Σε μια απρόσμενη τροπή των γεωπολιτικών εξελίξεων, η Ουκρανία αναδύεται ως κρίσιμος παράγοντας ασφάλειας για τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμμάχους τους στον Κόλπο, προσφέροντας την τεχνογνωσία της στην αντιμετώπιση ιρανικών επιθέσεων με drones. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο αβεβαιότητας σχετικά με την αμερικανική βοήθεια προς το Κίεβο, αλλα και σε πλαίσιο αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ Ιράν και χωρών της Μέσης Ανατολής.
Ο επικεφαλής του Κέντρου Αντιμετώπισης Παραπληροφόρησης της Ουκρανίας, Αντρίι Κοβαλένκο, αποκάλυψε στις 6 Μαρτίου ότι οι ΗΠΑ, οι οποίες έχουν διακόψει τη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία υπό την προεδρία Ντόναλντ Τραμπ, ζήτησαν τη συνδρομή του Κιέβου για την προστασία των βάσεών τους στον Κόλπο από ιρανικές αντεκπιθέσεις. Δύο ημέρες αργότερα, ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι η Ουκρανία θα στείλει στρατιωτικούς εμπειρογνώμονες στην περιοχή.
Στις 9 Μαρτίου, ο Ζελένσκι ανέθεσε στον επικεφαλής διαπραγματευτή, Ρουστέμ Ουμέροφ, να προωθήσει την πώληση ουκρανικών drones αναχαίτισης σε χώρες του Κόλπου. Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι οι ΗΠΑ και περισσότερες από δέκα ευρωπαϊκές και μεσανατολικές χώρες έχουν ήδη απευθυνθεί στην Ουκρανία, “ζητώντας την υποστήριξή μας για τις αμυντικές τους ικανότητες”.
Η Ουκρανία έχει κάθε συμφέρον να ανταποκριθεί σε αυτό το κάλεσμα, καθώς η σταθερότητα είναι κρίσιμη και για την ίδια. “Όσοι ζητούν τώρα τη βοήθεια της Ουκρανίας πρέπει να συνεχίσουν να υποστηρίζουν τη δική μας άμυνα”, δήλωσε ο Ζελένσκι. Η χώρα έχει συνάψει συμφωνίες συν-παραγωγής drones με αρκετούς ευρωπαίους συμμάχους και έχει προτείνει παρόμοια συνεργασία στις ΗΠΑ.
Η εφημερίδα Washington Post ανέφερε στις 6 Μαρτίου, επικαλούμενη ανώνυμες πηγές των ΗΠΑ, ότι η Ρωσία βοηθά το Ιράν να στοχεύει αμερικανικά συμφέροντα και συμμάχους στον Κόλπο. Ενώ οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν το Ιράν ως εχθρό, δεν έχουν την ίδια στάση απέναντι στη Ρωσία. Ωστόσο, η σύμπραξη της Μόσχας θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την αντίληψη και να ευθυγραμμίσει την Ουάσινγκτον εκ νέου με το Κίεβο και τους ευρωπαίους συμμάχους του.
Επιπλέον, η Ουκρανία έχει οικονομικά κίνητρα να βοηθήσει τις χώρες του Κόλπου. Όταν το Ιράν διατηρεί κλειστό το Στενό του Ορμούζ, η ροή πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά μειώνεται, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών. Η κυβέρνηση Τραμπ, για να μετριάσει τις επιπτώσεις στους συμμάχους, είχε άρει τους περιορισμούς στην αγορά ρωσικού αργού πετρελαίου για τον μήνα Απρίλιο, μια κίνηση που απέφερε δισεκατομμύρια στα ρωσικά πετρελαϊκά μονοπώλια και στο πολεμικό ταμείο του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν.
Εκτιμάται ότι η Μόσχα έχει ήδη εισπράξει από φόρους εξαγωγών πετρελαίου 1,3 έως 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί κατά περίπου 20 δολάρια από την έναρξη του πολέμου στον Κόλπο, γεγονός που μπορεί να αποφέρει περίπου 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια στα ρωσικά ταμεία εντός ενός μηνός. Οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία έχουν αυξηθεί κατά 50%, ενώ στις 13 Μαρτίου, 30 δεξαμενόπλοια με 19 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού αναμενόταν να βρουν αγοραστές στην ασιατική αγορά.
Υπάρχει και ένα επιπλέον κίνητρο για την Ουκρανία. Οι χώρες του Κόλπου φέρονται να χρησιμοποιούν ακριβούς πυραύλους Patriot για να αναχαιτίζουν drones, καθώς τους λείπουν φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις. “Μόνο φθηνά drones μπορούν να αντιμετωπίσουν μεγάλο αριθμό φθηνών drones, όχι ακριβούς πυραύλους”, έγραψε ο Κοβαλένκο στο Telegram. Ο πρώην διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, στρατηγός Μπεν Χότζες, διερωτήθηκε: “Γιατί χρησιμοποιούμε Patriots εναντίον drones Shahed; Υπάρχουν τεχνολογίες που έχουν αναπτύξει οι Ουκρανοί που είναι καλύτερες για την αντιμετώπιση drones. Δεν θέλεις να σπαταλήσεις έναν πύραυλο Patriot εναντίον ενός drone Shahed.”
Η Ουκρανία αντιμετωπίζει έλλειψη πυραύλων Patriot, οι οποίοι είναι αποτελεσματικοί κατά των βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύει η Ρωσία κατά των υποδομών της εβδομαδιαίως, και έχει ζητήσει από τις χώρες που διαθέτουν πυραύλους να τους πουλήσουν ή να τους δωρίσουν.
Ο καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου του Σικάγο, Τζον Μηρσάιμερ, συνόψισε τα ρωσικά πλεονεκτήματα από τον πόλεμο στο Ιράν, τον οποίο κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. “Αυτός ο πόλεμος είναι υπέροχη είδηση για τους Ρώσους. Πρώτον, σημαίνει ότι οι ΗΠΑ σπαταλούν πολύτιμους πόρους σε αυτή τη μάχη που θα μπορούσαν αλλιώς να επιτρέψουν στους Ευρωπαίους να αγοράσουν για να δώσουν στους Ουκρανούς”, ανέφερε ο Μηρσάιμερ. “Πιστεύω ότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό βλάπτει τους Ουκρανούς στο πεδίο της μάχης… η ζήτηση για ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα αυξηθεί.”
“Ουκρανοί ειδικοί θα εργαστούν στο πεδίο για να υποστηρίξουν τις πραγματικές προσπάθειες για σταθεροποίηση της κατάστασης και αποκατάσταση, ιδίως, της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στην περιοχή”, δήλωσε ο Μιχαήλο Φεντόροφ, υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας.
Η αξία της ουκρανικής εμπειρογνωμοσύνης είναι πλέον εμφανής. Στις 4 Μαρτίου, την πέμπτη ημέρα του πολέμου κατά του Ιράν, η Ουκρανία ανέφερε ότι το Ιράν είχε εκτοξεύσει 800 πυραύλους και 1.400 drones κατά χωρών του Κόλπου. Η Ουκρανία έχει αποκτήσει μεγάλη εμπειρία στην άμυνα κατά σμηνών drones. Την προηγούμενη εβδομάδα, ανέφερε ότι κατέρριψε το 90% των 1.250 drones που εκτόξευσε η Ρωσία, και πάνω από το ήμισυ των 34 πυραύλων. Πολλά από αυτά τα drones είναι Shaheds, του ίδιου ιρανικού σχεδιασμού που εκτοξεύει το Ιράν κατά των γειτόνων του στον Κόλπο.
“Στόχος μας είναι να εντοπίζουμε το 100% των εναέριων απειλών σε πραγματικό χρόνο και να αναχαιτίζουμε τουλάχιστον το 95% των πυραύλων και drones”, δήλωσε ο Φεντόροφ, ο οποίος βρίσκεται σε συνομιλίες με τις κυβερνήσεις του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Ιορδανίας και του Μπαχρέιν. Ο Φεντόροφ αποκάλυψε επίσης ότι οι Ουκρανοί χειριστές drones είναι πλέον υπεύθυνοι για το 96% των ρωσικών απωλειών. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών της Ουκρανίας (GUR) έχει αποκτήσει ρωσικά έγγραφα που καταγράφουν 1,3 εκατομμύρια απώλειες για ολόκληρο τον πόλεμο, εκ των οποίων το 62% ήταν θάνατοι – ένα υψηλότερο ποσοστό από ό,τι είχε προηγουμένως υποθέσει η Ουκρανία.
Η Ουκρανία αυτοματοποιεί πλέον την ανάδραση από τα drones της, ώστε να καθορίζει καλύτερα ποιοι τύποι είναι πιο αποτελεσματικοί. Το σύστημα διοίκησης, Mission Control, θα δημιουργεί αυτόματα αναφορές για την αποτελεσματικότητα κάθε αποστολής drone, απαλλάσσοντας τις μονάδες πρώτης γραμμής από τις εκθέσεις σε χαρτί και παρέχοντας στους διοικητές “παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο”, δήλωσε το υπουργείο. “Αυτή είναι η πρώτη φορά που οι αποφάσεις προμηθειών παράγονται αυτόματα με βάση πραγματικά δεδομένα μάχης”, δήλωσε ο Φεντόροφ.
Η Ουκρανία έχει επίσης επιδείξει αποτελεσματικότητα στις επιθέσεις κατά ρωσικών αμυντικών βιομηχανιών. Στις 10 Μαρτίου, χρησιμοποίησε πυραύλους Storm Shadow/SCALP για να πλήξει το εργοστάσιο μικροτσίπς Kremniy El στην πόλη Μπριάνσκ – φέρεται να χρησιμοποίησε ένα drone για καλύτερη καθοδήγηση των πυραύλων για πρώτη φορά. Πέντε πύραυλοι έπληξαν σύμφωνα με πληροφορίες την εγκατάσταση. Η Kremniy El ισχυρίζεται ότι είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής τσιπς για τον ρωσικό στρατό, τα οποία χρησιμοποιούνται στους πυραύλους κρουζ που εκτοξεύει η Ρωσία κατά της Ουκρανίας.
