσκάφος θα έπρεπε να είχε αναχωρήσει από την πολιτική πλευρά».
Ο υπουργός Άμυνας Wellington Koo Li-hsiung υπερασπίστηκε τη διάταξη, εξηγώντας ότι το αεροδρόμιο Songshan «λειτουργεί βάσει μιας μακροχρόνιας συμφωνίας που επιτρέπει στην Πολεμική Αεροπορία και τη Διοίκηση Πολιτικής Αεροπορίας να χρησιμοποιούν αμοιβαία τις εξέδρες τους».
Η συζήτηση έχει μεταφερθεί και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου έχουν τεθεί ερωτήματα σχετικά με το κόστος της ναυλωμένης πτήσης. Εκτιμήσεις από διεθνείς εταιρείες ναυλωμένων αεροσκαφών κάνουν λόγο για κόστος που κυμαίνεται από 18.600 έως 20.000 δολάρια ανά ώρα για ένα Airbus A321neo. Με εκτιμώμενη διάρκεια πτήσης τριών ωρών, το βασικό κόστος ενοικίασης του αεροσκάφους θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 110.000 δολάρια, εξαιρουμένων των τελών αεροδρομίου και των υπηρεσιών. Ορισμένοι σχολιαστές επεσήμαναν επίσης τη δήλωση περιουσιακών στοιχείων του Cho, η οποία ανέφερε αποταμιεύσεις περίπου 9,21 εκατομμυρίων NT$, θέτοντας το ερώτημα αν ο Cho πλήρωσε ολόκληρο το αεροσκάφος ή μόνο τη δική του θέση.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το επεισόδιο αναδεικνύει την περίπλοκη πολιτική συμβολολογία γύρω από τις επισκέψεις ανώτερων αξιωματούχων της Ταϊβάν στο εξωτερικό. Ο James Yifan Chen, καθηγητής διεθνών σχέσεων και διπλωματίας, δήλωσε ότι η επίσκεψη αντικατοπτρίζει την εξάρτηση του κυβερνώντος κόμματος από συμβολικές κινήσεις, χαρακτηρίζοντάς την «Instagram διπλωματία» με περιορισμένο ουσιαστικό αντίκτυπο. Υποστήριξε ότι η άρνηση του Τόκιο να επιβεβαιώσει συναντήσεις υποδηλώνει ότι η ιαπωνική κυβέρνηση προσπαθεί να διατηρήσει ανεπίσημες σχέσεις με την Ταϊπέι, αποφεύγοντας ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τις εντάσεις με το Πεκίνο.
Ο Chen συνέκρινε την επίσκεψη με ένα ταξίδι του William Lai Ching-te στο Τόκιο το 2022. Ωστόσο, επισήμανε ότι η επίσκεψη του Cho θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρότερη αντίδραση από το Πεκίνο, καθώς ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός συχνά χρησιμοποιεί τέτοιες επισκέψεις για να δικαιολογήσει στρατιωτικές ασκήσεις. Ο Chen πρόσθεσε ότι ο Cho περιέπλεξε τα πράγματα επιμένοντας ότι η επίσκεψη ήταν καθαρά ιδιωτική, ενώ χρησιμοποιούσε ναυλωμένο αεροσκάφος και αναχωρούσε από στρατιωτική εγκατάσταση.
Ο Huang Kwei-bo, καθηγητής διπλωματίας, έθεσε το ερώτημα τι πέτυχε η επίσκεψη πέρα από την παρακολούθηση ενός αγώνα μπέιζμπολ. Σημείωσε ότι οι εντάσεις μεταξύ Τόκιο και Πεκίνου έχουν επιδεινωθεί το τελευταίο διάστημα, καθιστώντας οποιαδήποτε χειρονομία που θεωρείται ευνοϊκή προς την Ταϊπέι ως πρόκληση για το Πεκίνο.
