Η αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν φαίνεται να δίνει στην Κίνα ένα νέο όπλο για να διαπραγματευτεί με την Ουάσιγκτον, λίγο πριν την προγραμματισμένη επίσκεψη του προέδρου Donald Trump στην Κίνα. Η μεγάλη εξάρτηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τα κινεζικά ορυκτά για την κατασκευή των προηγμένων οπλικών τους συστημάτων, δίνει στην Κίνα τη δυνατότητα να καθορίσει τη διάρκεια των αμερικανικών χτυπημάτων στο Ιράν.
Σύμφωνα με πηγές και αναλυτές, η Ουάσιγκτον διαθέτει απόθεμα σπάνιων γαιών μόλις για δύο μήνες. Αυτό το ζήτημα αναμένεται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες μεταξύ του Trump και του Κινέζου προέδρου Xi Jinping. Η Κίνα, από την πλευρά της, δείχνει λιγότερη βιασύνη να καταλήξει σε συμφωνία σε σχέση με τις ΗΠΑ.
Ο Trump είχε δηλώσει αρχικά ότι θα προχωρήσει με «αμείλικτη αποφασιστικότητα» κατά του Ιράν, εκτιμώντας ότι οι επιθέσεις, που άρχισαν στις 28 Φεβρουαρίου, θα διαρκούσαν τέσσερις έως πέντε εβδομάδες. Ωστόσο, αργότερα ανέφερε ότι οι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ στο Ιράν είχαν σχεδόν επιτευχθεί και ότι η κρίση θα μπορούσε να τερματιστεί «πολύ σύντομα».
Η Marina Zhang, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο University of Technology Sydney, τόνισε ότι η εξάρτηση των ΗΠΑ από τις σπάνιες γαίες της Κίνας θα προσφέρει στο Πεκίνο «σημαντική έμμεση διαπραγματευτική δύναμη σχετικά με τη διάρκεια και το κόστος πιθανών συγκρούσεων». Ειδικότερα, οι σπάνιες γαίες, όπως το δυσπρόσιο και το τέρβιο, είναι απαραίτητες για την κατασκευή μόνιμων μαγνητών υψηλής απόδοσης, συστημάτων ραντάρ, εξαρτημάτων καθοδήγησης πυραύλων και βασικών συστημάτων πρόωσης σε προηγμένα αμερικανικά όπλα. Αυτή η εξάρτηση, όπως επισήμανε η Zhang, θα αναδιαμορφώσει τη στρατηγική ισορροπία ΗΠΑ-Κίνας, εισάγοντας μια «ασύμμετρη ευπάθεια για την Ουάσιγκτον».
Σύμφωνα με έκθεση της US Geological Survey, η Κίνα κάλυπτε το 71% των εισαγωγών στοιχείων σπάνιων γαιών των ΗΠΑ μεταξύ 2021 και 2024. Συγκεκριμένα, η Κίνα ήταν ο μοναδικός προμηθευτής κρίσιμων βαρέων σπάνιων γαιών, όπως το τέρβιο, για τις ΗΠΑ κατά την ίδια περίοδο, χωρίς άμεση εναλλακτική πηγή. Εάν η Κίνα αυστηροποιήσει τους περιορισμούς εξαγωγών, οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν «οξεία έλλειψη κρίσιμων εξαρτημάτων όπλων», καθώς τα στρατηγικά αποθέματα μπορούν να καλύψουν μόνο «βραχυπρόθεσμες πολεμικές ανάγκες». Αυτή η εξάρτηση αναγκάζει τις ΗΠΑ είτε να μειώσουν την παραγωγή όπλων, είτε να δεχτούν υψηλότερο κόστος από γρήγορες, χαμηλής κλίμακας εναλλακτικές λύσεις, είτε να εξαντλήσουν τα περιορισμένα στρατηγικά τους αποθέματα.
Το Πεντάγωνο, σύμφωνα με τη Washington Post, εξάντλησε 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε πυρομαχικά κατά τις δύο πρώτες ημέρες της επίθεσής του στο Ιράν, με ανησυχίες για την ταχεία μείωση των σπάνιων προηγμένων αποθεμάτων όπλων. Η Amanda van Dyke, ιδρύτρια του think tank Critical Minerals Hub, δήλωσε ότι τα τρέχοντα αποθέματα πυραύλων των ΗΠΑ επαρκούν για τουλάχιστον τρεις έως έξι μήνες, αλλά ο ανεφοδιασμός μετά την κρίση στο Ιράν θα είναι δύσκολος. «Αυτό θα είναι δύσκολο και περίπλοκο, και μπορεί να πάρει πολύ περισσότερο χρόνο χωρίς κινεζικά ορυκτά», ανέφερε.
Η κυβέρνηση Trump έχει προσπαθήσει να αντισταθμίσει την εξάρτηση από τις κινεζικές προμήθειες με το Project Vault, ένα πρόγραμμα δημιουργίας αποθεμάτων ορυκτών ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που ξεκίνησε τον περασμένο μήνα. Ωστόσο, η van Dyke πιστεύει ότι το πρόγραμμα ενδέχεται να μην επαρκέσει και είναι υπερβολικά ευρύ για να καλύψει τις συγκεκριμένες, υψηλής προτεραιότητας ανάγκες των σύγχρονων συστημάτων αμύνης πυραύλων.
Η Κίνα, τον Απρίλιο, επέβαλε ελέγχους εξαγωγών σε επτά στοιχεία σπάνιων γαιών, συμπεριλαμβανομένων του τερβίου και του δυσπρόσιου, απαιτώντας ειδικές άδειες για εξαγωγές. Αυτοί οι έλεγχοι επιβλήθηκαν ως αντίποινα για τους δασμούς «Ημέρα Απελευθέρωσης» του Trump και επεκτάθηκαν τον Οκτώβριο για να καλύψουν πέντε επιπλέον στοιχεία σπάνιων γαιών. Παρόλο που οι περιορισμοί του Οκτωβρίου αναστάλθηκαν για ένα έτος ως μέρος μιας εμπορικής εκεχειρίας, οι απαιτήσεις αδειοδότησης του Απριλίου παραμένουν σε ισχύ.
Οι σπάνιες γαίες αναμένεται να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας κατά τη σύνοδο κορυφής του Trump με τον Xi. Η Κίνα δεν έχει ακόμη ανακοινώσει επίσημα την επίσκεψη, αλλά αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι το ταξίδι θα διεξαχθεί από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου. Ο Zhao Minghao, καθηγητής στο Fudan University, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον πιθανότατα θα ζητήσει περισσότερες διασφαλίσεις από το Πεκίνο για σταθερή παροχή σπάνιων γαιών στις αμερικανικές εταιρείες. Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, θα χρησιμοποιήσει το ζήτημα των σπάνιων γαιών για να ζητήσει από τις ΗΠΑ «απαραίτητες παραχωρήσεις» όσον αφορά τους δασμούς και τους ελέγχους εξαγωγών.
Ο Trump επισκέφθηκε την Κίνα τελευταία φορά το 2017 και αυτό το ταξίδι θα είναι το πρώτο από Αμερικανό ηγέτη από τότε. Θα προηγηθεί ένας νέος γύρος εμπορικών συνομιλιών υψηλού επιπέδου στο Παρίσι, όπου θα συζητηθούν θέματα όπως δασμοί, επενδύσεις και σπάνιες γαίες. Σύμφωνα με πηγές, η Κίνα έχει μετριάσει τις προσδοκίες για μεγάλες επιτυχίες με τις ΗΠΑ, καθώς ο Trump οδεύει προς μια δύσκολη ενδιάμεση εκλογική περίοδο. Δεν είναι σαφές αν μια επιχειρηματική αντιπροσωπεία θα συνοδεύσει τον Trump στην Κίνα. Οι Αμερικανικές εταιρείες ανησυχούν όλο και περισσότερο για την απρόβλεπτη συμπεριφορά του Trump, με ορισμένα στελέχη να έχουν δεχτεί πιέσεις από το Πεκίνο να επισκεφθούν την Κίνα για να τονίσουν την αξία των επιχειρηματικών δεσμών ΗΠΑ-Κίνας, παρόλο που πολλοί φοβούνται ότι στέλνουν λάθος μήνυμα. Μια εξαίρεση ήταν το ταξίδι του CEO της Nvidia, Jensen Huang, στην Κίνα τον Ιανουάριο.
